Lise öğretmenlerinin serbest zaman motivasyonları ile rekreasyonel etkinliklere katılımına engel olan faktörlerin incelenmesi (Düzce örneği)
Examining high school teachers' leisure time motivation and factors preventing their participation i̇n recreational activities (Düzce example)
- Tez No: 996699
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERİR UZUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Boş zaman, Düzce, Lise öğretmenleri, Rekreasyon, Serbest zaman engelleri, Leisure, Düzce, High schools teachers, Recreation, Leisure constraints
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekoturizm Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Düzce ilinde görev yapan lise öğretmenlerinin serbest zaman motivasyon düzeyleri ile rekreasyonel etkinliklere katılımlarını engelleyen faktörleri incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Günümüz çalışma yaşamında öğretmenlerin yoğun iş yükü, zaman baskısı ve mesleki stres gibi nedenlerle serbest zamanlarını etkili biçimde değerlendirmekte zorlandıkları görülmektedir. Bu bağlamda, öğretmenlerin rekreasyonel etkinliklere katılımlarını etkileyen motivasyonel unsurların ve algılanan engellerin belirlenmesi, hem bireysel iyilik hâlinin hem de mesleki verimliliğin artırılması açısından önem taşımaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemine dayalı olarak tasarlanmış olup, çalışma grubunu Düzce ilinde görev yapan toplam 345 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Boş Zaman Motivasyon Ölçeği ve Boş Zaman Engelleri Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı aracılığıyla analiz edilmiş; betimsel istatistiklerin yanı sıra t-testi, varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin boş zaman engellerinin bazı demografik değişkenlere göre alt boyutlar düzeyinde farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sayısı ve aile tipi gibi değişkenlerin boş zaman engellerinin bazı alt boyutları ve kısmen ölçeğin geneli üzerinde etkili olduğu; buna karşılık haftalık ders saati, idari görev durumu, hafta sonu çalışma durumu ve görev yapılan yer gibi değişkenlerin boş zaman engelleri üzerinde belirleyici bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Boş zaman motivasyonları açısından elde edilen bulgular, demografik değişkenlerin etkisinin çoğunlukla belirli alt boyutlarla sınırlı kaldığını ve genel motivasyon düzeyinin büyük ölçüde bireysel eğilimler doğrultusunda şekillendiğini göstermektedir. Rekreasyonel etkinliklere özellikle ailesiyle katılan öğretmenlerin engel algılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca boş zaman motivasyonları ile boş zaman engelleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. İçsel motivasyon boyutları olan bilmek ve başarmak ile özdeşim/içe atım düzeyleri arttıkça algılanan boş zaman engellerinin azaldığı; dışsal düzenleme ve motivasyonsuzluk düzeyleri arttıkça ise engel algısının yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, boş zaman engellerinin yalnızca çevresel koşullardan değil, bireylerin motivasyon türlerinden de etkilendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, öğretmenlerin boş zaman engelleri ve motivasyonlarının çok boyutlu bir yapı sergilediği; özellikle içsel motivasyonun güçlenmesinin boş zaman engellerinin azaltılmasında önemli bir rol oynadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, öğretmenlerin serbest zamanlarını daha verimli değerlendirebilmeleri için rekreasyon alanlarının geliştirilmesi, kurumsal desteklerin artırılması ve öğretmenlerin boş zaman farkındalığını güçlendirmeye yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the leisure time motivation levels of high school teachers working in the province of Düzce and the factors that prevent their participation in recreational activities. In today's working life, teachers are observed to experience difficulties in using their leisure time effectively due to factors such as heavy workload, time pressure, and occupational stress. In this context, identifying the motivational factors and perceived constraints affecting teachers' participation in recreational activities is of great importance in terms of enhancing both individual well-being and professional efficiency. The research was designed based on a quantitative research method, and the study group consisted of a total of 345 high school teachers working in Düzce. Data were collected using a Personal Information Form, the Leisure Motivation Scale, and the Leisure Constraints Scale. The obtained data were analyzed using the SPSS 22.0 statistical package program; in addition to descriptive statistics, t-tests, analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses were employed. The findings of the study revealed that teachers' leisure constraints differed at the sub-dimension level according to certain demographic variables. Variables such as gender, age, marital status, number of children, and family type were found to have an effect on some sub-dimensions of leisure constraints and partially on the overall scale, whereas variables such as weekly teaching hours, administrative duty status, weekend working status, and place of assignment did not have a determining effect on leisure constraints. Regarding leisure motivation, the findings indicated that the effects of demographic variables were mostly limited to specific sub-dimensions, and that overall motivation levels were largely shaped by individual tendencies. It was observed that teachers who participated in recreational activities particularly with their families had higher levels of perceived constraints. In addition, significant relationships were found between leisure motivation and leisure constraints. As the levels of intrinsic motivation dimensions such as knowledge and accomplishment, as well as identified/introjected regulation increased, perceived leisure constraints decreased; conversely, as levels of external regulation and amotivation increased, the perception of constraints also increased. These findings indicate that leisure constraints are influenced not only by environmental conditions but also by individuals' types of motivation. In conclusion, it was determined that teachers' leisure constraints and motivations exhibit a multidimensional structure, and that strengthening intrinsic motivation plays a significant role in reducing leisure constraints. In line with the results of the study, it is recommended to develop recreational areas, increase institutional support, and expand practices aimed at enhancing teachers' awareness of leisure time in order to enable them to use their leisure time more efficiently.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin zaman yönetimi becerileri ve iş motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between leadership styles of school principals and time management skills and work motivations of teachers
BEHİYE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim SistemleriAvrasya ÜniversitesiYönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDOĞAN ALTUN
- Siirt'in Kurtalan ilçesinde görev yapmakta olan lise öğretmenlerinin boş zamanlarını değerlendirme engellerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of the evaluation barriers of high school teachers working in the Kurtalan district of Siirt according to various variables
RECEP KUBLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporBatman ÜniversitesiRekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ MUHAMMET ÇELİK
- Beden eğitimi öğretmenlerinin yaşam doyumu düzeyleri ve serbest zamana yönelik tutumları
Life satisfaction levels of physical education teachers and their attitude towards leisure time
DERYA GÜNAÇTI ATASOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
SporKaradeniz Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERMAN ÖNCÜ
- Burdur ili okulöncesi öğretimi öğretmenlerinin uygulama yeterlik düzeyleri
The Practising competence levels of pre-school teachers in Burdur
FATMA ÇALIŞANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NURAY SENEMOĞLU
- Ortaöğretim öğretmenlerinin online ve yüz yüze sınıf yönetimi stillerinin karşılaştırılması
Comparison of secondary education teachers' online and face-to-face classroom management styles
MUHAMMET TOPCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER DOĞAN