Türk hukuku ile karşılaştırmalı olarak Roma Hukuku'nda receptum nautarum, cauponum, stabulariorum
Receptum nautarum, cauponum, stabulariorum in Roman Law and its comparison with Turkish law
- Tez No: 989447
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜZİDE BURCU GÜNVEREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Deniz hukuku, Medeni hukuk, Roma hukuku, Law of the sea, Civil law, Roman law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Roma Hukuku'nda bir praetor pactum'u olarak karşımıza çıkan receptum nautarum, cauponum, stabulariorum; gemi, han ve ahır işletenlerin teslim almış oldukları eşyaları müşterilerine aynen iade etmelerini sağlamaya yönelik bir anlaşmayı ifade etmektedir ve bu anlaşma Roma Hukuku'nda da zamanla kanundan kaynaklanır hale gelmiştir. Söz konusu iadeyi sağlamak amacıyla receptum anlaşmasıyla gemi, han ve ahır işletenlere müşterileriyle aralarındaki temel sözleşme olan locatio conductio operis'te öngörülenden çok daha ağır bir sorumluluk getirilmektedir. Bu sorumluluğun sınırlarını beklenmeyen hal – mücbir sebep ayrımının henüz kesin olarak yapılamadığı bir dönemde tespit etmek oldukça zordur ancak receptum nautarum, cauponum, stabulariorum'un hem kusurun derecesi hem de eşyaya zarar verebilecek kişilerin fiilleri nedeniyle işletenlerin sorumluluklarının kapsamı bakımından locatio conductio operis ve ondan daha geniş bir sorumluluk öngörmüş olan actio de damno aut furto adversus nautas, caupones, stabularios'tan çok daha geniş bir sorumluluk getirdiğini söylemek mümkündür. Çalışmamızda receptum nautarum, cauponum, stabulariorum; tarihi gelişimi, anlamı, hukuki niteliği ve hüküm ve sonuçlarıyla birlikte detaylı bir şekilde incelendikten sonra Roma Hukuku'nda yer alan bu önemli hukuki kurumun Türk Hukuku'nu ne şekilde etkilediği ve günümüzde özel hukukumuzun borçlar hukuku ile deniz ticareti hukuku alanlardaki karşılıkları üzerinde durulmakta ve Roma Hukuku ile Türk Hukuku arasında benzer faaliyetleri yürüten işletmeciler açısından sorumluluğun aynı ve farklı yönleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Kara Avrupası Hukuk Sistemi içerisinde yer alan ülkemizin hukukî düzenlemelerinde bu konuda da Roma Hukuku izlerine rastlamak mümkündür.
Özet (Çeviri)
The receptum nautarum, cauponum, stabulariorum, which emerged in Roman Law as a praetorian pact, refers to an agreement aimed at ensuring that ship operators, innkeepers, and stable keepers return the goods they have received to their customers intact. This agreement imposes a much broader liability on ship operators, innkeepers, and stable keepers, going beyond the scope stipulated in the locatio conductio operis in order to secure the aforementioned return of goods. It is quite challenging to define the limits of this liability during a period when the distinction between casus minor and vis maior had not yet been clearly established. However, it is possible to argue that the receptum introduced a much broader scope of liability for the operators than both the locatio conductio and even the actio de damno aut furto adversus nautas, caupones, stabularios, both in terms of the degree of fault and the scope of liability for the acts of third parties who could cause damage to the goods. In this study, the receptum will be examined in detail, including its historical development, legal nature, and legal consequences. Following this analysis, the study will focus on how this important Roman legal institution influenced Turkish Law. The study will then offer a comparative assessment of the similarities and differences in liability between Roman Law and Turkish Law for operators engaged in comparable activities. It is possible to find traces of Roman Law in the legal regulations of our country, which is part of the Continental European Legal System.
Benzer Tezler
- İsviçre ve Türk Borçlar Hukuku ile karşılaştırmalı olarak Roma Borçlar Hukukunda maddî zarar ve bu zararın belirlenmesi
The concept of pecuniary damage and its determination in Roman Law in comparison with both swiss and Turkish Laws of obligations
MURAT TOPUZ
- İran Hukuku'nda hizmet (iş) akdi ve haklı nedenle sona erdirilmesi (Türk Hukuku ile karşılaştırmalı olarak)
Başlık çevirisi yok
MOHAMMED RIZA MOCTEHİDİ
- Roma Hukuku'nda ve Türk Hukuku'nda vekaletsiz iş görme
Transaction without proxy in Turkish and Roman Laws
ÖZGÜR BAŞIBÜYÜK
- Roma Hukuku'nda ve Türk Hukuku'nda intifa hakkı sahibinin hakları ve borçları
In Roman law and Turkish law rights and obligations of ususfructuriarus
OSMAN ÇAKAR
