İslamcı dergilerde Yahudilik ve Siyonizm'e bakış: Sebilürreşad ve Yeniden Milli Mücadele örneği
Views of Judaism and Zionism in Islamist magazines: The example of Sebilürreşad and the National Struggle magazine
- Tez No: 991646
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜLEYMAN GÜDER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, sosyal inşacılık kuramı çerçevesinde, Türkiye'deki İslamcı düşünce geleneğine ait iki önemli yayın organı olan Sebilürreşad (1948–1964) ve Yeniden Millî Mücadele (1970–1972) dergilerinde yer alan Yahudilik ve Siyonizm karşıtı söylemleri söylem analizi yöntemiyle incelemektedir. Çalışmada,“ben–öteki”ayrımı temel alınarak, bu dergilerin Yahudi kimliğini nasıl inşa ettikleri, hangi kavramsal ikilikler ve metaforlarla bu kimliği bir tehdit unsuru hâline dönüştürdükleri analiz edilmiştir. Toplamda 135 sayı taranmış, Yahudilik ve Siyonizm temalı 118 özgün yazı incelenmiştir. Bu yazılarda en sık tekrar eden anahtar kavramlar“ihanet”,“gizlilik”,“dünya hâkimiyeti”ve“ahlaki yozlaşma”olarak öne çıkmıştır. Söylem örüntüleri açısından değerlendirildiğinde, her iki dergide de Yahudilik, hem dışsal hem içsel bir tehdit olarak çerçevelenmiş; Siyonizm ise Batı emperyalizmiyle özdeşleştirilmiştir. Metinlerde, Yahudi karşıtı söylem çoğu zaman Komünizm ve Masonluk karşıtlığı ile eşleştirilerek üçlü bir“ideolojik düşmanlar bloğu”inşa edilmiştir. Bu yönüyle araştırma, İslamcı dergilerdeki Yahudi karşıtı söylemin, kimlik ve meşruiyet inşasında nasıl işlevsel hâle geldiğini göstererek, Türkiye'de İslamcı düşüncenin dönüşen öteki imgeleri bağlamında önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the anti-Jewish and anti-Zionist discourses within two significant Islamist periodicals in Turkey—Sebilürreşad (1948–1964) and Yeniden Millî Mücadele (1970–1972)—through the lens of social constructivist theory and discourse analysis. Focusing on the self–other dichotomy, the study analyzes how Jewish identity was discursively constructed as a threat, and how such representations were used to reinforce ideological legitimacy. A total of 135 issues were reviewed, and 118 relevant articles addressing Judaism and Zionism were analyzed in depth. Key recurring concepts included“treason”,“secrecy”,“global domination”,and“moral corruption”. While Sebilürreşad emphasized religious references, Yeniden Millî Mücadele adopted a more overtly political and ideological rhetoric. Despite their different historical contexts, both journals reflected a shared discursive structure that framed Judaism as both an external and internal threat. Zionism, in particular, was portrayed as synonymous with Western imperialism and as part of a broader ideological triad with Communism and Freemasonry. This study demonstrates that anti-Semitic discourse in these journals was not limited to religious or ethnic prejudices but served as a symbolic explanation for political, cultural, and economic crises. By highlighting how the“other”was employed in the construction of Islamist identity, the thesis offers a nuanced understanding of the ideological functions of discursive exclusion within the Islamist intellectual tradition in Turkey.
Benzer Tezler
- İslâmcı düşüncede gayrimüslim“öteki”imgesi: Büyük Doğu ve Sebilürreşad dergileri örneği
Non-Muslim“other”image in Islamic thought: Examples of Büyük Doğu and Sebilürreşad journals
BERNA KARALOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZDEN SEZGİ DURGUN ÖZKAN
- İslamcı dergilerde Hindistan (1947-1951)
India in Islamist magazines (1947-1951)
MUHAMMET NAZIM TAŞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihKocaeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULVAHAP AKINCI
- İslamcı dergilerde ekonomiye bakış: Büyük Doğu ve Hareket dergisi örneği
An overview of economy in islamic journals: The journals of Büyük Doğu and Hareket example
BÜNYAMİN KAYALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiSakarya Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN GÖÇER
- İslamcı dergilerde demokrasi fikrinin değişimi (1940-1980)
The change of democracy idea in Islamist journals (1940-1980)
HALİME SUNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Dinİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN BANU OKUTAN
- İslamcı dergilerde Bosna Savaşı -Yörünge ve İktibas dergileri örneği-
Bosnian War in Islamist journals -the case of the journals of Yörünge and İktibas-
YUNUS EMRE ÇELİKBİLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıKocaeli Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK YILMAZ GÖMBEYAZ