Tarihi yapıların dijital ikizlerinin oluşturulmasında kullanılan yöntemlerin örneklerle analizi
Comparative analysis of methods used in creating digital twins of historical buildings
- Tez No: 990896
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE ERGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Dijital tasarım, Dijitalleşme, Tarihi binalar, İç mimari, Digitalization, Historical buildings, Interior architecture
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihi yapılar, geçmiş medeniyetlerin izlerini günümüze taşıyan ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken kültürel miras unsurlarıdır. Ancak çevresel etkiler, afetler ve insan kaynaklı tahribatlardan bu mirasın korunmasına yönelik önlemler alınması önemlidir. Bu bağlamda belgeleme ve koruma yöntemleri tarih boyunca teknolojik gelişmelere paralel olarak evrilmiş; el çizimlerinden fotogrametriye, lazer taramalardan dijital ikiz teknolojisine uzanan çok katmanlı bir dönüşüm gerçekleşmiştir. Özellikle son yıllarda dijital ikiz teknolojisi, tarihi yapıların belgelenmesi, korunması ve gerektiğinde yeniden inşa edilmesi süreçlerinde çağdaş bir yöntem olarak öne çıkmış ve uluslararası ölçekteki kültürel miras yapılarının belgelenmesinde tercih edilmiştir. Bu çalışma, dijital ikiz teknolojisinin kültürel miras yapılarında kullanımını literatür üzerinden inceleyerek, bu teknolojinin gelişim sürecini, kullanım amaçlarını, hangi yöntemlerle kullanıldığını dünyadan örneklerle incelemektdir. İncelemeler sonucunda, dijital ikiz üretim sürecinin veri toplama, modelleme, analiz- simülasyon ve görselleştirme–etkileşim olmak üzere dört ana başlıkta ele alınabileceği belirlenmiştir. Araştırma kapsamında.; Notre Dame Katedrali, Floransa Katedrali, Aziz Petrus Bazilikası, Alhambra Sarayı ve Florence As It Was Projesi gibi uluslararası çalışmalar incelenmiş; bu örneklerde dijital ikiz üretiminde LiDAR, fotogrametri, 3B lazer tarama, insansız hava aracı, multispektral görüntüleme ve HBIM gibi teknolojilerin farklı kombinasyonlarla kullanıldığı görülmüştür. Bu durumun seçili projelerdeki nedenleri ise; dijital ikiz oluşturulma amacı, ekip yapısı ve koruma hedeflerinin farklılık göstermesine bağlı olduğu görülmüştür. Bulgular, teknolojilerin entegre biçimde uygulanmasının daha yüksek doğruluklu ve kapsamlı dijital ikizler oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak dijital ikiz yaklaşımı, yalnızca belgeleme ve arşivleme aracı değil; risk analizi, restorasyon planlaması, afet senaryosu oluşturma, turizm ve eğitim gibi farklı alanlarda uygulanabilir çok boyutlu bir yöntem olarak değerlendirilmiştir. Bu teknolojinin sürdürülebilir kültürel miras yönetimine katkı sağlayabilmesi için disiplinler arası iş birliğinin artırılması, veri arşivleme sistemlerinin güçlendirilmesi ve nitelikli uzman kadrolarının yetiştirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda hem akademik hem de teknik eğitim programlarının geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Kültürel miras bakımından zengin olması nedeniyle Türkiye'de de benzer projelerin yaygınlaştırılması önerilmektedir. Bu çalışma, literatürdeki mevcut bilgi birikimine katkı sağlayarak dijital ikizlerin tarihi yapıların korunmasında oynadığı bütüncül rolü kapsamlı şekilde ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Historical structures are cultural heritage assets that carry the traces of past civilizations to the present and must be transmitted to future generations. However, it is crucial to take protective measures against environmental influences, disasters, and human-induced damage. In this context, documentation and conservation methods have evolved in parallel with technological developments throughout history; from hand drawings to photogrammetry, and from laser scanning to digital twin technologies, a multi-layered transformation has taken place. In recent years, digital twin technology has emerged as a contemporary method in the processes of documenting, preserving, and, when necessary, reconstructing historical buildings, and it has been increasingly preferred in the documentation of cultural heritage structures at an international scale. This study examines the use of digital twin technology in cultural heritage structures based on a literature review, analyzing its development process, intended purposes, and methods of application through examples from around the world. The findings indicate that the digital twin production process can be addressed under four main phases: data collection, modeling, analysis–simulation, and visualization–interaction. Within the scope of the research, international case studies such as Notre Dame Cathedral, Florence Cathedral, St. Peter's Basilica, the Alhambra Palace, and the Florence As It Was project were analyzed. It was observed that technologies such as LiDAR, photogrammetry, 3D laser scanning, unmanned aerial vehicles, multispectral imaging, and HBIM were used in different combinations for digital twin production in these examples. The reasons for these variations were found to be related to differences in project objectives, team structures, and conservation targets. The findings demonstrate that the integrated use of multiple technologies results in digital twins with higher accuracy and broader scope. Ultimately, the digital twin approach is evaluated not solely as a tool for documentation and archiving, but as a multidimensional method applicable in diverse fields such as risk analysis, restoration planning, disaster scenario simulations, tourism, and education. For this technology to contribute effectively to sustainable cultural heritage management, it is necessary to strengthen interdisciplinary collaboration, enhance data archiving systems, and train qualified expert teams. Accordingly, the development of both academic and technical training programs holds significant importance. Considering its rich cultural heritage, it is recommended that similar projects be expanded in Türkiye as well. By contributing to the existing body of literature, this study presents a comprehensive account of the holistic role played by digital twins in the preservation of historical structures.
Benzer Tezler
- Fake news classification using machine learning and deep learning approaches
Makine öğrenimi ve derin öğrenme yaklaşımlarını kullanarak sahte haber sınıflandırması
SAJA ABDULHALEEM MAHMOOD AL-OBAIDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ÇAĞLIKANTAR
- Kültürel mirasın 3 boyutlu belgelenmesinde dijital ikiz teknolojisinin kullanımı
Digital twin technology in 3D documentation of cultural heritage
ERTUĞRUL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR BİLGİ
- Dijital ikiz teknolojisinin şehir planlama alanındaki uygulamaları: İstanbul Tarihi Yarımada Süleymaniye Bölgesi'nde kent silueti analizi
Applications of digital twin technology in urbanplanning: Investigation of the historical silhouette inthe Suleymaniye District through 3D modeling
SEVENAY UZUN ALTUNTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET DERVİŞOĞLU
- An investigation on multi sensor data fusion techniques inhistorical sites monitoring
Tarihi alanların izlenmesinde çok sensörlü veri füzyonteknikleri üzerine bir inceleme
İREM YAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR BİLGİ
- Doğu Akdeniz antik sinagog yapılarının karşılaştırılmalı olarak mimari açıdan irdelenmesi
A comparative architectural analysis of Eastern Mediterranean ancient synagogue buildings
ÇİĞDEM ÖNER
Doktora
Türkçe
2024
Sanat TarihiAkdeniz ÜniversitesiAkdeniz Eski Çağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAL TÜNER ÖNEN