Çilekte (fragaria x ananasssa duch.) ilişkili haritalama yöntemi kullanılarak bazı biyokimyasal özellikler ile bağlantılı ıslahta kullanılabilir dna markörlerinin geliştirilmesi
Development of dna markers linked to some biochemical parameters using association mapping method in strawberry (fragaria x ananasssa duch)
- Tez No: 995993
- Danışmanlar: PROF. DR. NESİBE EBRU KAFKAS
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çilek, farklı ekolojik koşullara adapte olabilen, görünümü, rengi, kokusu ve lezzeti ile yüksek albenili ve pazarlaması kolay, tüketiciler tarafından çok tercih edilen üzümsü bir meyve türüdür. Tez kapsamında bitkisel materyal olarak Adana ilinde Yaltır A.Ş. ait seralarda yetiştirilen çilek çeşitlerinin melezlenmesiyle elde edilen 2 farklı popülasyondaki F1 bireyleri, ticari çilek çeşitleri, lokal çilek çeşitleri ve bu bitkilerden hasat edilmiş meyveler materyal olarak kullanılmıştır. Çalışmada; Kara x Beauty F1 populasyonuna ait 180 F1 bireylerine ait bitkiler, Fortuna x Rubygem F1 populasyonuna ait 16 F1 birey ve 27 farklı çeşit ve yerli çeşitlere ait DNA'lardan elde edilen genetik veri ilişkili haritalamada toplamda 223 birey kullanılmıştır. Çalışmada bütün çilek çeşitleri ve genotipler yıl ve dönemler dikkate alındığında; SÇKM içeriği, %3.5 ile % 14 aralığında değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Aynı şekilde sakkaroz içerikleri %0.07 ile %1.92 aralığında değişiklik gösterirken, glikoz içeriği %1.02 ile %4.79 arasında değişiklik gösterdiği saptanmıştır. Çilek çeşit ve genotiplerinde ksiloz içerikleri %0.04 ile %0.72 aralığında bulunurken, fruktoz içeriği ise %1.26 ile %5.2 aralığında değişiklik gösterdiği saptanmıştır. Toplam şeker içerikleri %2.8 ile %11.01 aralıklarında değişiklik göstermiştir. Sitrik asit içerikleri ise yıllara ve dönemlere göre %0.2 ile %1.6 aralıklarında değişiklik göstermiştir. Malik asit içerikleri %0.13 ile %1.25 aralığında değişiklik gösterirken, süksinik asit içerikleri %0.06 ile %0.39 arasında değişim göstermiştir. Toplam asit içerikleri ise % 0.42 ile %2.89 aralıklarında değiştiği saptanmıştır. GWAS analizleri sonucu SÇKM içeriği açısından 6D kromozomu öne çıkmıştır. Sakkaroz içeriği ile ilişkili lokusların GWAS analizinde ilişkili gen 2C kromozomu üzerinde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Malik asit içeriği ile ilgili yürütülen GWAS analizleri sonucunda ise, 7A kromozomu öne çıkmıştır. Sonuç olarak bu lokuslar, ileri çalışmalar için aday gen analizi, ekspresyon çalışmalarının ve marker destekli seleksiyon (MAS) programlarında kullanılabilecek potansiyele sahip olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Strawberries are a berry-like fruit type that is highly attractive and easy to market, with a beautiful appearance, colour, aroma and taste, and are very popular with consumers. They are adaptable to different ecological conditions. Within the scope of the thesis, F1 individuals from two different populations obtained by crossing strawberry varieties grown in greenhouses belonging to Yaltır A.Ş. in Adana province, commercial strawberry varieties, local strawberry varieties, and fruits harvested from these plants were used as plant material. In this study, a total of 223 individuals were used in genetic mapping based on DNA obtained from 180 plants belonging to the Kara x Beauty F1 population, 16 plants belonging to the Fortuna x Rubygem F1 population, and a total of 27 varieties and local genotypes. When all strawberry varieties and genotypes were considered across years and seasons, Brix content was found to vary between 3.5% and 14%. Similarly, sucrose content varied between 0.07 % and 1.92%, while glucose content was found to vary between 1.02% and 4.79%. Xylose contents in strawberry varieties and genotypes ranged from 0.04% to 0.72%, while fructose content varied between 1.26% and 5.2%. Total sugar contents varied between 2.8% and 11.01%. Citric acid contents varied between 0.2% and 1.6% depending on the year and period. Malic acid contents varied between 0.13% and 1.25%, while succinic acid contents varied between 0.06% and 0.39%. Total acid contents were found to vary between 0.42% and 2.89%. GWAS analyses revealed that chromosome 6D was prominent in terms of the Brix content. In the GWAS analysis of loci associated with sucrose content, the associated gene was found to be concentrated on chromosome 2C. GWAS analyses conducted for malic acid content revealed chromosome 7A to be prominent. Consequently, these loci are considered to have the potential to be used in candidate gene analysis, expression studies, and marker-assisted selection (MAS) programmes for further studies.
Benzer Tezler
- Çilekte (Fragaria x Ananassa) yüksek sıcaklık stresinde farklı ifade edilen genlerin belirlenmesi
Determination of differentially expressed genes during heat stress in strawberry (Fragaria x Ananassa)
MÜGE KESİCİ ZENGİN
Doktora
Türkçe
2015
BiyoteknolojiUludağ ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE GÜLEN
- Çilekte kuraklık ile bağlantılı farklı ifade olan genlerin belirlenmesi ve aday genlerin tespit edilmesi
Identification of differential expression genes (DEGS) associated with drought and identification of candidate genes in strawberry
YAREN BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BiyoteknolojiÇukurova ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU KAFKAS
- Uçucu yağların çilekte (Fragaria x Ananassa duch.) hasat sonrası depolama süresi ve kalite üzerine etkileri
The effects of essential oils on storage duraton and postharvest quality on strawberry(Fragaria x Ananassa duch.)
FERİDUN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatKocaeli ÜniversitesiBahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET UFUK KASIM
- Farklı azot dozlarının çilek (Fragarıa x ananassa Duch.) bitkisinde çiçeklenme ve bitki gelişimi üzerine etkileri
Effects of different nitrogen levels on flowering and plant growth in strawberry (Fragaria x ananassa Duch.)
ŞERAFETTİN TUGAY AŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatEge ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKI ZAFER CAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM NALAN AKAROĞLU
- Yakın kızılötesi spektroskopisi ile çileğin (Fragaria) pestisit kalıntılarının belirlenmesi
Determination of pesticide residue levels in strawberries (Fragaria) by near infrared spectroscopy
ARZU YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Gıda MühendisliğiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN AYVAZ