Yağlı karaciğer ve siroz tanısı almışhastalarda karaciğeri değerlendirmek içinkullanılan non invaziv skorların retrospektifolarak incelenmesi
Retrospective analysis of non-invasive scores used toevaluate the liver in patients diagnosis of fatty liver and cirrhosis
- Tez No: 992589
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET RIFAT BALIK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, karaciğer fibrozisi, FIB-4, APRI, Forns indeksi, siroz, Child–Pugh, MELD, Non-alcoholic fatty liver disease, liver fibrosis, FIB-4, APRI, Forns index, cirrhosis, Child–Pugh, MELD
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, non-invaziv biyokimyasal fibrozis skorlarından FIB-4, APRI ve Forns indekslerinin; NAYKH'de ultrasonografi (USG) ile saptanan hepatosteatoz derecesi, sirozda klinik şiddet skorları (Child–Pugh ve MELD) ve biyopsi ile belirlenen histolojik fibrozis evreleri ile ilişkisi ve tanısal performanslarının değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel, retrospektif tasarımla 2018–2023 yılları arasında tanı almış toplam 1221 hasta incelendi. Hastalar NAYKH (n=448), siroz (n=392) ve biyopsi (n=381) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Demografik veriler ile AST, ALT, GGT, total kolesterol ve trombosit değerleri kaydedildi; FIB-4, APRI ve Forns skorları hesaplandı. NAYKH grubunda USG steatoz dereceleri (Grade 0–3), siroz grubunda Child–Pugh ve MELD kategorileri, biyopsi grubunda histolojik fibrozis evreleri (F0– F4) değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda uygun parametrik/nonparametrik testler ve kategorik değişkenler için ki-kare testi kullanıldı. ROC analizi ile AUC ve optimal cut-off değerleri belirlendi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 kabul edildi. Bulgular: NAYKH grubunda USG steatoz derecesi ile AST, ALT, GGT, trombosit ve kolesterol arasında anlamlı fark saptandı (p<0,05); özellikle Grade 3 olgularda AST/ALT/GGT daha yüksek, trombosit daha düşüktü. Diyabet varlığı ile USG grade arasında anlamlı ilişki bulundu (χ2=79,09; p<0,001). USG ≥2 (Grade ≥2) için ROC analizinde FIB-4 AUC=0,646 (cut-off 1,25), APRI AUC=0,657 (cut-off 0,52), Forns AUC=0,596 (cut-off 1,85) bulundu. Siroz grubunda FIB-4, APRI ve Forns değerleri hem Child–Pugh (A–B–C) hem de MELD (<10, 10–19, ≥20) kategorileri arttıkça anlamlı şekilde yükseldi (tümü p<0,001). Biyopsi grubunda skorlar fibrozis evresi arttıkça kademeli arttı. Önemli fibrozis (≥F2) için FIB-4 AUC=0,873 (cut-off 1,43; duyarlılık %84, özgüllük %75); ileri fibrozis (≥F3) için xi FIB-4 AUC=0,904 (cut-off 1,53; duyarlılık %89, özgüllük %77) ile en yüksek ayırt ediciliği gösterdi. NAS verisi olan 29 hastada FIB-4 ile NAS arasında anlamlı korelasyon saptandı (r=0,49; p=0,007) ve NAS ≥5 grubunda FIB-4 daha yüksekti (p=0,047). Sonuç: FIB-4, APRI ve Forns skorları NAYKH'de USG bulguları, sirozda klinik şiddetskorları ve biyopsi ile belirlenen fibrozis evreleri ile uyumlu bulunmuştur. Özellikle FIB-4, hem histolojik fibrozisi saptamada hem de siroz şiddetiyle paralellik göstermede en güçlü performansı ortaya koymuştur. Bulgular, non-invaziv skorların birinci basamakta tarama ve risk sınıflamasında kullanılabileceğini, yüksek riskli olguların ileri değerlendirme yöntemlerine yönlendirilmesiyle biyopsi gereksiniminin ve maliyet yükünün azaltılabileceğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: To evaluate the diagnostic performance of non-invasive biochemical fibrosis scores (FIB-4, APRI, and Forns index) in relation to ultrasonographic steatosis grades in NAFLD, clinical severity scores (Child–Pugh and MELD) in cirrhosis, and histological fibrosis stages in biopsy-proven patients. Materials and Methods: In this retrospective cross-sectional study, 1,221 patients diagnosed between 2018 and 2023 were analyzed and categorized into three groups: NAFLD (n=448), cirrhosis (n=392), and biopsy cohort (n=381). Demographic data and laboratory parameters (AST, ALT, GGT, total cholesterol, and platelet count) were collected, and FIB-4, APRI, and Forns scores were calculated. NAFLD patients were stratified by ultrasound steatosis grades (0–3), cirrhosis patients by Child–Pugh classes and MELD categories, and biopsy patients by histological fibrosis stages (F0– F4). Group comparisons were performed using appropriate parametric and non- parametric tests, and categorical variables were analyzed using the chi-square test. ROC analysis was performed to determine AUC values and optimal cut-off thresholds. A p value <0.05 was considered statistically significant. Results: In the NAFLD group, AST, ALT, GGT, platelet count, and cholesterol differed significantly across ultrasound steatosis grades (p<0.05), with more pronounced abnormalities in Grade 3. Diabetes was significantly associated with higher steatosis grade (χ2=79.09; p<0.001). For predicting USG ≥2 steatosis, AUC values were 0.646 for FIB-4 (cut-off 1.25), 0.657 for APRI (cut-off 0.52), and 0.596 for Forns (cut-off 1.85). In the cirrhosis group, all three non-invasive scores increased significantly across Child–Pugh classes and MELD categories (all p<0.001). In the biopsy cohort, scores increased stepwise with fibrosis stage. For significant fibrosis (≥F2), FIB-4 showed AUC=0.873 (cut-off 1.43; sensitivity 84%, specificity 75%), and xiii for advanced fibrosis (≥F3), FIB-4 showed AUC=0.904 (cut-off 1.53; sensitivity 89%, specificity 77%), representing the highest discriminative ability. In the NAS subset (n=29), FIB-4 correlated significantly with NAS (r=0.49; p=0.007) and was higher in NAS ≥5 (p=0.047). Conclusion: Non-invasive biochemical scores are consistent with ultrasound findings in NAFLD, clinical severity in cirrhosis, and histological fibrosis staging in biopsy-proven disease. FIB-4 demonstrated the strongest overall performance, supporting its use as a first-line screening and risk stratification tool to reduce unnecessary biopsies and optimize referral to advanced diagnostic modalities.
Benzer Tezler
- Siroz hastalığının retrospektif olarak etiyolojik dağılımının incelenmesi
Retrospective examination of the etiological distribution of cirrhosis disease
HÜRÜ KERSE YEŞİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıNecmettin Erbakan Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DEMİR
- Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığının sarkopeni ile ilişkisi
Association of non-alcoholic fatty liver disease with sarcopenia
AYŞENUR HOŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
GastroenterolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE NURDAN TÖZÜN
YRD. DOÇ. DR. MÜJDAT KARA
- MAFLD tanılı diyabetik ve non-diyabetik hastalarda karaciğer fibrozisinin fib-4 skoru ile değerlendirilmesi
Evaluation of liver fibrosis with fib-4 score in diabetic and non-diabetic patients with MAFLD diagnosis
AYLİN ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA BASAT
- Alkol ilişkili kronik karaciğer hastalığı seyrine etki eden faktörler
Factors affecting the course of alcohol-related chronic liver disease
BURAK ALPER ZENGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
GastroenterolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN İDİLMAN
- Otoimmün karaciğer hastalıkları: Epidemiyolojisi, klinik özellikleri ve tedavisi
Autoimmune liver diseases: Epidemiology, clinical features and treatment
BUĞRA KAAN BAHÇECİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
GastroenterolojiOndokuz Mayıs Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BEKTAŞ