Mutasyon ıslahı ile elde edilen maş fasulyesi hatlarının (M3 ve M4) bazı agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some agronomic and quality characteristics of mung bean lines (M3 and M4) obtained by mutation breeding
- Tez No: 989544
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKNUR AKGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Kalite, Maş fasulyesi, Mutasyon, Verim, Quality, Mung bean, Mutation, Yield
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, gama ışını uygulamalarıyla oluşturulan mutant maş fasulyesi hatlarının M3 ve M4 generasyonlarında agronomik ve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, M3 generasyonuna ait 15 mutant hat ile kontrol genotipi ve tescilli Partow çeşidi ile karşılaştırılmış, M3 generasyonunda üstün performans sergileyen 8 hat seçilerek M4 generasyonunda yeniden değerlendirmeye alınmıştır. Denemeler, 2020 ve 2021 yıllarında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüş ve bazı agronomik ve kalite özellikleri incelenmiştir. Her iki generasyonda da tüm özellikler bakımından hatlar ve genotipler arasında istatistiki açıdan önemli farklılıklar belirlenmiştir. Bitki boyu ve ilk bakla yüksekliği açısından kontrol genotiplerine göre daha yüksek ortalamalara sahip 2 hat (T25-2-4, T25-2-15) belirlenmiştir. Verim öğelerine göre T25-1-1, T25-2-4, 25-2-1 ve 100-2-24 hatları öne çıkmıştır. Tane verimi bakımından ise 75-3-1 ve 100-2-24 hatları her iki generasyonda da yüksek performans göstermiştir. Bazı hatlarda (75-3-1, 100-2-24) M4 generasyonunda kontrol genotipine ve Partow çeşidine kıyasla %9-20'ye varan verim artışı elde edilmiştir. Bu kapsamda 75-3-1, 100-2-24, T25-2-4 ve T25-2-15 hatları, verim, verim bileşenleri ve kalite özellikleri açısından gösterdikleri üstün performans nedeniyle ümitvar olarak bir sonraki generasyona aktarılmıştır. Elde edilen sonuçlar, gama ışını mutageninin maş fasulyesinde genetik çeşitliliği artırmada etkili bir yöntem olduğu ve bu teknikle geliştirilen hatların ıslah programlarında kullanılabilecek yüksek potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study evaluated the agronomic and quality characteristics of mutant mung bean lines generated by gamma rays in the M3 and M4 generations. Fifteen mutant lines from the M3 generation were compared with the control genotype and the registered Partow variety. Eight lines showing superior performance in the M3 generation were selected and re-evaluated in the M4 generation. Trials were conducted in a randomised complete block design with three replications in 2020 and 2021, examining some agronomic and quality characteristics. Statistically significant differences were observed between the lines and genotypes in terms of all characteristics in both generations. Two lines (T25-2-4, T25-2-15) were identified as having higher averages than the control genotypes in terms of plant height and first pod height. Based on yield components, lines T25-1-1, T25-2-4, 25-2-1 and 100-2-24 performed best. In terms of grain yield, lines 75-3-1 and 100-2-24 performed well in both generations. In some lines (75-3-1, 100-2-24), yield increases of 9-20% were achieved compared to the control genotype and the Partow variety in the M4 generation. The 75-3-1, 100-2-24, T25-2-4 and T25-2-15 lines were therefore transferred to the next generation in the hope that they would perform similarly well in terms of yield, yield components and quality characteristics. These results confirm that gamma ray mutagenesis is an effective method of increasing genetic diversity in mung beans, and that lines developed using this technique have significant potential for use in breeding programmes.
Benzer Tezler
- Nohutta (Cicer arietinum L.) yabancı ot ilacına (ımıdazolinone) dayanıklılığın kalıtımı
Inheritance for resistance to herbicides (imidazolinone) in chickpea (Cicer arietinum L.)
FATMA ÖNCÜ CEYLAN BALOĞLU
- Bazı turunçgil tür ve çeşitlerinde mutasyon ıslahıyla elde edilen genotiplerin soğuğa toleranslarının biyokimyasal analizlerle değerlendirilmesi
Evaluation of the cold tolerance with some biochemicals analyses in the genotypes obtained from mutation breeding in some citrus species and cultivars
ZEYNEP ERYILMAZ
Doktora
Türkçe
2019
BiyoteknolojiAkdeniz ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMİDE GÜBBÜK
- Mutant çeltiklerde (Oryza sativa) tuzluluğa tolerans ile ilgili miRNA'ların belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
BÜŞRA İMECE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Biyolojiİstanbul Kültür ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİMEN ATAK
- Stenotaphrum secundatum (Walt.) Kuntze türünde gama ışınlaması yöntemiyle çim kalitesinin iyileştirilmesi
Improvement of turfgrass quality by gamma ray irradiation in Stenotaphrum secundatum (Walt.) Kuntze
MERT ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Peyzaj MimarlığıAkdeniz ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SONGÜL SEVER MUTLU
- Azot protoksit ve orizalinin 41 B ile fercal asma anaçlarında mutajenik etkileri
Mutagenic effects of nitrogen protoxide and oryzalin on 41 b and fercal grapevine rootstocks
OSMAN DOĞAN