COVİD-19 pandemi sürecinde gözetim ve denetimin meşrulaştırılması
Legitimizing surveillance and oversight during the COVID-19 pandemic
- Tez No: 994566
- Danışmanlar: PROF. DR. CEYHAN KANDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Radyo-Televizyon, Communication Sciences, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Covid-19, Gözetim, Denetim, Pandemi, İletişim Çalışmaları, Covid-19, Surveillance, Audit, Pandemic, Communication Studies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, COVID-19 pandemisi döneminde salgını kontrol altına almak amacıyla Türkiye'de yayınlanan İçişleri Bakanlığı genelgeleri, gözetim ve denetim pratiklerinin meşrulaştırılması bağlamında incelenmektedir. Küresel ölçekte etkili olan pandemi gibi krizler, bireylerin temel hak ve özgürlüklerini sınırlandıran gözetim ve denetim uygulamalarını zorunlu hale getirmektedir. Bununla birlikte, bu tür mekanizmalar toplum sağlığını koruma, toplumsal güvenliği sağlama ve etkili bir kriz yönetimi gerçekleştirme gibi gerekçelerle meşrulaştırılan bir çerçeve sunmaktadır. Araştırmada, kapsamlı bir literatür araştırması ve nitel içerik analizi yöntemiyle ele alınan genelgelerden oluşturulan temalar ve kategoriler üzerinden gözetim ve denetim stratejilerinin meşruiyetini sağlayan unsurlar tespit edilerek yorumlanmaktadır. Bulgular doğrultusunda, gözetim ve denetimin meşrulaştırılmasında kamu sağlığını koruma, acil durum yönetimi ve kolektif sorumluluk gibi unsurların kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca, pandemi süresince kullanılan dijital gözetim araçlarının bireylerin mahremiyet hakları üzerindeki potansiyel etkileri de tartışılarak bu türden uygulamaların geleceğe yönelik kalıcı hale getirilebileceği yönünde çıkarımlar yapılmaktadır. Gözetim mekanizmalarının sadece sağlık gerekçeleriyle değil, aynı zamanda toplumsal düzeni sağlama ve krizlere hazırlık kapasitelerini artırma amacıyla meşrulaştırıldığı ve bu bağlamda toplumun disipline edildiği bir durumu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, gelecekte daha şeffaf, katılımcı ve demokratik gözetim pratiklerine duyulan gereksinime dikkat çekilmektedir. Elde edilen bulgular, sadece pandemiye özgü bir analiz sunmakla kalmayıp aynı zamanda kriz dönemlerinde devlet-toplum ilişkilerinin dönüşümünü anlamak için kapsamlı bir çerçeve sağlamaktadır. Bu çalışma, akademik literatüre gözetim ve denetim uygulamalarının meşruiyeti ile bireysel haklar ve toplumsal güven arasındaki ilişki açısından özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the circulars issued by the Ministry of the Interior of the Republic of Turkey to control the pandemic during the ongoing outbreak of the novel coronavirus, officially known SARS-CoV-2, in the context of the legitimization of surveillance and control practices. In times of global crises, such as pandemics, states resort to surveillance and control practices that restrict individuals' fundamental rights and freedoms. These mechanisms are legitimized for reasons such as public health, social security, and crisis management. The study identifies and interprets the elements that ensure the legitimacy of surveillance and control strategies through themes and categories created from the circulars analyzed through a comprehensive literature review and qualitative content analysis. The findings show that elements such as protecting public health, emergency management, and collective responsibility play a critical role in the legitimization of surveillance and control. Furthermore, the study delves into the potential repercussions of digital surveillance instruments employed during the pandemic on individuals' privacy rights, positing that these practices might be entrenched in future crisis management strategies. The study's findings underscore a scenario in which surveillance mechanisms are not solely validated and regulated for health concerns but also for the maintenance of social order and the augmentation of crisis preparedness. Consequently, the study emphasizes the necessity for enhanced transparency, citizen participation, and democratic surveillance practices in future crisis management strategies. The study's findings offer a multifaceted contribution to the academic literature. They provide a pandemic-specific analysis and a comprehensive framework for understanding the transformation of state-society relations during crises. The study makes an original contribution to the academic literature in terms of the legitimacy of surveillance and control practices and the relationship between individual rights and social trust.
Benzer Tezler
- The role of social media as bio- power and panoptic tool: Discourse analysis of State's COVID-19 pandemic sharings onhealth
Sosyal medyanın bir biyoiktidar ve panoptikon aracı olarakrolü: Devletin COVİD-19 pandemisine ilişkin sağlıkpaylaşımlarının söylem analizi
NEHİR DAĞLI
Doktora
İngilizce
2026
İletişim BilimleriYeditepe ÜniversitesiMedya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEDA ÜÇER
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 15. maddesi uyarınca taraf devletlerin sözleşme'den kaynaklanan yükümlülüklerinin azaltılması (Derogasyon)
Derogation from obligations of state parties arising from the convention in accordance with article 15 of the European Convention on Human Rights
MUHAMMED TAHA BÜYÜKTAVŞAN
Doktora
Türkçe
2022
HukukHacettepe ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN TAHSİN FENDOĞLU
- COVİD-19 salgınının Batman ilindeki özel spor işletmeleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi: Bir vaka çalışması
Evaluation of possible effects of the COVID-19 outbreak on private sports businesses in batman province: A case study
ABDULLAH YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporMardin Artuklu ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ENES IŞIKGÖZ
- Pandemi sürecinde Türkiye'deki gözetim uygulamalarının genel değerlendirilmesi
Overall assessment of the surveillance applications in Turkey during the pandemic period
ENSAR ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Radyo-TelevizyonAtatürk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜLHAK ÇİMEN
- Covid-19 pandemisinde değişen çalışma koşullarının gözetim pratiklerinde yarattığı etki: Bilişim sektörü örneği
The impact of changing working conditions on surveillance practices in the covid-19 pandemic: The case of the it sector
DUYGU KIRIKÇIOĞLU