Türkiye'deki Suriyeli gençlerin yükseköğretime erişimlerine ilişkin deneyimleri ve geri dönüşe yönelik düşünceleri: Ankara örneği
Experiences of Syrian youth in türkiye regarding access to higher education and their thoughts on return: The sample of Ankara
- Tez No: 992897
- Danışmanlar: PROF. DR. CAHİT GELEKÇİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaşın etkisiyle 12 milyonu aşkın kişi zorla yerinden edilmiş; bu süreçte 6 milyonun üzerinde Suriyeli komşu ülkelere sığınmıştır. Sınır komşusu olması nedeniyle Türkiye'ye yönelik kitlesel göçler gerçekleşmiş ve kısa sürede Türkiye, dünyada en fazla Suriyeli sığınmacıya ev sahipliği yapan ülke konumuna gelmiştir. Suriye'den Türkiye'ye yönelik göçler, dinamik yapısı nedeniyle dönemsel olarak farklı boyutlarda devam etmiştir. Suriye açısından bir dönüm noktası olarak değerlendirilen 8 Aralık 2024 tarihi itibarıyla iç savaş sona ermiş; ülkede yaşanan rejim değişikliğiyle birlikte Suriye'den göç sürecinde yeni bir döneme girilmiştir. 2016 yılında başlayan güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüş süreci, rejim değişikliğiyle birlikte hız kazanmış olsa da Türkiye hâlen yaklaşık iki buçuk milyon geçici koruma altındaki Suriyeliye ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye'de geçici koruma altındaki Suriyeli nüfusun önemli bir bölümünün gençlerden oluştuğu ve yaş ortalamasının yaklaşık 22 olduğu dikkate alındığında, Türkiye'de yaşayan Suriyeli gençlerin mevcut durumlarının incelenmesi bu çalışma açısından önem taşımaktadır. Bu kapsamda çalışmada, özellikle 2011 yılı sonrasında savaş nedeniyle Türkiye'ye göç etmek zorunda kalan; yasal statüleri geçici koruma altında olan ya da bu statü sonrasında vatandaşlık hakkı kazanmış Suriyeli gençler ele alınmıştır. Çalışmada; zorunlu göç süreci ve sonrasında yaşam deneyimleri, Suriyeli gençlerin sosyal ağ oluşumları, Ankara'da yükseköğretime erişim deneyimleri, yükseköğretim sonrası gelecek planları ile Suriye'ye geri dönüş düşünceleri incelenmektedir. Bu doğrultuda, Suriye'den Türkiye'ye zorunlu göç süreci, zorunlu göç sonrası yaşam, yükseköğretime erişim ve rejim değişikliği sonrası geri dönüş düşünceleri derinlemesine analiz edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın evreni Ankara olarak belirlenmiş; katılımcılar, Ankara'da ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora programlarından birinde eğitimlerine devam eden Suriyeli gençlerden oluşmaktadır. Amaçlı ve kartopu örnekleme teknikleriyle belirlenen 17 kadın ve 13 erkek olmak üzere toplam 30 Suriyeli öğrenciyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nitel veriler, MAXQDA 24 programı kullanılarak tema analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; bulgular, literatürdeki çalışmalarla karşılaştırılarak mevcut durum ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
As a result of the civil war that began in Syria in 2011, more than 12 million people were forcibly displaced, and over 6 million Syrians sought refuge in neighboring countries. Due to its status as a bordering country, Turkey experienced large-scale migratory inflows and, within a short period of time, became the country hosting the largest number of Syrian refugees worldwide. Migration flows from Syria to Turkey have continued in varying forms and scales over time due to their dynamic nature. Considered a turning point for Syria, as of 8 December 2024, the civil war came to an end, and with the regime change that followed, a new phase in the migration process from Syria began. Although the process of safe, voluntary, and dignified return, which started in 2016, has accelerated with the regime change, Turkey continues to host approximately two and a half million Syrians under temporary protection. Given that a significant proportion of the Syrian population under temporary protection in Turkey consists of young people, with an average age of approximately 22, examining the current conditions of Syrian youth living in Turkey is of particular importance for this study. Within this framework, the study focuses on Syrian youth who were forced to migrate to Turkey due to the war, particularly after 2011, and who either hold temporary protection status or have acquired citizenship following this status. The study examines the forced migration process and post-migration life experiences, the formation of social networks among Syrian youth, their experiences of access to higher education in Ankara, their post-graduation future plans, and their perspectives on return to Syria. Accordingly, the forced migration process from Syria to Turkey, post-migration life, access to higher education, and return intentions following the regime change are analyzed in depth. A qualitative research methodology was employed in the study. The universe of the research was defined as Ankara, and the participants consist of Syrian youth who are enrolled in associate, undergraduate, graduate, or doctoral programs at higher education institutions in Ankara. Interviews were conducted with a total of 30 Syrian students—17 women and 13 men—selected through purposive and snowball sampling techniques. The qualitative data obtained were analyzed using thematic analysis with the MAXQDA 24 software, and the findings were compared with existing studies in the literature to present the current situation.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki Suriyeli gençlerin kimliklenme süreçleri ve aidiyet algıları üzerine nitel bir çalışma
A qualitative study on the identity formation processes and sense of belonging of Syrian youth in Turkey
ŞİRİN AŞKAR
Doktora
Türkçe
2024
SosyolojiMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Sosyolojisi ve Antropolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
- The effect of Syrian refugees on the school enrollment of youth in Turkey
Suriyeli göçmenlerin Türkiye'deki gençlerin okula kaydolmasına etkisi
ELİF ERBAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
EkonometriBoğaziçi ÜniversitesiEkonomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KIRDAR
- Türkiye'de yaşayan Suriyeli gençlerin sosyal işlevsellik, yaşam kalitesi, özyeterlik algısı ve psikolojik iyi oluş halinin incelenmesi
An investigation of the social functioning, quality of life, self-efficacy perception, and psychological well-being of Syrian youth living in Turkey
SÜLEYMAN SOYHANOĞLU
- Türkiye'ye göç eden Suriyeli gençlerin gelecek beklentileri: Malatya örneği
The future expectations of the Syrian youth immigrated to Turkey: A case study for Malatya
CANAN ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sosyolojiİnönü ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ARPACI
- Turkish youth attitudes towards Syrian immigrants
Türkiye'deki gençlerin Suriye'li göçmenlere yönelik tutumları
MUHAMMET MERT KARKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Uluslararası İlişkilerBahçeşehir ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bilim Dalı
PROF. EBRU CANAN SOKULLU