Geri Dön

Serebral küçük damar hastalığında genişlemiş perivasküler boşlukların yeri ve etkisinin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi

Magnetic resonance imaging evaluation of the location and impact of enlarged perivascular spaces in cerebral small vessel disease

PDF İndir

  1. Tez No: 990398
  2. Yazar: EMRE KILINÇARSLAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ÖZTOPRAK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: serebral küçük damar hastalığı, genişlemiş perivasküler boşluklar, manyetik rezonans görüntüleme, cerebral small vessel disease, enlarged perivascular spaces, magnetic resonance imaging
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada amacımız, serebral küçük damar hastalığı (SKDH) tanılı hastalarda, genişlemiş perivasküler boşlukların bulundukları lokalizasyonun SKDH'nin diğer manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları ile ilişkisini belirlemek ve topografik farklılıklarının potansiyel rolünü ortaya çıkarmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.01.2024 ile 01.07.2025 tarihleri arasında, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalına MRG amacıyla başvuran, 18 yaşından büyük, inme dışı nedenler ile MRG yapılmış ve SKDH saptanan 93 hasta dahil edildi. Görüntüleme kalitesi yetersiz olan, büyük damar tutulumu ile uyumlu enfarktüs, travma, intrakraniyal kitle, kraniektomi geçmişi bulunan, Multiple Skleroz, diğer demyelinizan hastalıklar, Normal Basınçlı Hidrosefali ve nörokutanöz sendromlara ait karakteristik MRG bulguları saptanan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Toplam 93 hastanın kranial MRG görüntüleri, Radyoloji Anabilim Dalı'nda PACS (Picture Archiving and Communication System) üzerinden ''serebral küçük damar hastalığı'' anahtar kelime ile taranmış olup retrospektif bir şekilde değerlendirilmiştir Bulgular: Kranial MRG çekilen toplam 93 hasta üzerinde yapmış olduğumuz retrospektif çalışmada hastaların yaş ortalaması 72,48 ± 7,70 ve 58'i erkek (%62,4); 35'i (%37,6) kadındı. Güncel literatür bilgileri doğrultusunda, serebral küçük damar hastalığı ile ilişkili toplam 9 MRG bulgusu tanımlandı. Bu bulguların prevalansları şu şekildedir: Bazal ganglion yerleşimli genişlemiş perivasküler boşluklar (BGGPVB) (%100), periventriküler yerleşimli beyaz cevher hiperintensiteleri (PBCH) (%98,9), derin beyaz cevher yerleşimli beyaz cevher hiperintensiteleri (DBCH) (%97,8), sentrum semiovale yerleşimli genişlemiş perivasküler boşluklar (SSGPVB) (%84,9), serebral atrofi (SA) (%83,9), lakünler (%61,3), serebral mikrokanamalar (SMK) (%59,1), yüzeyel kortikal siderozis (YKS) (%29) ve yakın zamanlı küçük subkortikal enfarktüs (SCE) (%12,9). Çalışmamızda yer alan hastaların cinsiyet dağılımında, tanımlanan nörogörüntüleme belirteçleri ile istatistiksel anlamlı fark bulunmamaktadır. Bu MRG bulgularından BGGPVB ve SA, yaş ile anlamlı pozitif korelasyon göstermiştir. BGGPVB ile PBCH, yaş, SCE arasında anlamlı pozitif ilişkiler bulunmuştur. BGGPVB bağımlı değişkenli ordinal lojistik regresyon analizinde ise SSGPVB, PBCH ve yaş değişkenleri anlamlı prediktörler olarak bulundu. Ek regresyon analizlerinde PBCH, SSGPVB ve lakün şiddeti ile anlamlı ve pozitif ilişkiler saptanmıştır. Öte yandan SSPGVB ile lakünler, PBCH, DBCH arasında güçlü ve anlamlı negatif ilişkiler bulunmaktadır. SSGPVB bağımlı değişkenli ordinal lojistik regresyon analizinde ise lakün değişkeni anlamlı negatif prediktör olarak bulundu. Ek regresyon analizlerinde SSPVB şiddeti ile lakün şiddeti bağımsız ve ters yönlü ilişki göstermiştir. Sonuç: Genişlemiş perivasküler boşlukların nicel artışının ötesinde, topografik yerleşim paternlerinin serebral küçük damar hastalığı alt tiplerinin ayırt edilmesinde tamamlayıcı bir görüntüleme biyobelirteci potansiyeli taşıdığını ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Purpose: The aim of this study was to investigate the association between the localization of enlarged perivascular spaces (EPVS) and other magnetic resonance imaging (MRI) markers of cerebral small vessel disease (CSVD) in patients diagnosed with CSVD, and to explore the potential role of their topographic differences.Materials and Methods: Between January 1, 2024 and July 1, 2025, a total of 93 patients aged 18 years or older who underwent brain MRI for non-stroke indications at the Department of Radiology, Çanakkale Onsekiz Mart University Faculty of Medicine Health Practice and Research Hospital and were found to have imaging features consistent with cerebral small vessel disease (CSVD) were included in the study. Patients with insufficient image quality, infarcts compatible with large-vessel involvement, a history of trauma, intracranial mass lesions, or prior craniectomy, as well as those demonstrating characteristic MRI findings of multiple sclerosis, other demyelinating diseases, normal pressure hydrocephalus, or neurocutaneous syndromes, were excluded from the study. Cranial MRI examinations of all 93 patients were retrospectively identified and evaluated through the institutional Picture Archiving and Communication System (PACS) using the keyword 'cerebral small vessel disease.'" Findings: Among the 93 patients included in the analysis, the mean age was 72.48 ± 7.70 years; 58 patients (62.4%) were male and 35 (37.6%) were female. Based on current literature, nine MRI markers associated with CSVD were identified, with the following prevalences: basal ganglia EPVS (BGEPVS) (100%), periventricular white matter hyperintensities (PVWMH) (98.9%), deep white matter hyperintensities (DWMH) (97.8%), centrum semiovale EPVS (CSEPVS) (84.9%), cerebral atrophy (83.9%), lacunes (61.3%), cerebral microbleeds (59.1%), cortical superficial siderosis (29%), and recent small subcortical infarct (12.9%). No statistically significant sex-related differences were observed for any of the neuroimaging markers. BGEPVS and cerebral atrophy demonstrated significant positive correlations with age. Significant positive associations were found between BGEPVS and PVWMH, age, and recent small subcortical infarct. In ordinal logistic regression analysis with BGEPVS as the dependent variable, CSEPVS, PVWMH, and age were identified as significant predictors. Additional regression analyses revealed significant positive associations between PVWMH, CSEPVS, and lacune severity. In contrast, CSEPVS showed strong and significant negative associations with lacunes, PVWMH, and DWMH. In ordinal logistic regression analysis with CSEPVS as the dependent variable, lacunes emerged as a significant negative predictor. Further analyses demonstrated an independent inverse relationship between CSEPVS severity and lacune severity. Conclusion: These results suggest that, beyond quantitative burden alone, the topographic distribution of enlarged perivascular spaces may provide complementary information for differentiating subtypes of cerebral small vessel disease.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    701033

    Serebral küçük damar hastalığında klinik ve radyolojik bulguların endotel disfonksiyonu belirteçleri ile korelasyonu

    Correlation of clinical and radiological findings with endothelial biomarkers in cerebral small vessel disease

    UYGUR TANRIVERDİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Nörolojiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Nöroloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA BİRSEN İNCE

  2. Tez No

    989917

    Ortostatik hipertansiyon ve sabah kan basıncı dalgalanması ile serebral küçük damar hastalığı ilişkisi

    The relationship of orthostatic hypertension and morning surge with cerebral small vessel disease

    GİZEM ÖZTÜRK ASADOV

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    NörolojiAnkara Üniversitesi

    Nöroloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CANAN TOGAY IŞIKAY

  3. Tez No

    612163

    Böbrek fonksiyon testleri ile serebral küçük damar hastalığı arasındaki ilişki

    The relationship between kidney function tests and cerebral small vessel disease

    BÜŞRA ÖLMEZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    NörolojiAnkara Üniversitesi

    Nöroloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CANAN TOGAY IŞIKAY

  4. Tez No

    922167

    Serebral küçük damar hastalığında temporal lob tutulumunun manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi

    Magnetic resonance imaging assessment of temporal lobe involment in cerebral small vessel disease

    BİLGE GÜLTAÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Radyoloji ve Nükleer TıpÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM ÖZTOPRAK

  5. Tez No

    1014834

    Investigation of the role of pericytes in hypertension-relatedcerebral small vessel disease

    Hipertansiyon ilişkili serebral küçük damar hastalığında perisitlerin patofizyolojideki rollerinin araştırılması

    SELİN SAPANCI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    BiyolojiKoç Üniversitesi

    Nörobilim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YASEMİN GÜRSOY ÖZDEMİR

Geri Dön