Nazofarenks kanseri'nde EBV-DNA'ya alternatif olabilecek biyokimyasal prognostik faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of hematological and biochemical prognostic factors as alternatives to EBV-DNA in nasopharyngeal carcinoma
- Tez No: 989562
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN OĞUZ ÇETİNAYAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyasyon Onkolojisi, Radiation Oncology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Non-metastatik nazofarenks kanseri (NFK) hastalarında tanı anı Epstein–Barr virüs DNA (EBV-DNA) düzeyinin hematolojik/biyokimyasal belirteçlerle korelasyonu ve sağkalım sonlanımları üzerindeki etkisini değerlendirmek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: 2010–2024 arasında NFK tanısı ile radyoterapi + kemoterapi uygulanan ve tanı anı/izlem dönemlerinde EBV-DNA, tam kan sayımı ve biyokimya verileri bulunan 107 hasta retrospektif olarak incelendi. EBV-DNA ile hemogram/biyokimya parametrelerinden türetilen otuz beş indeks arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. Genel sağkalım (GSK), progresyonsuz sağkalım (PSK), yerel-bölgesel yinelemesiz oran (YBYO) ve uzak yinelemesiz oran (UYO) Kaplan–Meier yöntemiyle hesaplandı; prognostik faktörler Cox regresyon analizleri ile araştırıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların 83'ü (%77,6) erkekti; medyan tanı yaşı 50 (12–76) olup olguların 88'i (%82,2) evre III–IV idi. Medyan izlem süresi 68,0 (12,16–183,23) aydı. Beş yıllık GSK, PSK, YBYO ve UYO oranları sırasıyla %84,8, %77,7, %85,3 ve %88,2 idi; medyan sağkalımlara ulaşılamadı. Tanı anı EBV-DNA ile korele parametreler: LDH (r=0,433; p=0,001), CRP (r=0,280; p=0,032), LDH/lenfosit oranı (r=0,435; p=0,001), LDH/albümin oranı (r=0,469; p=0,001), CRP/albümin oranı (r=0,319; p=0,024), CALLY indeks (r=−0,289; p=0,028) ve lenfosit/CRP oranı (r=−0,291; p=0,025) olarak saptandı. Tek değişkenli analizde yaş >50 olması, >10 paket-yıl sigara öyküsü olması, prevertebral kas invazyonu olması, primer kitle SUVmax yüksekliği ve total GTV yüksekliği hem PSK hem GSK ile ilişkiliydi. PSK için ayrıca seviye IV–Vb lenf nodu metastazı olması ve EBV-DNA >3.500 kopya/mL olması; GSK için tutulu lenf nodu SUVmax yüksekliği ve EBV-DNA >10.000 kopya/mL olması anlamlıydı. Çok değişkenli analizde PSK için yalnızca yaş >50 olması; GSK için yalnızca total GTV yüksekliği anlamlılığını korudu. Sonuç: Çalışmada non-metastatik NFK hastalarında, tedavi öncesi EBV-DNA yükü, özellikle LDH, CRP ve albümin temelli belirteçlerle anlamlı korelasyon göstermiştir. EBV-DNA'ya alternatif olabilecek hızlı, kolay erişilebilir ve maliyet-etkin bu belirteçlerin klinik pratiğe entegre edilebilmesi için çok merkezli prospektif validasyon çalışmalarına ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: To evaluate the correlation between plasma Epstein–Barr virus DNA (EBV-DNA) levels at diagnosis and hematological/biochemical markers, as well as their impact on survival outcomes, in patients with non-metastatic nasopharyngeal carcinoma (NPC). Materials and Methods: A total of 107 patients diagnosed with NPC who received radiotherapy ± chemotherapy between 2010 and 2024, and for whom EBV-DNA, complete blood count, and biochemistry data were available at diagnosis and during follow-up, were retrospectively analyzed. The relationship between EBV-DNA and thirty-five indices derived from hemogram and biochemistry parameters was evaluated using Spearman correlation analysis. Overall survival (OS), progression-free survival (PFS), locoregional recurrence-free survival (LRRFS), and distant recurrence-free survival (DRFS) were calculated using the Kaplan–Meier method; prognostic factors were investigated using Cox regression analyses. Statistical significance was set at p < 0.05. Results: Eighty-three patients (77.6%) were male; the median age at diagnosis was 50 years (range, 12–76), and 88 patients (82.2%) had stage III–IV disease. The median follow-up duration was 68.0 months (range, 12.16–183.23). The 5-year OS, PFS, LRRFS, and DRFS rates were 84.8%, 77.7%, 85.3%, and 88.2%, respectively; median survival was not reached for any endpoint. Parameters correlated with EBV-DNA at diagnosis were as follows: LDH (r = 0.433; p = 0.001), CRP (r = 0.280; p = 0.032), LDH/lymphocyte ratio (r = 0.435; p = 0.001), LDH/albumin ratio (r = 0.469; p = 0.001), CRP/albumin ratio (r = 0.319; p = 0.024), CALLY index (r = −0.289; p = 0.028), and lymphocyte/CRP ratio (r = −0.291; p = 0.025). In univariate analysis, age >50 years, smoking history >10 pack-years, prevertebral muscle invasion, higher primary tumor SUVmax, and higher total GTV were associated with both PFS and OS. Additionally, level IV–Vb lymph node metastasis, and EBV-DNA >3,500 copies/mL were significant for PFS; higher involved lymph node SUVmax and EBV-DNA >10,000 copies/mL were significant for OS. In multivariate analysis, only age >50 years remained significant for PFS, while only higher total GTV retained significance for OS. Conclusion: In this study, pretreatment EBV-DNA load demonstrated significant correlations with LDH, CRP, and albumin-based markers in patients with non-metastatic NPC. Multicenter prospective studies are warranted to integrate these rapid, readily accessible, and cost-effective biomarkers into clinical practice, which may serve as potential alternatives to EBV-DNA.
Benzer Tezler
- Lokal ileri nazofarenks kanserinde indüksiyon kemoterapisi alan hastalar ile eşzamanlı kemoradyoterapi alan hastaların karşılaştırılması
Comparison of patients with locally advanced nasopharyngeal cancer receiving induction chemotherapy and those receiving concurrent chemoradiotherapy
NAZ ŞAHİN CEYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıPamukkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİKE GÖKÇEN DEMİRAY
- Irak'ta meme kanserli kadınlarda ebstain barr virüsünün (EBV) in situ hibridzasyon ve immünohistokimyasal teknik kullanılarak saptanması
Detection of ebstain barr virus (EBV) in women with breast cancer in Iraq using in situ hybridization and immunohistochemical technique
ASAAD FAKHIR WASHIL WASHIL
Doktora
Türkçe
2024
BiyolojiÇankırı Karatekin ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN ÖZKAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAYSAA GHAZİ JUMAA
- The association of epstein –barr virus infection with progress of cancer and immune defects
Epsteın–barr virüs enfeksiyonunun bağışıklık sorunları ve kanser gelişimiyle ilişkisi
SORAN SHAREEF SABER AL-ZANGANA
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Moleküler TıpBingöl ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VIKTOR NEDZVETSKYI
- Nazofarenks kanserli hastaların radyoterapisinde helikal tomoterapi ve volümetrik ark tedavi tekniklerinin dozimetrik karşılaştırılması
Dosimetric comparison of helical tomotherapy and volumetric arc therapy techniques in radiotherapy of patients with nasopharynx cancer
FATMA CERİT AVCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul Aydın ÜniversitesiSağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÇETİN
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDIN ÇAKIR
- Yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniği kullanılarak tedavi edilen nazofarenks kanserlerinde oluşan doz dağılımının doğrulanması
The verification of dose distributions in nasopharyngeal cancer patients who were treated by intensity modulated radiotherapy
ŞEYDA KINAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
OnkolojiDokuz Eylül ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNİR KINAY
ÖĞR. GÖR. ZAFER KARAGÜLER