Akış analizi ve iklim değişikliğinin afganistan'daki kokcha nehri havzasının entegre su kaynakları üzerindeki etkilerini CBS yazılımı kullanarak incelemek
To examine the effects of flow analysis and climatechange on integrated water resources of the kokchariver basin in afghanistan using gis software
- Tez No: 988350
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAZIM YETİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, coğrafi bilgi sistemleri analizi, hidrolojik veriler ve zaman serisi modelleme yöntemleri kullanarak Afganistan'ın kuzeydoğusunda yer alan Kokcha Nehri Havzası'ndaki entegre su kaynakları üzerinde iklim değişikliği ve akış değişimlerinin etkilerini araştırmaktadır. İklim değişikliği, Afganistan'daki yağış ve kar erimesi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir ve bu durum, nehir havzası yönetimi açısından kritik bir sorun oluşturmaktadır. Özellikle Panj-e-Amu Nehri Havzası'nda hâkim olan iklimsel, coğrafi ve jeofiziksel koşullar, taşkın risklerinin daha da artmasına neden olmaktadır. Son on yıldaki ülke yönetimindeki olumsuz etkiler, yetersiz havza yönetimi ve planlama eksikliği ile birleştiğinde, bölgede çok sayıda çevresel ve hidrolojik sorunlar oluşmuştur. Bu nedenle, havza ölçeğinde kapsamlı bir taşkın akış analizi ve hidrolojik süreçlere dayalı bir yaklaşıma duyulan ihtiyaç oldukça fazladır. 6 1970–2023 yılları arasındaki iklim ve hidrolojik veriler, eğilimlerin belirlenmesi ve gelecekteki sıcaklık, yağış ve nehir debisi tahminlerinin ortaya çıkarılması amacıyla analiz edilmiştir. Mevsimsel değişkenliği ve iklim değişikliklerine karşı hidrolojik tepkileri değerlendirmek için CBS yazılımı yanında istatistiksel olarak ARIMA ve SARIMA gibi yöntem ve modeller kullanılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde, sıcaklıkta 9,9 °C'ye kadar çıkan belirgin bir artış ve yağış miktarında hafif bir azalma olduğunu göstermektedir. Bu durum, değişen akış rejimleri, azalan nehir deşarjı ve su mevcudiyeti üzerinde artan bir baskı oluşturmaktadır. İklimsel değişiklikler, buzul ve kar erimesini hızlandırarak yaz aylarında ani akış artışlarına yol açsa da uzun vadede azalan taban akışı, artan çölleşme ve bozulmuş bitki örtüsü gibi olumsuz etkiler ortaya çıkmaktadır. Afganistan genelinde debilere göre değerlendirildiğinde, Kokcha Nehri önemli bir potansiyele sahiptir ve Khojaghar istasyonunda yıllık ortalama yaklaşık 6.200 milyon metreküp debi kaydedilmektedir. Bu çalışma, hidrolojik risklerin azaltılması ve değişen iklim koşullarında sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması amacıyla uyarlanabilir ve entegre su kaynakları yönetimi (IWRM) stratejilerine olan acil ihtiyacı vurgulamaktadır. Bulgular, Afganistan'daki bölgesel su yönetimi, altyapı planlaması ve çevre politikalarının oluşturulması için değerli tavsiyeler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the impacts of climate change and flow variations on the integrated water resources of the Kokcha River Basin in northeastern Afghanistan, using geospatial analysis, hydrological data, and time series modeling. Climate change significantly impacts rainfall and snowmelt in Afghanistan, making it a critical concern for river basin management. Flooding in the Panj-e-Amu River Basin in Northeast Afghanistan is exacerbated by climatic, geographical, and geophysical conditions. The detrimental impact of the recent decade's war, inadequate river basin management, and lack of planning have led to numerous issues in the BasinTherefore, a comprehensive approach of flood runoff analysis and hydrological process at the basin scale is extremely needed. 8 Historical climate and hydrological records from 1970 to 2023 were analyzed to detect trends and predict future temperature, precipitation, and river discharge scenarios. Tools such as GIS, ARIMA, and SARIMA models were employed to quantify seasonal variability and hydrological responses to climatic changes. The results indicate a significant increase in temperature (up to 9.9°C) and a slight decrease in precipitation, resulting in altered streamflow patterns, diminished discharge, and increased pressure on water availability. These climatic changes have accelerated glaciers and snowmelt, contributing to temporarily elevated river flows during summer months. However, the long-term consequences include reduced baseflow, increased desertification, and degraded vegetation cover. Despite these challenges, the Kokcha River retains considerable potential, with an average annual discharge of approximately 6,200 million cubic meters at Khojaghar station. This study emphasizes the urgent need for adaptive, integrated water resources management (IWRM) strategies to mitigate hydrological risks and ensure sustainable development under evolving climatic conditions. The findings contribute valuable insights to regional water governance, infrastructure planning, and environmental policy formulation in Afghanistan.
Benzer Tezler
- Su kaynakları yönteminde iklim değişikliği etkilerinin değerlendirilmesi: Afganistan örneği
Assessment of climate change impacts in water resource management: Case study Afghanistan
MAHMOOD SALEHI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Aydın Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEPANTA NAİMİ
- Arazi kullanımı ve iklim değişikliğinin iznik gölü havzasında akım ve hidrolojik döngüye etkileri
The impact of land use and climate change on flow and hydrological processes in the iznik lake watershed
ANIL ÇALIŞKAN TEZEL
Doktora
Türkçe
2026
Mühendislik BilimleriBursa Uludağ Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM AKPINAR
DOÇ. DR. ASLI BOR TÜRKBEN
- İklim değişikliğinin İstanbul'un yüzeysel su kaynaklarına etkisi ve kuraklık dirençli bütünleşik su yönetimi
Climate change impacts on the surface water resources of Istanbul and drought resilient water management
GÖKHAN CÜCELOĞLU
Doktora
Türkçe
2019
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET ÖZTÜRK
- Investigating the climate change in Turkey by trend analysis techniques
Türkiye'de iklim değişikliğinin trend analizi teknikleriyle incelenmesi
SEDA EROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Çevre MühendisliğiGaziantep Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YETER GÜNAL
- A comprehensive assessment on various impacts of climate change in Western Black Sea and Euphrates-Tigris basins, Turkey
Türkiye'nin Batı Karadeniz ve Dicle-Fırat havzalarında iklim değişikliğinin muhtelif tesirlerinin geniş kapsamlı değerlendirilmesi
MUSTAFA NURI BALOV
Doktora
İngilizce
2019
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜSSELAM ALTUNKAYNAK