Resimde geometrik formlar ile inşanın sınırlarında çeşitlemeler
In painting, variations at the verge of construction with geometrical forms
- Tez No: 990341
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZUHAL BOERESCU
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Geometrik biçimler, Görme biçimleri, Görsel temsil, Güncel sanat, Postmodernizm, Çağdaş resim sanatı, Geometric formats, Visual forms, Visual representation, Contemporary art, Postmodernism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tez çalışmasında yer alan yapıtlar ve metin, yüzey ve uzam ilişkisinin kavramsal ve teknik boyutuna dair deneysel bir yöntem araştırmasının ürünüdür. Öncelikle geometrik unsurlarla resimsel bir tutum belirlenmiş, bu tutum doğrultusunda mekân düşüncesi değerlendirilmiş, resimsel teknik unsurlar ve mekân kavramı üzerine güncel bir bağlam kurulmuştur. Çalışmada düşünce ve kavramsal çerçeve 'inşanın sınırı' olarak adlandırılmış ve belirli bir kompozisyon prensibiyle sunulmuştur. Araştırmada mekân; yerleşilemeyen, eylemde bulunulamayan ve ait olunamayan bir yapı olarak ele alınmıştır. Nesne ve mekânlar görsel unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın teorik temeli; modern sanatın formalist mirası, çağdaş sanatın temsil ve forma bakışı, mekân üzerine geliştirilmiş teoriler ve kavramsal metinler aracılığıyla tartışmaya açılmıştır. Bu doğrultuda resimsel temsil ve mekân üzerine kuramsal düşünce ve yaklaşımlar incelenmiştir. Araştırma sürecinde temsili yaklaşımların modernizmle birlikte problematik bir noktaya geldiği, çağdaş sanatta ise temsil yerine referans temelli bir yapının tercih edildiği görülmüştür. Tez çalışmasında nesne ve mekân kavramsal düzeyde irdelenirken, yapıtlarda kullanılan görsel unsurlar kavramı işaret edecek bir gramer gibi kullanılmak istenmiş ve bu doğrultuda temsili değil görsel tercüme odaklı deneysel bir çalışma süreci yürütülmüştür. İnşanın sınırında bir mekân düşüncesinin ve yüzeysel unsurların formalist bir dille konu edinildiği araştırmada, yapıtlar zihinsel bir ziyaret mekânının resimsel grameri olarak görülmüştür. Tasvir, temsil, ifade, kavram ve biçim resmin temel konularıdır. Bu konulardan yalnızca biçim resmin oto refleksif temelini doğrudan oluşturmaktadır.“Eğer resim nesneye yaklaşmaya çalıştıysa, aynı ölçüde sağlam bir şekilde bu arada kendisini de maddesellikten çıkarmaya çalışmıştır”(Morris, 2020, s.874). Resmin kendi içinde bir maddesellik yaratabilmesi biçimin temel unsurlarının asıl mesele olmasına bağlıdır. Ancak optik unsurlarla bağlantısından dolayı resim nesneden tamamen kopamaz. Resmin geometrik iç yüzü ön plana çıkartılarak nesneden uzaklaşılabilir. Bu noktada nesnenin ne olduğu değil nasıl olduğu ve gördüğümüz nesneyi nasıl optik olarak düşündüğümüz soruları devreye girer. Böylece resmin konusu kendisi olabilir. Bu da oto refleksif bir yaklaşımdır. Resimde geometrik unsurlar nesnenin yerini aldıkça ortaya var ile yok arasında mekânsal görüntüler çıkar. Nesnelerin biçiminden yola çıkılır. Ancak sonuç bir tür mekândır. Bu mekân ikamet edilebilen, gezilebilen ya da bir nesnenin yerleştirilebileceği bir mekân değildir. Düşünce olarak mekandır. Bu mekânda beden ikamet edemez. Orada yalnızca düşüncenin kendisi ya da süreci var olabilir. Resmin içindeki yapı bu yolla yalnızca kendisini anlatır ve kendisini işaret eder. Bu mekanlar boşluk kavramına oldukça yakındır. Boşluk düşünceye, duyguya ve yaratıma ilham veren bir olmama halidir. Bu noktaya ulaşmak için biçim arındırılabilecek her şeyden arındırılır. Zaten mekânı doldurmak mekânı tüketmektir. Mekânları doldurmak için de başka nesneleri tüketmek gerekir. Mekânlara ait hissetmemizin koşulunu o mekânları tüketmeye ya da o mekânlar içerisinde tüketmeye bağlarız. İz bırakmak isteriz. Ancak mekânları doldurma ve iz bırakma güdüsü koşullu bir aidiyettir. Araştırma sürecinde yaratılacak olan resimler aidiyet, sahiplenme, iz bırakma gibi mekân ve nesne ile ilgili problemlerin saf dışı bırakıldığı bir biçim ortaya koyacaktır. Geometrik formlar ile yüzeyde yaratılan biçimler ve mekanlar, inşa olma evrelerinde dengeli bir şekilde bırakıldığında bahsi geçen tüm gerekçeler için olumlu sonuçların alınabildiği görülmüştür. Bu noktada görsel bir dil inşasından söz edilebilir. Bu dil, optik olarak algılanan dünyadan geometrik formlara tercüme edilmiş zihinsel bir mekânı işaret eder. Bu durumun kendine has doğasından faydalanılarak çeşitlemeler üretildiğinde yaratımın kendi sürecinin hikayesi ön plana çıkar ve resimler sadece kendilerini anlatırlar. Bu şekilde, görmek ve aktarmak arasında geçen süreç ile ilgili düşünceler de kendini açık eder. Bu süreç ise çeşitlemeler üretmek için farklı yollar sunar. Böylece resimler arasında birbirini işaret eden bir dinamizm ortaya çıkmaya başlar. Her resim kendi inşa sürecini anlatır. Bir bütün olarak resimlerin tamamı ise kendi aralarında bir diyalog üretir ve bunu çeşitlilik ile sürdürür. Bu dil oluşturulurken geometrik formlar, renk, doku ve çizgiler kullanılmaktadır. Mekânlar ve nesneler bu unsurlar aracılığıyla bir tür iskelet ve deri yapısına indirgenmiştir. Bu yaratım sürecinin düşünce ve uygulama evreleri deneyseldir. Sonuçlar ise düşünce deneylerinin görsel kanıtları olarak da görülebilir.
Özet (Çeviri)
The artworks and text included in this thesis are the product of an experimental methodological investigation into the conceptual and technical dimension of the relationship between surface and space. Primarily, a pictorial approach was established using on geometric elements, and the idea of space was reclaimed in line with this approach. A contemporary context has been established regarding pictorial techniques and the idea of space. The conclusions and conceptual framework in this thesis are referred to 'verge of construction' and are presented according to a specific compositional principle. In this research, space is treated as a structure that cannot be settled, acted upon, or belonged to. Objects and spaces have been considered as visual elements. The theoretical foundation of the research is based on the formalist legacy of modern art, contemporary art's approach to representation and form, theories and conceptual texts developed on space. Theoretical ideas and approaches on pictorial representation and space have been examined. With modernism, representational approaches have been seen to reach a problematic point. However, in contemporary art a reference-based structure is preferred over representation. In this thesis, object and space are examined at a conceptual level, the visual elements used in the artworks are intended to be used as a grammar that points to the concept. In this context, an experimental research process focusing on visual translation rather than representation has been carried out. The research which deals with the idea of space and elements of pictorial surface in a formalist language has been seen as the pictorial grammar of mental visiting space at the verge of construction.
Benzer Tezler
- 1980 sonrası Türk resim sanatında matematiksel imgeler
The mathematical images in Turkish painting art after 1980's
GİZEM SEVİNÇ
- Spontanite ve soyut
Spontaneous and abstract painting
NALAN ÜNAL TOPDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Güzel SanatlarYeditepe ÜniversitesiPlastik Sanatlar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUAMMER FEVZİOĞLU BOZKURT
- Endüstri devriminden günümüze takı tasarımında biçime etki eden faktörler
The factors that have effected the form in jewelery design begining from endustrial revolotion till today
DEFNE SOYTOGAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSeramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. İRFAN AYDIN
- Transparan düzlemlerdeki simultan çakıştırma yöntemiyle kübizmin analitik bulguları arasındaki ilişki ve soyut resimde tinsel karşıt kavramlar
The Relation between simultanous overlapping method in transparent surfaces and analytical findings of cubism and abstract spiritual conflicting concepts
NAZAN GÜNAY