Geri Dön

Pratfall etkisi: Kusurların gücü üzerine nitel bir çalışma

The pratfall effect: A qualitative study on the power of imperfections

PDF İndir

  1. Tez No: 997201
  2. Yazar: ALİ RIZA ÇETİNKAYA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEYHAN ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İletişim Bilimleri, Sosyoloji, Communication Sciences, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Pratfall Etkisi, Kusur, Önyargı, Öğretmen-Öğrenci Etkileşimi, Pratfall Effect, Flaw, Prejudice, Teacher-Student Interaction
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İnsan ilişkileri, bireylerin güçlü yönlerinin yanı sıra kusur ve hatalarını da içeren çok boyutlu süreçlerdir. Hataların kişilerarası ilişkilerdeki rolü, kimi yaklaşımlarda güveni zedeleyen bir unsur, kimi yaklaşımlarda ise samimiyet ve doğallığı artıran bir etken olarak ele alınmıştır. Sosyal psikoloji alanında Elliot Aronson tarafından geliştirilen Pratfall Etkisi, bireylerin küçük ve zararsız hatalarının kişilerarası algılar üzerinde olumlu sonuçlar doğurabileceğini ortaya koymuştur. Bu etki, özellikle liderlik, iletişim ve bağlılık süreçleri açısından önemli bir kuramsal çerçeve sunmaktadır. Eğitim ortamlarında öğretmenlerin ve yöneticilerin kaçınılmaz olarak sergilediği küçük hataların, öğretmen-öğrenci ilişkileri, öğretmen-yönetici etkileşimi ve kurumsal bağlılık üzerindeki etkilerinin incelenmesi hem kuramsal hem de uygulamaya dönük açıdan önem taşımaktadır. Bu çalışma, Pratfall Etkisini eğitim bağlamında ele alarak, küçük hataların empati, samimiyet ve güven inşasındaki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek yürütülmüş ve olgu bilimi (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Veriler, farklı branşlardan öğretmenlerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış; içerik ve tematik analiz teknikleriyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde katılımcıların deneyimlerinin özgün biçimde yansıtılmasına özen gösterilmiştir. Araştırma bulguları dört ana tema altında toplanmıştır: küçük hataların algılanışı, bu hatalara ilişkin yaşantılar ve tepkiler, kurumsal ve duygusal yansımalar ile öğretmen-öğrenci etkileşimine yansımalar. Bulgular, küçük hataların bağlama bağlı olarak kimi durumlarda güveni zedeleyebildiğini, kimi durumlarda ise ilişkilerde samimiyet ve empatiyi artırdığını göstermektedir. Özellikle öğretmenlerin hatalarını kabul etme ve yönetme biçimlerinin, olumlu bir öğrenme ikliminin oluşmasında kritik bir rol oynadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma Pratfall Etkisinin eğitim bağlamında da işlediğini ortaya koymakta; küçük hataların liderlik algısı, kurumsal bağlılık ve öğretmen öğrenci etkileşimi üzerindeki dönüştürücü potansiyeline dikkat çekmektedir.

Özet (Çeviri)

Human relationships are multidimensional processes that encompass not only individuals' strengths but also their flaws and mistakes. Throughout the literature, errors in interpersonal interactions have been conceptualized both as factors that undermine trust and as elements that enhance authenticity and relational closeness. In social psychology, the Pratfall Effect, introduced by Elliot Aronson in the 1960s, suggests that small and harmless mistakes can lead to more positive interpersonal evaluations. This effect has attracted particular attention in discussions of leadership, communication, and organizational commitment. In educational settings, teachers and administrators inevitably make minor mistakes and examining how these errors influence teacher–student relationships, teacher–administrator interactions, and institutional commitment is of both theoretical and practical significance. This study aims to adapt the Pratfall Effect to educational contexts and to explore how minor mistakes may function not merely as weaknesses but as opportunities for building empathy, authenticity, and trust. The study was conducted using a qualitative research approach and employed a phenomenological design to gain an in-depth understanding of teachers' perceptions and experiences regarding minor mistakes. Data were collected through semi structured interviews with teachers from various subject areas and analyzed using content and thematic analysis techniques. Particular attention was paid to authentically capturing participants' subjective experiences. The findings were organized into four main themes: perceptions and definitions of minor mistakes, experiences and reactions related to such mistakes, institutional and emotional implications, and reflections on teacher–student interactions. The results indicate that minor mistakes may undermine trust in certain contexts while, in others, they foster empathy, authenticity, and relational closeness. Notably, the manner in which teachers acknowledge and manage their mistakes emerged as a critical factor in strengthening a positive learning climate. Overall, the study demonstrates that the Pratfall Effect is also applicable in educational contexts and highlights the transformative potential of minor mistakes in shaping leadership perceptions, institutional commitment, and teacher–student interactions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    27382

    Ticari sigortalar ile sosyal sigortaların karşılaştırılması (özellikle sağlık sigortası açısından)

    Comparasion of private insurance and social insurance (especially with respect to health insurance)

    BAYRAM NECMİ ÖZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1994

    SigortacılıkMarmara Üniversitesi

    Sigortacılık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MÜJDAT ŞAKAR

Geri Dön