Fatih ilçesinin mekânsal dinamikleri ışığında kadınların kent deneyimleri
Women's urban experiences in the light of the spatial dynamics of Fatih district
- Tez No: 988782
- Danışmanlar: PROF. DR. MESUT DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Beşeri coğrafya, Ekonomik coğrafya, Feminist coğrafya, Kent coğrafyası, Mekan, Toplumsal cinsiyet, İstanbul-Fatih, Human geography, Economic geography, Feminist geography, Urban geography, Space, Gender, İstanbul-Fatih
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, araştırma sahası olarak İstanbul'un tarihi geçmişi en eski olan ilçelerinden Fatih seçilmiştir. Fatih; sahip olduğu tarihsel birikim, sosyo-demografik çeşitlilik ve merkezi konumu nedeniyle kadınların kentsel mekânla kurdukları ilişkilerin farklı örüntülerle gözlemlenebildiği özgün bir yerleşim alanı sunmaktadır. Bu örüntüleri anlayabilmek adına mekân, yalnızca fiziksel özellikler üzerinden tanımlanmamalıdır. Bu bağlamda çalışmada mekân, toplumsal ilişkileri üreten ve bu ilişkiler tarafından sürekli yeniden üretilen diyalektik bir yapı olarak ele alınmıştır. Mekâna yönelik bu bakış açısı feminist coğrafya literatüründe mekânın cinsiyetten bağımsız olmadığını vurgulayan eleştirel bir düzlem yaratmıştır. Bu çalışmada da söz konusu teorik zeminden yola çıkılarak, Fatih'teki kadınların kentsel mekân deneyimleri incelenmiştir. Böylece araştırma sahasının sunduğu olanaklar ve sınırlılıkların kadınların hareketlilik, güvenlik ve görünürlük pratiklerini nasıl şekillendirdiği; buna karşılık kadınların geliştirdikleri gündelik stratejilerin neler olduğu değerlendirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın amacına, kapsamına, yöntemine ve sınırlılıklarına açıklık getirilmiştir. Ardından ikinci bölümde, araştırma sahasının mekânsal özelliklerini ortaya koymak amacıyla Fatih ilçesinin fiziki ve beşerî coğrafi özellikleri ele alınmıştır. Bu bölüm, ilçenin mekânsal dönüşümünü ve kentsel fonksiyonlarının gelişimini ortaya koyarak, üçüncü bölümde incelenen kadınların kent deneyimlerinin gerçekleştiği bağlamı açıklığa kavuşturmaktadır. Araştırmanın üçüncü bölümünde, kentsel mekânın toplumsal cinsiyet bağlamındaki deneyimsel boyutu ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda Fatih ilçesinde yaşayan kadınlarla yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Böylece kadınların gündelik yaşamda kentsel mekânla kurdukları ilişkinin erişebilirlik, güvenlik, hareketlilik ve görünürlük gibi farklı boyutlarda nasıl sınırlandığını ve zaman zaman nasıl dönüştüğü ortaya konmuştur. Çalışmanın sonucunda, Fatih'in tarihsel ve işlevsel yapısının kadınların kentle kurduğu ilişkiyi çeşitli açılardan etkilediği görülmüştür. Araştırma, mekân–toplumsal cinsiyet ilişkisini Tarihi Yarımada bağlamında ele alarak feminist coğrafya literatürüne katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, Fatih, one of the oldest historical districts of Istanbul, was chosen as the research site. Due to its historical background, socio-demographic diversity and central location, Fatih offers a unique residential area where women's relations with urban space can be observed in different patterns. In order to understand these patterns, space should not be defined solely in terms of physical characteristics. In this context, in this study, space is considered as a dialectical structure that produces social relations and is constantly reproduced by these relations. This perspective on space has created a critical plane in feminist geography literature that emphasizes that space is not independent of gender. In this study, based on this theoretical ground, women's experiences of urban space in Fatih are analyzed. Thus, it is evaluated how the opportunities and limitations offered by the research site shape women's practices of mobility, security and visibility, and what are the everyday strategies that women develop in response. The first part of the study clarifies the purpose, scope, methodology and limitations of the research. Then, in the second section, the physical and human geographical characteristics of Fatih district are discussed in order to reveal the spatial characteristics of the research field. This chapter reveals the spatial transformation of the district and the development of its urban functions, clarifying the context in which the women's urban experiences examined in the third chapter take place. In the third part of the research, the experiential dimension of urban space in the context of gender is discussed in detail. In this context, semi-structured interviews were conducted with women living in Fatih district and the data obtained were evaluated through thematic analysis. Thus, it was revealed how the relationship that women establish with urban space in daily life is limited in different dimensions such as accessibility, security, mobility and visibility, and how it is transformed from time to time. As a result of the study, it is seen that the historical and functional structure of Fatih affects women's relationship with the city in various ways. The research aims to contribute to the feminist geography literature by addressing the relationship between space and gender in the context of the Historical Peninsula.
Benzer Tezler
- Şanlıurfa-Harran ovası topraklarının ince kum mineralojisi ve bazı yaygın toprak serilerinin mikromorfolojisi
Başlık çevirisi yok
SABAHATTİN ŞAHAN
- Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetim sistemi
Başlık çevirisi yok
FATİH FİKRET BAL
