İstanbul Vakıf Üniversitelerindeki öğrencilerin yapay zekâ kullanımına yönelik tutum ve niyetlerini etkileyen faktörlerin iş teknoloji uyumu ve teknoloji kabul modelleri kapsamında araştırılması: uygunluk ve öz yeterliğin düzenleyici rolü
An investigation of the factors affecting students' attitudes and intentions toward the use of artificial intelligence in İstanbul foundation Universities within the scope of task-technology fit and technology acceptance models: the moderating role of fit and self-efficacy
- Tez No: 989303
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM UFUK BAYTAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İstanbul'daki vakıf üniversitelerinde bilişim ve bilgisayar tabanlı programlarda öğrenim gören lisans öğrencilerinin yapay zekâ kullanımına yönelik tutum ve niyetlerini Teknoloji Kabul (TKM) ve İş Teknoloji Uyumu (İTU) modelleri çerçevesinde araştırmaktadır. Anket yöntemiyle 965 üniversite öğrencisinden toplanan veriler SPSS 24 yazılımı ile analiz edilmektedir. Çalışmada yer alan hipotezlerin tamamı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde olumlu desteklenmektedir. İTU modelinde yer alan teknoloji özellikleri değişkeninin, iş–teknoloji uyumunu iş özelliklerine göre daha iyi açıkladığı görülmektedir. Ayrıca, iş–teknoloji uyumu, yapay zekâ kullanımına yönelik tutum ve kullanım niyeti üzerinde güçlü ve anlamlı bir etkiye sahiptir. TKM modelindeki yapay zekadan algılanan fayda değişkeni, kullanım kolaylığına kıyasla kullanıma yönelik tutum üzerinde daha yüksek bir açıklayıcılık düzeyindedir. Bu bağlamda, yapay zekayı kullanıma yönelik tutumun kullanım niyeti üzerinde anlamlı ve güçlü bir etkisi bulunmaktadır. Öz yeterlik ve uygunluk değişkenleri, yapay zekayı kullanıma yönelik tutum ile kullanım niyeti arasındaki ilişkiyi anlamlı bir şekilde düzenlemektedirler. Çalışma akademik olarak yapay zekâ teknolojilerinin benimsenmesini açıklayan faktörleri bütüncül bir model çerçevesinde irdelemektedir. Araştırma sonuçları ayrıca, TKM ve İTU modellerini birlikte ele alarak literatüre teorik katkı sağlamakta ve yükseköğretimde yapay zekâ entegrasyonu için uygulayıcılara stratejik öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the attitudes and intentions toward using artificial intelligence among undergraduate students studying informatics and computer-based programs at foundation universities in Istanbul within the framework of the Technology Acceptance (TAM) and Task Technology Fit (TTF) models. Data collected from 965 university students through a survey method is analyzed using SPSS 24 software. All hypotheses in the study are supported with statistical significance and positive results. The technology characteristics variable in the TTF model is observed to better explain task-technology fit than task characteristics. Furthermore, task-technology fit has a strong and significant effect on attitudes toward and intention to use artificial intelligence. The variable perceived usefullness of artificial intelligence in the TAM model has a higher explanatory power on attitudes toward using artificial intelligence than the perceived ease of use. In this context, attitudes toward using artificial intelligence have a significant and strong impact on intention to use. Self-efficacy and fit variables significantly moderate the relationship between attitudes toward and intention to use artificial intelligence. The study examines academically the factors that explain the adoption of artificial intelligence technologies within the framework of a holistic model. The research results also contribute theoretically to the literature by considering the TAM and TTF models together and offer strategic recommendations for practitioners regarding the integration of AI in higher education.
Benzer Tezler
- Hemşire öğretim elemanları ve öğrencilerin hemşireliğin geleceğine yönelik algısı ile eğitimde yapay zeka kullanım davranışlarının karşılaştırılması
Comparision of nurse instructors' and students' perception of the future of nursing and behaviors of using artificial intelligence in education
PIRIL PANAYIR BOHUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM ULUPINAR
- Yükseköğretimde uluslararasılaşma: Türkiye örneği (1995-2014)
Internationalization in higher education: Example of Turkey (1995-2014)
GÜLŞAH TAŞÇI
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYFİ KENAN
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Üniversitelerin elektronik spor kulüplerindeki öğrencilerin elektronik spora katılım motivasyonları ve fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının incelenmesi
An investigation of the motivation of students in electronic sports clubs of universities to participate in electronic sports and physical activities
MUHAMMED HÜSEYİN OCAK
Doktora
Türkçe
2024
Sporİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSpor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK BORA ÇAVUŞOĞLU
- Exploring the attitudes, intentions and practices of EFL preparatory school instructors regarding formative assessment in a Turkish context
Türkiye'deki İngilizce hazırlık okullarında görev yapan öğretim görevlilerinin biçimlendirici değerlendirmeyle ilgili tutum, niyet ve uygulamalarının incelenmesi
SEDA ARDA ÖZKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ZABİTGİL GÜLSEREN