Covid-19 pandemisi öncesinde ve sonrasında akut iskemik inme sıklığının Covid-19 geçirme ve Covid-19 aşısı olma durumuna göre karşılaştırılması
Comparison of the incidence of acute ischemic stroke before and after the Covid-19 pandemic according to covid-19 infection and Covid-19 vaccination status
- Tez No: 994523
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA BETÜL ÜMİT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç COVID-19 pandemisi, yalnızca enfeksiyon hastalıkları açısından değil, serebrovasküler hastalıkların epidemiyolojisi üzerinde de önemli etkiler oluşturmuştur. Bu çalışmada, COVID-19 pandemisi öncesi ve sonrası dönemde akut iskemik inme (Aİİ) sıklığının, bireylerin COVID-19 enfeksiyonu geçirme ve COVID-19 aşısı olma durumlarına göre karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca pandemi sürecinde enfeksiyon ve aşılama faktörlerinin serebrovasküler olaylar üzerindeki olası etkilerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem Bu retrospektif, gözlemsel ve tek merkezli çalışmada, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde pandemi öncesi dönemi temsil eden 2018–2019 yılları ile pandemi sonrası dönemi temsil eden 2023–2024 yılları arasında akut iskemik inme veya geçici iskemik atak (TİA) tanısı ile yatırılarak izlenen 18 yaş ve üzeri hastalar değerlendirilmiştir. Hastalara ait demografik özellikler, klinik bulgular, NIHSS skorları, görüntüleme sonuçları, COVID-19 enfeksiyonu geçirme öyküsü ve COVID-19 aşılanma durumları hastane elektronik kayıtları ve sağlık bakanlığı verileri üzerinden retrospektif olarak incelenmiştir. Pandemi öncesi ve sonrası dönemler karşılaştırılarak klinik ve epidemiyolojik farklılıklar analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular Çalışmaya toplam 2858 hasta dahil edildi (yaş ortalaması 66,8±13,4 yıl; %48,4 kadın). Pandemi öncesi dönemde 955 (%33,4), pandemi sonrası dönemde ise 1903 (%66,6) hasta değerlendirildi. Pandemi sonrası dönemde ambulans ile başvuru oranı ve yoğun bakım yatış sıklığı anlamlı olarak artarken (p<0,001), hastanede yatış süresinin anlamlı olarak azaldığı saptandı (p<0,001). Pandemi sonrası dönemde COVID-19 enfeksiyon öyküsü bulunan hastalarda yoğun bakım gereksinimi ve mortalite oranlarının daha yüksek olduğu görüldü. Buna karşılık, aşılı ve aşısız hastalar arasında inme şiddeti, damar tutulumu, yoğun bakım gereksinimi ve mortalite açısından anlamlı fark saptanmadı. ix COVID-19 ve aşılama durumuna göre yapılan dört grup analizinde, en uzun hastanede kalış süresi COVID-19 pozitif ve aşısız hastalarda gözlendi (p=0,010). İnaktif ve mRNA aşıları karşılaştırıldığında ise klinik sonuçlar ve inme şiddeti açısından anlamlı farklılık bulunmadı. Sonuç COVID-19 enfeksiyonu, akut iskemik inme gelişimi açısından önemli bir biyolojik risk faktörü olarak değerlendirilirken, akut iskemik inme hastalarında daha ağır klinik seyir ve artmış yoğun bakım gereksinimi ile ilişkili görünmektedir. COVID-19 aşılarının toplum düzeyinde serebrovasküler riskte anlamlı bir artışa yol açmadığı görülmektedir. Pandemi öncesi ve sonrası dönemlerin birlikte değerlendirilmesi, enfeksiyon, aşılama ve sağlık hizmeti dinamiklerinin serebrovasküler hastalıklar üzerindeki etkilerinin daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, pandemi benzeri küresel sağlık krizlerinde serebrovasküler hastalık yönetimine yönelik stratejilerin geliştirilmesine ışık tutabilir. Anahtar Kelimeler Akut iskemik inme; COVID-19; COVID-19 aşıları; Pandemi; Aşılama
Özet (Çeviri)
Objective The COVID-19 pandemic has had significant effects not only on infectious diseases but also on the epidemiology of cerebrovascular disorders. This study aimed to compare the frequency of acute ischemic stroke (AIS) before and after the COVID-19 pandemic according to individuals' history of COVID-19 infection and COVID-19 vaccination status. Additionally, the potential impact of infection and vaccination on cerebrovascular events during the pandemic period was evaluated. Materials and Methods This retrospective, observational, single-center study was conducted at Health Sciences University Haseki Training and Research Hospital. Patients aged 18 years and older who were hospitalized with a diagnosis of acute ischemic stroke or transient ischemic attack (TIA) during the pre-pandemic period (2018–2019) and the post-pandemic period (2023–2024) were included. Demographic characteristics, clinical findings, NIHSS scores, imaging results, history of COVID-19 infection, and COVID-19 vaccination status were retrospectively obtained from electronic medical records. Clinical and epidemiological differences between the pre-pandemic and post-pandemic periods were analyzed. The level of statistical significance was set at p < 0.05. Results A total of 2,858 patients were included in the study (mean age 66.8±13.4 years; 48.4% female). Of these, 955 patients (33.4%) were evaluated in the pre-pandemic period and 1,903 patients (66.6%) in the post-pandemic period. In the post-pandemic period, the rate of ambulance admissions and the frequency of intensive care unit (ICU) hospitalization increased significantly (p<0.001), whereas the length of hospital stay decreased significantly (p<0.001). In the post-pandemic period, patients with a history of COVID-19 infection had higher ICU requirements and mortality rates. However, no significant differences were found between vaccinated and unvaccinated patients in terms of stroke severity, vascular involvement, ICU requirement, or mortality. In the four-group analysis based on COVID-19 infection and vaccination status, the longest hospital stay was observed in COVID-19 positive and unvaccinated xi patients (p=0.010). When inactivated and mRNA vaccines were compared, no significant differences were found regarding clinical outcomes or stroke severity. Conclusion COVID-19 infection is considered an important biological risk factor for the development of acute ischemic stroke and appears to be associated with a more severe clinical course and increased need for intensive care among patients with acute ischemic stroke. COVID-19 vaccines, on the other hand, do not appear to cause a significant increase in cerebrovascular risk at the population level. Evaluating the pre-pandemic and post-pandemic periods together contributes to a more comprehensive understanding of the effects of infection, vaccination, and healthcare system dynamics on cerebrovascular diseases. The findings of this study may help guide the development of management strategies for cerebrovascular diseases during future global health crises similar to pandemics. Keywords Acute ischemic stroke; COVID-19; COVID-19 vaccines; Pandemic, Vaccination.
Benzer Tezler
- Kritik COVID-19 hastalarında akut böbrek hasarı gelişme sıklığı, risk faktörleri ve yoğun bakım sonuçlarına etkisi
The frequency of development of acute kidney injury, risk factors and its effect on intensive care outcomes in critical COVID-19 patients
SABRİ ALTINTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. GÜL GÜRSOY
- Türkiye'de COVİD-19 pandemisi öncesinde ve sonrasında akut koroner sendrom geçiren hasta gruplarında akut koroner sendrom insidansının COVİD-19 enfeksiyonu geçirme ve COVİD-19 aşısı olma durumuna göre karşılaştırılması
A comparison of acute coronary syndrome incidence among patient groups in Turkey during the pre- and post-COVID-19 pandemic eras, stratified by history of COVID-19 infection and vaccination status
KAĞAN SOLMAZİPEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA BETÜL ÜMİT
- COVID-19 pandemi dönemi öncesi ve sonrasında tip 1 diyabetli çocuk olguların izlemi
Surveillance of type 1 diabetic children:pre and post COVID-19 pandemic periods
ÖZGE MARANGOZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM EROL
UZMAN FERİDE FÜSUN TAHMİSCİOĞLU BUCAK
- Bir toplum ruh sağlığı merkezinde takip edilen bipolar bozukluk ve şizofreni spektrumu bozuklukları tanılı hastalarda COVİD-19 pandemisi sürecinin akut alevlenmelere etkisi
The effect of the COVID-19 pandemic on acute exacerbationsof patients with bipolar disorder and schizophrenia spectrum disorders in a community mental health center
REMZİ ERŞAH DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN EREN YILDIZHAN
- Diyabetik ketoasidoz tanısı alan hastaların değerlendirilmesi: COVİD-19 pandemisinin etkileri
Başlık çevirisi yok
SİMGE DİLAN AKBULUT ÇOBANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN ÇETİNARSLAN ARSLAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE GEZER