Tarihi çevrede yeni yapı uygulamalarının uzman görüşleri bağlamında ileri teknoloji kullanılarak değerlendirilmesi
Evaluation of new building applications in historical environments using advanced technology within the context of expert opinions
- Tez No: 997131
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDA ŞİMŞEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık, Planlama ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihi çevrede yeni yapı uygulamaları, kültürel miras ögelerinin korunması ve sürdürülebilirliklerinin sağlanması amacıyla geçmişten günümüze önemini koruyan güncel araştırma alanlarındandır. Küreselleşme ve nüfus artışının etkisiyle doğan fiziksel yapılaşma ihtiyacı, tarihi çevrelerde eski ile yeninin birlikteliğini gündeme getirmektedir. Bu tez çalışmasında, tarihi çevrede yeni yapı uygulamalarının ileri teknolojik yöntemlerden yararlanılarak uzman katılımı içeren interaktif süreçler ile yürütülmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, tasarım süreçlerinin ileri teknolojik yöntemlerle desteklenerek kültürel ve toplumsal değerler bütünü olan tarihi dokuların geri dönüşü olmayan müdahalelere maruz kalmadan geleceğe aktarılması hedeflenmiştir. İki boyutlu geleneksel tasarım yöntemleri ile üç boyutlu modellemelere dayanan ileri teknolojik yöntemlerin uzmanların tasarım kararları üzerindeki etkilerini gösteren deney verileri, metinden-görüntüye üretim (text-to-image) arayüzünde işlenerek Python programlama dili aracılığı ile analiz edilmiştir. Tasarım kararları doğrultusunda oluşturulan görsel çiftlerine; renk dağılımı, yapısal benzerlik, simetri, doku ve geometri olmak üzere beş farklı görsel karşılaştırma analizi uygulanmıştır. Çalışma ile sanal gerçeklik (VR), yapay zekâ (AI), text-to-image ve Python tabanlı analiz araçlarının tasarım sürecine entegrasyonun mimari tasarım yaklaşımını yalnızca biçimsel üretim olmaktan çıkararak deneyim, malzeme hissi ve mekânsal farkındalık gibi çok boyutlu girdilerle şekillenen sezgisel bir sürece dönüştürdüğü sonucu ortaya konulmuştur. İki boyutlu planlama süreçlerinde fark edilemeyen detaylar görünür kılınarak, karar alma süreçlerinin daha verimli yürütülebileceği bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Sonucunda, tarihi çevrede yeni yapı uygulamalarında ileri teknolojik yöntemlere uzman katılımını sağlayarak, kültürel mirasın korunmasına yönelik sürdürülebilir bir strateji geliştirme yaklaşımı kuramsal ve deneysel bulgularla güçlü biçimde ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
New building applications in historic environments are a current field of research that has retained its importance from the past to the present, with the aim of preserving cultural heritage elements and ensuring their sustainability. The need for physical development arising from globalization and population growth brings the coexistence of old and new in historic environments to the fore. This thesis aims to implement new building applications in historical environments using advanced technological methods through interactive processes involving expert participation. The study aims to transfer historical fabrics, which are a whole of cultural and social values, to the future without exposing them to irreversible interventions by supporting the design processes with advanced technological methods. Experimental data demonstrating the effects of two-dimensional traditional design methods and advanced technological methods based on three-dimensional modeling on experts' design decisions were processed in a text-to-image interface and analyzed using the Python programming language. Five different visual comparison analyses were applied to the visual pairs created in line with the design decisions: color distribution, structural similarity, symmetry, texture and geometry. The study revealed that integrating virtual reality (VR), artificial intelligence (AI), text-to-image, and Python-based analysis tools into the design process transforms the architectural design approach from a purely formal production into an intuitive process shaped by multidimensional inputs such as experience, material feel, and spatial awareness. It has been scientifically demonstrated that decision-making processes can be conducted more efficiently by making details invisible in two-dimensional planning visible. Consequently, a sustainable strategy development approach for preserving cultural heritage has been strongly proven through theoretical and experimental findings, ensuring expert participation in advanced technological methods for new building applications in historical environments.
Benzer Tezler
- Kentsel dönüşüm yapılarında sürdürülebilir iç mimarinin uygulanmasına yönelik bir öneri
A proposal for application of sustainable interior architecture in urban transformation buildings
AYSU SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İç Mimari ve DekorasyonBaşkent Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN TEPECİK
- Sürdürülebilir mimari bağlamında ülkemiz tarihi yapıları için yeşil bina değerlendirme modeli önerisi
A model proposal of green building assessment for historic buildings of Turkey in the context of sustainable architecture
ELİF GİZEM YETKİN
- Bilgisayar ve internet destekli uzaktan eğitim programlarının tasarım, geliştirme ve değerlendirme aşamaları (SUZEP örneği)
Design, development and evaluating stages of computer and internet supported distance education program (on the model of SUZEP)
BİROL GÜLNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET HALUK YÜKSEL
- Türkiye İnşaat Sektöründe Risk Yönetimi Olgunluğu Üzerine Değerlendirme
Risk management maturity assessment on the construction sectory in turkey
DİLEK EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ATİLLA DİKBAŞ
- GIS and best-worst method integration for wastewater treatment plant site selection
Atıksu arıtma tesisi yer seçimi için CBS ve en iyi-en kötü yöntem entegrasyonu
ELİF ÇELİKEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN ERDEN