Batı Anadolu tapınak cepheli kaya mezarları
Western Anatolian temple-fronted rock tombs
- Tez No: 997770
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZDEN ÜRKMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Anıt mezarlar, Kaya mezarları, Oda mezar, Monumental graves, Rock tombs, Chamber tomb
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Batı Anadolu Tapınak Cepheli Kaya Mezarları”başlıklı tez çalışmasında 18. yüzyıldan günümüze kadar olan süreçte konu ile ilgili yapılan yayınlar incelenerek, Anadolu'nun dört farklı antik bölgesinden toplam 50 adet tapınak cepheli kaya mezarı değerlendirilmiştir. Çalışmamızda inanç sisteminin doğuşu ve ölü gömme adetlerinin tarihçesi ile buna bağlı ölü kültü ve atalara tapınımın kaya ve Ana Tanrıça ile ilişkisi Anadolu'daki örnekleriyle sorgulanmış açık hava kaya tapınaklarının zamanla ölü kültü ile birleşerek tapınaklaşan kaya mezarlarına evrilme süreci anlatılmıştır. Kaya mezarlarını tapınaklaştıran kült alanlarının varlığı ya da tanrısal belirteçler taşımasının yanında, Helen tapınak cephelerini taklit eden mezarlara evrilme süreci de tarihi ve siyasi olaylarla açıklanmaya çalışılmıştır. Tüm bunlara bağlı olarak bu mezarların yapılış gerekçelerinden olan Antik Dönemde“tanrılaştırma”ve“kahramanlaştırma”konularına açıklık getirilmiştir. Tapınak cephesi özelliği taşıyan kaya mezarları tarihi gelişim sırasıyla, bölgesel özellikleri de göz önüne alınarak, cephe süslemelerinde yer alan ikonografik anlatımları, ibadet alanları, mimari biçimleri ile tanımlanmış, bölgeler arası farklılıklar ve benzerlikler ortaya konulmuştur. Zaman içinde gelişen teknik ve kullanılan aletlerin mezarlar üzerindeki izleri takip edilerek mezar teknolojisinin gelişimi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun yanında, toplumdan topluma ve zamanla değişen dini ve siyasi anlayışın etkileri kaya mezarlarının üzerindeki ikonografik anlatım ve mimari bezeme detaylarında gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmada değerlendirmeye alınan Frigya, Paphlagonia, Likya ve Karia bölgelerindeki tapınak cepheli kaya mezarları tarihi sırasıyla incelenmiş; İÖ. 8. yüzyıl ile Roma İmparatorluk Dönemine kadar olan süreçteki gelişim ve değişimleri anlatılmıştır. Yüksek kaya yamaçlarında yer alan ve çalışılması çok zor olan bu mezarların günümüz teknolojik imkanları ile kolaylıkla ve net sonuçlarla belgelenebileceği ifade edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the thesis titled“Western Anatolian Temple Facade Rock Tombs”, a total of 50 temple facade rock tombs from four different ancient regions of Anatolia were evaluated by analysing the publications on the subject from the 18th century to the present day. In our study, the birth of the belief system and the history of burial customs; and the relationship of the cult of the dead and ancestor worship with the rock and the Mother Goddess were questioned with examples in Anatolia, and the process of the evolution of open-air rock temples into temple rock tombs by combining with the cult of the dead over time was explained. In addition to the existence of cult areas that make the rock tombs temples or the presence of divine markers, the process of evolving into tombs imitating Hellenic temple facades has been tried to be explained with historical and political events. In connection with all these, the issues of“deification”and“heroisation”in the Ancient Period, which are the reasons for the construction of these tombs, have been clarified. The rock tombs with temple façade features have been described in the order of historical development, taking into account their regional characteristics, iconographic expressions in the façade decorations, worship areas, architectural forms, and the differences and similarities between regions have been revealed. The development of grave technology has been tried to be revealed by following the traces of the techniques and tools developed over time on the graves. In addition, the effects of the religious and political understanding changing from society to society and over time were tried to be shown in the iconographic expression and architectural decoration details on the rock tombs. The temple-fronted rock tombs in the regions of Phrygia, Paphlagonia, Lycia and Caria, which were evaluated in the study, were examined in historical order, and their development and change from the 8th century BC to the Roman Imperial Period were explained. It is stated that these tombs, which are located on high rock slopes and are very difficult to study, can be documented easily and with clear results with today's technological facilities.
Benzer Tezler
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Patara Markia Anıt Mezarı mimarisi ve restitüsyonu
Architecture and restitution of Markia Temple Tomb in Patara
FİKRET FATİH GÜLŞEN
- Tlos Tiyatrosu sahne binası mimarisi ve bezemeleri
Tlos Theatre stage bui̇ldi̇ng archi̇tecture and ornaments
BAYRAM AKDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İç Mimari ve DekorasyonAkdeniz ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANER KORKUT
- Batı Anadolu'da Hellenistik Dönem tapınak mimarisinde Meander motifinin uygulanımı
Hellenistic Period in West_Anatolia execution of the Meander motif in architecture
SAADET EKEN
- Conservation and presentation of Greco-Roman temple remains in Western Anatolia: A critical assessment on selected examples through the concept of Anastelosis
Batı Anadolu'da Greko-Romen tapınak kalıntılarının korunması ve sunumu: Seçilmiş örneklerde Anastilosis kavramı bağlamında eleştirel bir değerlendirme
ÖZGE DENİZ TOKÖZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Arkeolojiİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAK İPEKOĞLU