Türkiye'de faaliyette olan rüzgâr enerji santrallerinin teknik ve ölçek etkinliklerinin ölçülmesi
Measuring the technical and scale efficiency of wind power plants operating in Türkiye
- Tez No: 998515
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VOLKAN SONER ÖZSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Artan nüfus, teknolojik gelişme ve ekonomik büyümeyle birlikte, elektrik talebinde dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de sürekli artış görülmektedir. Sera gazı emisyonlarının iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında büyük ölçüde ikinci önemli kaynağı olan fosil yakıtlar, bu durumu enerji sektöründeki kritik bir konuma taşımaktadır. Türkiye'de enerji sektörünün önemli sera gazı emisyonları kaynağını oluşturması nedeniyle; çevresel etkilere karşı nispeten daha az etkisi olduğundan yenilenebilir enerji kaynakları, elektrik üretiminde daha fazla kullanım için uygulanan enerji politikalarının bugünkü en temel amaçlarından biri olmuştur. Rüzgâr enerji santrallerinin etkinliğinin ölçülmesi sürdürülebilir enerji üretiminin sağlanması ve yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada, Türkiye'de faaliyette olan 273 rüzgâr enerji santralinin 2024 verileri kullanılarak teknik ve ölçek etkinliklerinin hesaplanması Veri Zarflama Analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Her rüzgâr enerji santrali bir karar verme birimi olarak ele alınmıştır. Analizde çıktı yönlü CCR modeli ile genel teknik etkinlik değerleri, çıktı yönlü BCC modeli ile ise saf teknik etkinlik değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen CCR ve BCC etkinlik skorları karşılaştırılarak karar verme birimlerinin ölçek etkinlik düzeyleri belirlenmiş olup etkinlik kayıplarının teknik yetersizlikten mi yoksa ölçekten mi kaynaklandığı analiz edilmiştir. Girdi değişkenleri; kurulu güç, türbin sayısı, işletmedeki kapasite ve rüzgâr gücü yoğunluğu iken çıktı değişkenleri ise, kapasite faktörü ve üretilen elektriktir. Çalışma sonuçlarına göre, Marmara bölgesinde beş ve Ege bölgesinde iki olmak üzere toplam yedi rüzgâr enerji santralinin etkin olduğu görülmektedir. Bunlar, İstanbul ilinde Greif ve İstanbul rüzgâr enerji santrali, İzmir ilinde Aliağa Bergama ve Çandarlı rüzgâr enerji santrali, Çanakkale ilinde ise Saros ve Gülpınar rüzgâr enerji santrali, Balıkesir ilinde Paşalimanı rüzgâr enerji santralidir. Sonuç olarak, etkin santrallerin Marmara ve Ege bölgelerinde yoğunlaştığı görülmektedir. İç Anadolu, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde ise etkinlik düzeylerinin diğer bölgelere kıyasla daha düşük olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Electricity demand is constantly increasing in Türkiye, as it is worldwide with increasing population, technological advancements, and economic growth. Fossil fuels, the second most important source of greenhouse gas emissions in the fight against climate change, have placed this situation in a critical position in the energy sector. Because the energy sector constitutes a significant source of greenhouse gas emissions in Türkiye, renewable energy sources, which have a relatively smaller environmental impact, have become one of the most fundamental goals of current energy policies aimed at increasing their use in electricity production. Measuring the efficiency of wind power plants is extremely important for ensuring sustainable energy production and the effective use of renewable energy sources. In this study, the technical and scale efficiencies of 273 Turkish wind power plants operating in 2024 were calculated using Data Envelopment Analysis. Each wind power plant was considered as a decision-making unit. In the analysis, general technical efficiency values were calculated using the output-oriented CCR model, and pure technical efficiency values were calculated using the output-oriented BCC model. The scale efficiency levels of the decision-making units were determined, by comparing the obtained CCR and BCC efficiency scores and it was analyzed whether efficiency losses stemmed from technical deficiencies or scale issues. Input variables were installed power, number of turbines, operational capacity, and wind power density whereas output variables were: capacity factor and electricity generated. According to the study results, a total of seven wind power plants were found to be efficient, five in the Marmara region and two in the Aegean region. These are the Greif and Istanbul wind power plants in Istanbul, the Aliağa Bergama and Çandarlı wind power plants in İzmir, the Saros and Gülpınar wind power plants in Çanakkale, and the Paşalimanı wind power plant in Balıkesir. In conclusion, it was observed that efficient plants are concentrated in the Marmara and Aegean regions. In the Central Anatolia, Southeastern Anatolia, and Eastern Anatolia regions, the efficiency levels were determined to be lower compared to other regions.
Benzer Tezler
- Rüzgar türbini kanatlarında yıldırım hasarlarının üretime etkisi ve yıldırımdan korunma
Power generation effect of lightning damages on wind turbine blades and lightning protection
ÇAĞATAY BAHADIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER GÜLER
- Proje lojistiği: Rüzgâr enerjisi santrallerine yönelik bir araştırma
Project logistics: A reserch on wind energy power plants
ORHAN KUZGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
UlaşımBursa Teknik ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLAL YILDIRIR KESER
- Multi-objective optimization of generation expansion planning considering the diffusion of renewable energy
Yenilenebilir enerjinin yayılımını göz önünde bulundurarak üretim genişleme planlamasının çok amaçlı optimizasyonu
KAAN DEVECİ
Doktora
İngilizce
2024
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER GÜLER
- Elektrik üreticileri perspektifinden uzun dönem elektrik üretimi yatırımlarının planlanmasına yönelik bir karar destek modeli
A decision support model for long-term investment planning of electricity generation from the perspective of generation companies
BERNA TEKTAŞ SİVRİKAYA
Doktora
Türkçe
2016
Enerjiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAN ÇEBİ
- Başlangıcından günümüze Türkiye'de rüzgâr enerjisi mevzuatı lisanslı ve lisanssız üretim
Licensed and unlicensed production since the beginning of wind energy legislation in Turkey
GÜVENİR KAAN ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BURAK BARUTÇU