Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin etkili karar verme ve kariyer planlama düzeylerinin kaygı durumuna etkisi
The impact of anxiety on the effective decision-making and career planning levels of students studying in higher education institutions offering sports training
- Tez No: 995970
- Danışmanlar: PROF. DR. SONER ÇANKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin sporda etkili karar verme ve kariyer planlama düzeylerinin kaygı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemleri kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören ve tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 301 üniversite öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Çetin ve Kara (2024) tarafından geliştirilen Sporda Etkili Karar Verme Ölçeği, Yavuz Eroğlu ve Eroğlu (2020) tarafından geliştirilen Spor Bilimlerinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Kariyer Planlama Ölçeği ve Malakcıoğlu (2022) tarafından geliştirilen Kaygı Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde normallik varsayımı Kolmogorov–Smirnov ve Shapiro–Wilk testleriyle doğrulanmış; bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey çoklu karşılaştırma testi, Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre öğrencilerin kaygı düzeylerinin anlamlı biçimde farklılaştığını, buna karşılık sporda etkili karar verme ve kariyer planlama düzeylerinin farklılaşmadığını göstermektedir. Özellikle 20–21 yaş grubundaki öğrenciler ile kadın öğrencilerin kaygı düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Düşük fiziksel aktiviteye katılan öğrencilerin içsel karar verme, seçimin doğruluğu, genel kaygı, fizyolojik gerginlik ve güvende hissetmeme puanları daha yüksektir. Gelir durumu, bölüm ve spor branşı sporda etkili karar verme ve kariyer planlama açısından anlamlı bir farklılık yaratmazken, bireysel spor yapan öğrencilerin kaygı düzeyleri takım sporcularına kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca üçüncü sınıf öğrencilerinin içsel karar verme ve fizyolojik gerginlik puanlarının yüksek, dışsal karar verme puanlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Korelasyon ve regresyon analizleri, kariyer planlama ve sporda etkili karar verme ile kaygı arasında düşük-orta düzeyde ancak anlamlı pozitif ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Sporda etkili karar verme ve kariyer planlama birlikte ele alındığında kaygı düzeyindeki varyansın %8,8'ini açıklamakta; adımsal regresyon analizinde ise eğitim yeterliliği ve içsel karar verme alt boyutlarının kaygının en güçlü yordayıcıları olduğu belirlenmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, spor eğitimi alan üniversite öğrencileri için kariyer planlama ve karar verme becerilerini geliştirmeye, aynı zamanda kaygı düzeylerini azaltmaya yönelik yapılandırılmış psikolojik danışmanlık ve kariyer destek programlarının yükseköğretim kurumları bünyesinde sistematik biçimde uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effects of effective decision-making in sports and career planning on anxiety levels among university students receiving sports education. The research was conducted using a correlational survey model within the scope of quantitative research methods. The study was carried out with 301 university students enrolled in higher education institutions providing sports education in Türkiye during the 2025–2026 academic year, who were selected through random sampling. Data were collected using the Effective Decision-Making in Sports Scale developed by Çetin and Kara (2024), the Career Planning Scale for Students in Sports Sciences developed by Yavuz Eroğlu and Eroğlu (2020), and the Anxiety Assessment Scale developed by Malakcıoğlu (2022). Normality assumptions were confirmed using the Kolmogorov–Smirnov and Shapiro–Wilk tests; independent samples t-tests, one-way analysis of variance with Tukey post hoc comparisons, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analyses were performed. The findings indicate that students' anxiety levels differed significantly according to age and gender, whereas no significant differences were observed in effective decision-making and career planning across these variables. In particular, students aged 20–21 and female students exhibited higher anxiety levels. Students with low levels of physical activity demonstrated higher scores in internal decision-making, accuracy of choice, overall anxiety, physiological tension, and feelings of insecurity. While income level, department, and sport branch did not produce significant differences in effective decision-making and career planning, students engaged in individual sports reported significantly higher anxiety than those participating in team sports. In addition, third-year students showed higher internal decision-making and physiological tension scores, but lower external decision-making scores. Correlation and regression analyses revealed low-to-moderate yet statistically significant positive relationships between career planning, effective decision-making, and anxiety. Effective decision-making and career planning together explained 8.8% of the variance in anxiety levels. Stepwise regression analysis further identified perceived educational competence and internal decision-making as the strongest predictors of anxiety. Based on these findings, it is recommended that higher education institutions systematically implement structured psychological counseling and career support programs aimed at enhancing students' career planning and decision-making skills while simultaneously reducing their anxiety levels.
Benzer Tezler
- İletişim şirketlerinin spor sponsorluğunun etkilerinin incelenmesi
Examining the effetcs of communication (GSM) companies' sports sponsorship
ÖZGE ERCAN
- Lise öğrencilerinin öz düzenleme düzeyleri ve eğitim stresleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between self-regulation and academic stress
BÜŞRA KANIKIRMIZI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİYE SEMERCİ
- Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin akademik öz yeterlik ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of academic self-efficacy levels and aggressiveness levels of students who study at universities that give sport education
EMRAH ATAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporUşak ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİHRİAY MUSA
- Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin boyun eğici davranışları, girişimcilik düzeyleri ve kişilik özelliklerinin bölgelere göre karşılaştırılması
Comparison of submissive behavior, entrepreneurship levels and personality characteristics of students studying in higher education institutions providing sports education by regions
TURAN SEZAN
- Üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ve akademik öz-yeterliklerinin incelenmesi: Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumları örneği
Investigation of the emotional intelligence levels and academic self-efficiency of university students: A case of higher education institutions providing sports education
MELİKE KEKLİK