İnönü döneminde basın ve sansür (1938-1950): Savaş, rejim ve ifade özgürlüğü arasında bir denge arayışı
The press and censorship in the Inönü period (1938-1950): A search for a balance between war, regime and freedom of expression
- Tez No: 998149
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER DURSUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Basın, Sansür, İfade özgürlüğü, İnönü, İsmet, Press, Censorship, Expressive freedom, İnönü, İsmet
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye Cumhuriyeti'nin İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü dönemindeki (1938-1950) basın ve sansür politikalarını araştırmaktadır. Bu kapsamda hem II. Dünya Savaşı'nın yol açtığı siyasal, toplumsal etkiler hem de çok partili dönemin şartları göz önünde bulundurulmuş; rejim ile sansür arasındaki ilişki bu temelde irdelenmiştir. Bu amaçla yapılan literatür taraması doğrultusunda, Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Cerideleri ve gazete arşivleri araştırılmış; döneme ait akademik çalışmalardan faydalanılmıştır. Nitekim Arşiv belgeleri, savaş yıllarında basına uygulanan sansürün boyutlarını ortaya koymakta; çok partili dönemin özgürlükçü atmosferi içerisinde sansürün odağının kitap, harita, broşür gibi zararlı neşriyata yönelik olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla çalışmanın önemi de burada ortaya çıkmaktadır; zira savaş yıllarında olduğu gibi çok partili dönemde de ifade özgürlüğünün baskı altında olduğu anlaşılmaktadır. Araştırma kapsamında, İsmet İnönü döneminde basın ile sansür arasındaki ilişki, hükümetin iç ve dış politikaları siyasal, toplumsal ve iktisadi bağlamda değerlendirilmiştir. Araştırma, İnönü dönemi basın ve sansür uygulamalarının boyutunu ortaya koymakta; İnönü dönemi politikalarına arşiv temelli bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the press and censorship policies during the tenure of İsmet İnönü, the second President of the Republic of Turkey (1938–1950). Within this framework, both the political and social impacts of the Second World War and the conditions of the multi-party period are taken into consideration; the relationship between the regime and censorship is analyzed on this basis. In line with the literature review conducted for this purpose, research was carried out in the Presidential Republic Archives of Turkey, the Grand National Assembly of Turkey (TBMM) Proceedings, and newspaper archives; academic studies related to the period were also utilized. Archival documents reveal the extent of censorship imposed on the press during the war years, while showing that, within the more liberal atmosphere of the multi-party era, censorship mainly targeted harmful publications such as books, maps, and brochures. Therefore, the significance of this study lies in the fact that, as in the wartime period, freedom of expression remained under pressure even during the multi-party period. Within the scope of the research, the relationship between the press and censorship during the İnönü era is evaluated in the political, social, and economic context of the government's domestic and foreign policies. The study, reveals the extent of press and censorship practices in the İnönü period and provides an archive-based contribution to the understanding of İnönü's policies.
Benzer Tezler
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Milli şef döneminde Babiali`nin varolma mücadelesi ve muhalif bakışın Bedii Faik`in yazılarından tahlili
The analysis of Bedii Faik`s columns and the struggle of Babıali in the era of national chief
ŞÜKRAN AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
GazetecilikAnkara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MURAT GÜVENİR
- Cumhuriyet Dönemi basın yayın yasakları (1923-1960)
The press and publication ban i̇n The Republic Period (1923-1960)
DENİZ GÜNER
- İkinci Dünya Savaşının ortaya çıkışının Türk basınındaki yansımaları (Temmuz 1939-Haziran 1940)
The emergence of World War II reflections on the Turkish press (July 1939-June 1940)
NURGÜL DEMİRBAY BALTA
- Türk basınında Oniki Ada (1945-1947)
The dodecanese Island in Turkish press (1945-1947)
SELİM GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
GazetecilikSelçuk ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANER ARABACI