Travmatik transtibial ve transfemoral amputelerde dinamik postüral değişimlerin kas aktivasyonu üzerine etkisinin ve denge stratejilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of dynamic postural changes on muscle activation and balance strategies in traumatic transtibial and transfemoral amputees
- Tez No: 996942
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMRA TOPUZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Protez-Ortez ve Biyomekani Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, unilateral transtibial amputasyon (TTA)'lı ve transfemoral amputasyon (TFA)'lı bireyler ile sağlıklı kontrol grubunda (KG) stabil bir yüzey üzerinde postüral kontrolün değerlendirmesi ve beklenmeyen yüzey pertürbasyonlarının alt ekstremite kas aktivasyonu üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya 10 TTA'lı, 9 TFA'lı birey ve 10 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Postüral kontrol kuvvet platformu kullanılarak değerlendirilmiş, beklenmeyen yüzey pertürbasyonları sırasında alt ekstremite kas aktivitesi yüzeyel elektromiyografi ile kaydedilmiştir. TFA grubu, yumuşak zemin gözler kapalı koşulunda en yüksek ön arka postüral salınım (1,31±0,37 cm; p=0,047) ve lateral postüral salınım (0,74±0,28 cm; p=0,049) değerlerini sergilerken, sert zemin gözler kapalı koşulunda da en yüksek lateral salınımı (0,39±0,11 cm; p=0,007) göstermiştir; bu parametrelerde KG en düşük değerleri sergilemiştir. İleri pertürbasyonlar sırasında tüm gruplarda rectus femoris (RF) ve tibialis anterior (TA) aktivasyonları, sırasıyla biseps femoris (BF) ve medial gastroknemius (GM) aktivasyonlarından anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Geri pertürbasyonlar sırasında ise tüm gruplarda GM aktivasyonları TA aktivasyonlarından daha yüksek iken (p<0,05), yalnızca TTA grubunda BF aktivasyonlarının RF aktivasyonlarından daha yüksek olduğu gözlenmiştir (p<0,05). İleri pertürbasyonlar sırasında RF (p=0,033) ve BF (p=0,038) kasları için anlamlı grup etkileri, BF (ileri) (p=0,035) ve RF (geri) (p=0,039) aktivasyonları için ise taraf etkileri saptanmıştır. Postüral kontrol yanıtlarının alt ekstremite amputasyon seviyesine göre değiştiği görülmektedir. TFA'lı bireylerde statik ayakta duruş sırasında görsel girdiye daha fazla bağımlılık gözlenirken, TTA'lı bireylerin yüzey pertürbasyonları sırasında uyluk kas aktivasyonunu daha fazla kullandıkları belirlenmiştir. Bu bulgular, denge ve rehabilitasyon programlarının planlanmasında amputasyon seviyesinin ve postüral kontrol stratejilerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to evaluate postural control on a stable surface and to investigate the effects of unexpected surface perturbations on lower limb muscle activation in individuals with unilateral transtibial amputation (TTA), transfemoral amputation (TFA), and healthy control group (CG). The study included 10 individuals with TTA, 9 individuals with TFA, and 10 healthy controls. Postural control was assessed using a force platform, and lower limb muscle activity was recorded with surface electromyography during unexpected surface perturbations. The TFA group exhibited the highest anteroposterior postural sway (1.31±0.37 cm; p = 0.047) and lateral postural sway (0.74±0.28 cm; p = 0.049) under the eyes closed condition on the compliant surface, and also demonstrated the highest lateral sway under the eyes closed condition on firm surface (0.39±0.11; p=0.007). In these parameters, the CG group showed the lowest values. During forward perturbations, rectus femoris (RF) and tibialis anterior (TA) activations were significantly higher than biceps femoris (BF) and medial head of the gastrocnemius (GM) activations, respectively, across all groups (p<0.05). During backward perturbations, GM activations exceeded TA activations in all groups (p<0.05), while BF activations were higher than RF activations only in the TTA group (p<0.05). Significant group effects were found for RF (p=0.033) and BF (p=0.038) muscles during forward perturbations, whereas significant side effects were observed for BF activation during forward perturbations (p=0.035) and RF activation during backward perturbations (p=0.039). These findings indicate that postural control responses vary according to the level of lower limb amputation. Individuals with TFA demonstrated greater reliance on visual input during static standing, whereas individuals with TTA demonstrated greater reliance on thigh muscle activation during surface perturbations. These findings emphasize that the level of amputation and postural control strategies should be taken into consideration when planning balance and rehabilitation programs.
Benzer Tezler
- 6 şubat depremleri sonrası fizik tedavi polikliniğine başvuran depremzede hastalarımızın değerlendirilmesi
Evaluation of earthquake victims applied to physical therapy clinic after the february six earthquakes
FIRAT SAKINMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA TÜLAY KOCA
- Türk toplumunda distal femur ve proksimal tibianın rotasyonel ve morfometrik özelliklerinin total diz protezi uygulaması ışığında değerlendirilmesi
Evaluation of rotational and morphometric features of distal femur and proximal tibia in the light of total knee prosthesis in Turkish population
GÖKHAN DOĞANCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
UZMAN ADİL TURAN
- Diyabetik ve travmatik transtibial amputelerde eklem pozisyon hissinin karşılaştırılması ve proteze uyum, denge ve fonksiyonel performans ile eklem pozisyon hissi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Comparison of joint position sense in diabetic and traumatic transtibial amputees and investigation of the relationship between compliance with the prosthesis, balance and functional performance with joint position sense
MELEK MERVE ERDEM
Doktora
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA TOPUZ
- Unilateral transtibial amputelerin protez kullanım deneyimi ve memnuniyeti
Prosthetic user experience and satisfaction of unilateral transtibial amputees
EMRE ÇAYIRLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Ortopedi ve Travmatolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiOrtez-Protez Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ATILGAN
- Yürüyüş parametreleri fonksiyonel performans denge ağırlık aktarma ve yaşam kalitesi açısından travma ve diyabet nedenli transtibial amputelerin karşılaştırılması
Comparison of trauma and diabetes induced transtibial amputees in terms of gait parameters functional performance balance weight bearing and quality of life
NEŞE TOSUN ÇEKİÇ
Doktora
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiTemel Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH ERBAHÇECİ