Gaziantep Halkevi ve faaaliyetleri
Gaziantep Public Center and its activities
- Tez No: 994093
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMAN YAŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Halkevleri, Halkodaları, Gaziantep Halkevi, Community Centers, Community Rooms, Gaziantep Community Center
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında halkın kültürel, sosyal ve eğitimsel açıdan kalkınmasını hedefleyen Halkevleri ve Halkodalarının ortaya çıkışını, gelişim süreçlerini ve toplumsal etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Cumhuriyet ideolojisinin temel ilkelerinden biri olan halkçılık doğrultusunda şekillenen bu kurumlar, özellikle okuryazarlık oranının artırılması, yurttaşlık bilincinin geliştirilmesi ve modernleşme hedeflerinin yaygınlaştırılması için önemli birer araç olmuştur. Bu doğrultuda Halkevleri, 1932 yılında kurularak kısa sürede ülke genelinde yayılmış; ardından 1950'li yılların başında kapanmaları sonrasında yerlerini daha yerel ve sınırlı ölçekte faaliyet gösteren Halkodalarına bırakmıştır. Çalışmada ilk olarak Halkevlerinin ideolojik ve yapısal temelleri ele alınmış, ardından bu kurumların faaliyet alanları – yayıncılık, tiyatro, kurslar, sergiler, dil çalışmaları gibi – detaylı şekilde analiz edilmiştir. Halkodalarının nasıl ve neden kurulduğu, Halkevlerinden farkları, kırsal bölgelerdeki işlevleri ve özellikle Demokrat Parti döneminde yaşadığı dönüşüm süreci de kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise bu kurumların toplum üzerindeki etkileri tartışılmış; kadınların kamusal alana katılımı, laiklik ve ulus-devlet inşasındaki rolleri ve çeşitli eleştiriler değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve dördüncü bölümleri özel olarak Gaziantep Halkevi ve Halkodalarına ayrılmıştır. Gaziantep örneği üzerinden yerel düzeyde bu kurumların ne tür faaliyetler yürüttüğü, şehirle kurdukları ilişkiler ve toplumsal katkıları değerlendirilmiştir. Halkevinin temsil, dil-edebiyat, güzel sanatlar, spor, sosyal işler, köycülük, müzecilik, kurslar ve kütüphane gibi şube çalışmaları detaylı biçimde incelenmiştir. Bu yerel örnek üzerinden Halkevleri'nin genel yapısıyla olan benzerlikleri ve farklılıkları da ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma Halkevleri ve Halkodalarının Cumhuriyet tarihindeki yeri ve kültürel miras açısından önemi üzerine kapsamlı bir değerlendirme sunmakta; modern Türkiye'nin toplumsal dönüşüm sürecinde bu kurumların üstlendiği işlevleri insani ve tarihsel bir çerçevede irdelemektedir. Gaziantep özelindeki mikro tarihsel yaklaşım ise konunun yerel bağlamda anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the emergence, development processes and social impacts of Community Centers and Community Rooms, which aimed at the cultural, social and educational development of the people in the founding years of the Republic of Turkey. These institutions, which took shape in line with populism, one of the fundamental principles of the Republican ideology, have been important tools especially for increasing the literacy rate, developing civic awareness and disseminating modernization goals. In this direction, Community Centers were established in 1932 and spread throughout the country in a short time; then, after they were closed in the early 1950s, they were replaced by Community Rooms that operated on a more local and limited scale. In this study, firstly, the ideological and structural foundations of Community Centers are addressed, and then the areas of activity of these institutions – such as publishing, theater, courses, exhibitions, language studies – are analyzed in detail. How and why Community Centers were established, their differences from Community Centers, their functions in rural areas, and the transformation process they went through especially during the Democrat Party period are also comprehensively evaluated. In the second section, the effects of these institutions on society are discussed; women's participation in the public sphere, their roles in secularism and nation-state construction, and various criticisms are evaluated. The third and fourth sections of the study are specifically devoted to the Gaziantep Community Center and Community Rooms. The types of activities carried out by these institutions at the local level, their relations with the city, and their social contributions are evaluated through the example of Gaziantep. The activities of the Community Center such as representation, language-literature, fine arts, sports, social affairs, village life, museums, courses, and libraries are examined in detail. The similarities and differences with the general structure of Community Centers are also revealed through this local example. In conclusion, this study provides a comprehensive assessment of the place of Community Centers and Community Rooms in the history of the Republic and their importance in terms of cultural heritage; it examines the functions undertaken by these institutions in the social transformation process of modern Turkey within a human and historical framework. The micro-historical approach specific to Gaziantep contributes to the understanding of the subject in the local context.
Benzer Tezler
- Tek Parti Döneminde Mardin: 1923-1950
Mardin in the Single Politikal Party Period/Regime
CAHİDE KORHAN
- Gaziantep'te bir aydın hareketi: Gaziantep kültür derneği ve Gaziantep kültür dergisi (1947-1973)
An intellectual movement in Gaziantep: Gaziantep cultural association and Gaziantep culture journal (1947-1973)
AHMET ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihGaziantep ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ÜNÜVAR
- Gaziantep il merkezinde bulunan hanlar
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÖZKARCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Sanat TarihiAtatürk Üniversitesiİslam Medeniyeti ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NUSRET ÇAM
- Gaziantep ve ekonomisi Güneydoğu Anadolu Projesi doğrultusunda Gaziantep ekonomisinin alacağı olası görüntü
Başlık çevirisi yok
BÜLENT AÇMA
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖMÜR BABAOĞLU