Beslenme tüpünden ilaç uygulamasında kanıta dayalı bakım paketinin geliştirilmesi ve uygulanması
Development and implementation of evidence-based care bundle in drug administration via feeding tube
- Tez No: 988251
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KELLECİ ÇAKIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Hastalıkları, Eczacılık ve Farmakoloji, Internal diseases, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi İç Hastalıkları Servisleri'nde enteral beslenme tüpünden (EBT) ilaç uygulamasında mevcut ilaç hatalarını ve engelleri saptamak, Bilgiden Eyleme (KTA) çerçevesini kullanarak kanıta dayalı bir bakım paketi geliştirmek ve bu paketin ilaç hatalarını azaltmadaki etkinliğini değerlendirmek amacıyla bir Kalite İyileştirme (QI) çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışma, 01 Mart 2025- 30 Eylül 2025 tarihleri arasında gözlem aşaması, bakım paketi geliştirme ve uygulama aşaması olarak yürütülmüştür. Gözlem aşamasında, iç hastalıkları servislerindeki EBT ile ilaç uygulamaları (n=1048 doz) prospektif olarak gözlemlenerek ilaç hataları kaydedilmiş; hemşirelerin (n=15) bilgi ve yorgunluk düzeyleri Mesleki Yorgunluk-Tükenmişlik ve İyileşme Ölçeği (The Occupational Fatigue Exhaustion Recovery Scale, OFER) ve Bilgi Düzeyi Anketi ile değerlendirilmiştir. Bakım paketi geliştirmede, bilgiden eyleme çerçeve modeli, literatür taraması ve uzman paneli (Delfi/Lawshe CVR) kullanılarak 4 parametreli (İlaç Uygunluğu, Hazırlama, Uygulama, İzlem) bir bakım paketi oluşturulmuştur. Uygulama aşamasında, hemşirelere eğitim verilmiş ve bakım paketi (n=1016 doz için) uygulanmıştır. Hata oranları ve paket uyumu analiz edilmiştir. Gözlem aşamasında, doz başına ortalama 3,7 (±2,3) uygulama-hazırlama hatası saptanmıştır. En sık ilaç öncesi/arası tüpün yıkanmaması (%100), 20 ml altı enjektör kullanımı (%52,2), uygun olmayan kapta ezme (%51,5), ilaçların karıştırılması (%52,1) ve doz kaybı önlemi alınmaması (%49,4) hataları saptanmıştır. Hemşirelerin bilgi düzeyi %58,26 olarak, kronik ve akut yorgunluk puanları ise“yüksek”bulunmuştur. Bakım paketi uygulaması sonrası, uygulama-hazırlama hataları (3,7'den 0,9'a, p<0,01) ve izlem hataları (medyan 0,03'ten 0'a, p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır. Yıkama hataları (%1,7-%1,9'a), uygun olmayan kapta ezme (%0'a), doz kaybı (%0'a) ve 20 ml altı enjektör kullanımı (%1,0'a) neredeyse tamamen düzelmiştir. Reçeteleme hatalarında (1,3'ten 1,4'e) anlamlı bir iyileşme görülmemiştir (p<0,01). Bakım paketine genel uyum %98,33-%100 arasında saptanmıştır. Bilgiden eyleme çerçevesiyle geliştirilen kanıta dayalı bakım paketi, EBT ile ilaç hazırlama, uygulama ve izlem süreçlerindeki hataları yüksek oranda azaltmada etkili bulunmuştur. Bu bakım paketinin, klinik pratikte yüksek uyumla uygulanabileceği ve hasta güvenliğini artıran standart bir kalite iyileştirme aracı olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was designed as a Quality Improvement (QI) study aiming to identify existing medication errors and barriers in drug administration via enteral feeding tubes (EFT) in the Internal Medicine wards of Hacettepe University Adult Hospital, to develop an evidence-based care bundle using the Knowledge to Action (KTA) framework, and to evaluate the effectiveness of this bundle in reducing medication errors. The study was conducted in observation phase, bundle development and implementation phase between March 1, 2025, and September 30, 2025. In the observation phase, EFT medication administrations (n=1048 doses) in internal medicine wards were prospectively observed to record medication errors; nurses' (n=15) knowledge and fatigue levels were assessed using the Knowledge Level Questionnaire and the Occupational Fatigue Exhaustion Recovery Scale (OFER). In the development phase, a 4-parameter care bundle (Drug Appropriateness, Preparation, Administration, Monitoring) was created using the KTA model, a literature review, and an expert panel (Delphi/Lawshe CVR). In the implementation phase, nurses were educated and the bundle was applied (n=1016 doses). Error rates and bundle compliance were analyzed. During the observation period, an average of 3.7 (±2.3) administration-preparation errors per dose was identified. The most frequent errors were: failure to flush the tube before/between medications (100%), use of <20 mL syringes (52.2%), crushing in inappropriate containers (51.5%), mixing medications (52.1%), and failure to prevent dose loss (49.4%). Nurses' knowledge level was 58.26%, and their chronic and acute fatigue scores were“high”. Following the care bundle implementation, administration-preparation errors (from 3.7 to 0.9, p<0.01) and monitoring errors (median from 0.03 to 0, p<0.001) decreased significantly. Flushing errors (to 1.7%-1.9%), inappropriate crushing (to 0%), dose loss (to 0%), and <20 mL syringe use (to 1.0%) were almost entirely corrected. No significant improvement was seen in prescribing errors (from 1.3 to 1.4, p<0.01). Overall compliance with the care bundle was found to be between 98.33% and 100%. The evidence-based care bundle developed using the KTA framework and led by a clinical pharmacist was highly effective in reducing errors in medication preparation, administration, and monitoring via EFT. This care bundle can be considered as standard quality improvement tool that can be implemented with high compliance in clinical practice, enhancing patient safety.
Benzer Tezler
- Çocuk hastalarda yüksek riskli ilaçların uygulamasında WEB tabanlı çift göz kontrol programı kullanımının etkisi
The effects of using the web-based double eye control program on medication of HİGH risk drugs in pediatric patients
BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI
Doktora
Türkçe
2018
HemşirelikEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDAR ZÜMRÜT BAŞBAKKAL
- Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin enteral beslenme tüpünden ilaç uygulamasına ilişkin bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and practices of nurses working in intensive care units regarding drug administration from enteral feeding tube
DENİZ DOĞANAY
- Özel bir sağlık grubunda çalışan hemşirelerin enteral beslenme tüpünden ilaç uygulamalarının incelenmesi
Investigation of medicine administration via enteral tubes by nurses working at A private hospital health group
SENA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VESİLE ÜNVER
- Enteral beslenme tüpü yoluyla uygulanan ilaçlara yönelik verilen eğitimin yoğun bakım hemşirelerinin bilgi ve uygulamalarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of training on medications administered via enteral feeding tubes on the knowledge and practices of intensive care nurses
FATİH SARIGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikHasan Kalyoncu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL TOSUN
- Enteral beslenme tüpünden ilaç uygulamaları için geliştirilen kontrol listesinin uygulama hataları üzerine etkisi
The effect of the check list developed for drug administration from enteral nutrition tube on administration errors
EMEL KÜLEKCİ
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE İYİGÜN