Türkiye'deki katılım sigortacılığında reasürans sorununa ilişkin tespitler ve çözüm önerileri
Observations and proposed solutions regarding the reinsurance problem in participation insurance in Turkey
- Tez No: 994024
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SARAÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sigortacılık, Ekonomi, Maliye, Insurance, Economics, Finance
- Anahtar Kelimeler: Finans, Katılım sigortacılık, Reasürans, Sigortacılık, Tekafül sigorta, Finance, Participation insurance, Reinsurance, Insurance, Tekaful insurance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sigortacılık sektörü hızla genişleyen ve büyüyen bir finansal alan olup sigorta şirketlerinin üstlendikleri risklerin yönetimi ve paylaşımı açısından reasürans uygulamaları vazgeçilmez bir unsurdur. Hiçbir sigorta şirketi, üzerine aldığı riskleri tek başına taşıyamadığından, sektörün istikrarı için reasürans sistemi temel bir gereklilik hâline gelmiştir. Bu ihtiyaç katılım sigortacılığı için de geçerlidir. İslam hukuku esaslarına dayanan katılım sigortacılığı, konvansiyonel modele alternatif olarak adil risk paylaşımı ve dayanışma ilkesini öne çıkarırken, kendi yapısına uygun katılım reasürans (retekafül) sistemiyle desteklenmektedir. Böylece, katılım sigortacılığının sürdürülebilirliği ve güvenilirliği, retekafül kurumlarının gelişimiyle doğrudan ilişkilidir. Çalışmada, literatür taraması yapılmış ve nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma, nitel araştırma kapsamında, alanında uzman akademisyen ve uygulamacılardan oluşan toplam 20 katılımcı ile yarı yapılandırılmış 29 soru temelinde görüşme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Bu çalışma, katılım sigorta şirketlerinin reasürans işlemlerinde katılım reasürans (retekafül) imkanının azlığına ve bu konudaki sorunlara yönelik tespitler ve çözüm önerileri sunmaktadır. Çalışmada sunulan çözümler Türkiye'ye yönelik olduğu gibi, bunlardan bazıları Türkiye'nin yanı sıra küresel katılım sigortacılığına yönelik de çok önemli çözümlerdir. Çalışmada 14 adet bulgu teması tespit edilerek öncelikle analizleri yapılmıştır. Ardından her bir bulgu için gerek ülkeler nezdinde yapılan yasal düzenleme ve uygulama araştırmalarından elde edilen bilgiler, gerekse görüşmelerde katılımcıların görüş ve önerilerinden sağlanan çıktılarla birlikte değerlendirilerek hem mevzuata dair hem uygulamaya dair önemli somut çözümler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The insurance sector is a rapidly expanding and growing field of finance, and reinsurance practices are an indispensable element for the management and sharing of the risks undertaken by insurance companies. Since no insurance company can bear on its own the risks it assumes, the reinsurance system has become a fundamental requirement for the stability of the sector. This need is also valid for participation insurance. Participation insurance, which is based on the principles of Islamic law, highlights the principles of fair risk sharing and solidarity as an alternative to the conventional model, and is supported by a participation reinsurance (retakaful) system compatible with its own structure. Thus, the sustainability and reliability of participation insurance are directly related to the development of retakaful institutions. The study employed a literature review and adopted a qualitative research approach. Within the scope of qualitative inquiry, data were collected through interviews based on a semi-structured protocol comprising 29 questions, conducted with a total of 20 participants who were expert academics and practitioners in the field. This study presents solution proposals regarding the low level of participation reinsurance (retakaful) and the proportionally high share of conventional reinsurance in the reinsurance transactions of participation insurance companies. The solutions proposed in the study are directed towards Türkiye; however, some of them constitute highly significant remedies for global participation insurance in addition to Türkiye. In the study, 14 themes of findings were identified and first analysed. Subsequently, for each finding, both the outputs derived from research on legal regulations and practices conducted at the country level and the outputs arising from the views and recommendations of participants in the interviews were evaluated together, and important concrete solution proposals were put forward concerning both the legislation and its implementation.
Benzer Tezler
- Katılım bankacılığı ve sigortacılığında tahkim
Arbitration in participation banking and insurance
BÜŞRA GÖK
Doktora
Türkçe
2026
HukukAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ BOZGEYİK
- Katılım sigortacılığında danışma komitesi
Shariah board in Islamic insurance
MUAZ MÜCAHİT YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2022
SigortacılıkAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÖzel Hukuk (ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ BOZGEYİK
- Türkiye'deki katılım sigortacılığının gelişiminin Malezya ve Körfez İş Birliği Konseyi ülkeleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative study of the takaful developments in Turkey with Malaysia and Gulf Cooperation Council countries
ZİHNİ İREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sigortacılıkİstanbul Ticaret ÜniversitesiSigortacılık ve Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DENİZ BAŞAR
- Diyanet personelinin katılım sigortacılığına bakışı: Aksaray ili örneği
The perspective of religious personnel on participation insurance: The case of Aksaray province
YUSUF GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SigortacılıkAksaray Üniversitesiİslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED HADİN ÖNER
- Katılım ekonomisinde sigorta uygulamalarının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of insurance applications in participation economy
ALPARSLAN ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiKastamonu Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YUNUS ÇELİK