Yazılım geliştirme süreç modelleri ve yeşil yazılım
Software development life cycle models and green software
- Tez No: 999344
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ÖĞÜTÇÜ ULAŞ, DOÇ. DR. ESMA ERGÜNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Science and Technology, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Yeşil yazılım, sürdürülebilir yazılım geliştirme, yazılım geliştirme süreç modelleri, fonksiyonel olmayan gereksinimler, sürdürülebilirlik, Green software, sustainable software development, software development life cycle models, non-functional requirements, sustainability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilimi ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yazılım sistemlerinin yaygınlaşması, bilgi ve iletişim teknolojilerinin çevresel etkilerini önemli bir araştırma alanı hâline getirmiştir. Enerji tüketimi ve kaynak kullanımı gibi unsurlar, yazılım geliştirme süreçlerinin sürdürülebilirlik perspektifiyle ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Ancak mevcut yazılım geliştirme süreç modellerinin, çevresel sürdürülebilirliği süreç düzeyinde yeterince bütünleştiremediği görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik ve yeşil yazılım ilkelerinin yazılım geliştirme süreçlerine nasıl entegre edildiğini araştırmaktır. Araştırma, nitel yöntem çerçevesinde tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak yazılım sektöründe aktif görev alan 25 profesyonel ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlar kullanılmıştır. Katılımcılar; proje yöneticileri, yazılım yöneticileri ve yazılım mühendislerinden oluşmakta olup amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 24 yazılımı aracılığıyla içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda yazılım geliştirme uygulamaları ve teknik stratejiler, eğitim-farkındalık ve algı, fonksiyonel olmayan gereksinimler (NFR), motivasyonlar-engeller ve gelecek perspektifi, yazılım süreç modelleri ve yönetim yaklaşımları, organizasyonel bağlam ve kurumsal talepler ile veri yönetimi ve depolama olmak üzere yedi ana tema belirlenmiştir. Bulgular, sürdürülebilirlik farkındalığının bireysel düzeyde mevcut olduğunu, ancak eğitim eksikliği, ölçülebilir hedeflerin tanımlanmaması ve kurumsal sahiplenmenin zayıflığı nedeniyle uygulamaya yeterince yansıtılamadığını göstermektedir. Katılımcıların yeşil yazılım ilkeleriyle örtüşen çok sayıda teknik uygulamayı fiilen hayata geçirdikleri; ancak bu uygulamaların çoğunlukla performans ve maliyet optimizasyonu gibi teknik öncelikler doğrultusunda şekillendiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, tamamen yeni bir yazılım yaşam döngüsü modeli önermek yerine mevcut süreç modelleriyle uyumlu ve eklemlenebilir bir yaklaşım olan Green-Aware SDLC modeli önerilmiştir. Bu model; gereksinim analizi, tasarım, geliştirme, test, dağıtım ve geri besleme aşamalarının her birine sürdürülebilirlik karar noktaları entegre ederek çevresel etkinin görünür, ölçülebilir ve yönetilebilir hale getirilmesini amaçlamaktadır. Çalışmanın, ii literatüre süreç odaklı bir katkı sunması ve sektörel uygulamalar için yol gösterici olması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
The widespread adoption of software systems has made the environmental impact of information and communication technologies an increasingly significant research area. Factors such as energy consumption and resource utilization necessitate addressing software development processes from a sustainability perspective. However, existing software development process models remain insufficient in integrating environmental sustainability at the process level. The aim of this study is to investigate how sustainability and green software principles are integrated into software development processes. The research was designed within a qualitative framework. Semi-structured interviews were conducted with 25 professionals actively working in the software industry as the data collection method. The participants consisted of project managers, software managers, and software engineers, and were selected through purposive sampling. The obtained data were analyzed using content analysis with the MAXQDA 24 software. The analysis revealed seven main themes: software development practices and technical strategies; education, awareness, and perception; non-functional requirements (NFR); motivations, barriers, and future perspectives; software process models and management approaches; organizational context and institutional demands; and data management and storage. The findings indicate that sustainability awareness exists at the individual level; however, it is insufficiently reflected in practice due to lack of training, absence of measurable targets, and weak organizational commitment. It was found that participants already implement numerous technical practices aligned with green software principles, though these practices are predominantly shaped by technical priorities such as performance and cost optimization rather than explicit environmental goals. Accordingly, rather than proposing an entirely new software development life cycle model, Green-Aware SDLC model has been proposed as an approach compatible with and integrable into existing process models. This model aims to make environmental impact visible, measurable, and manageable by integrating sustainability decision points into each phase: requirements analysis, design, development, testing, deployment, and feedback. The iv study aims to contribute a process-oriented perspective to the literature and to provide guidance for practical applications in the software industry.
Benzer Tezler
- Kent düzeyinde başarım tabanlı çok boyutlu/çok katmanlı sürdürülebilirlik değerlendirme modeli
A performance-based multi dimension/multi layer sustainability assessment model at city level
BURCU ÜLKER ŞENKULAK
Doktora
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALAATTİN KANOĞLU
PROF. DR. ÖZLEM ÖZÇEVİK
- Optimization of optical and electrochemical properties of PANI, PEDOT conducting polymers to design electrochromic device
PANI, PEDOT iletken polimerin elektrokromik cihaz tasarımı için optik ve elektrokimyasal özelliklerinin optimizasyonu
İSMAİL BÜTÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA ÖZKAN ZAYİM
- Building performance optimization through design decision process with a holistic approach
Bütünsel bir yaklaşımla tasarım süreci boyunca bina performans optimizasyonu
DUYGU UTKUCU
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE SÖZER
- Implementing district-level retrofit strategies by utilizing the building information modelling-based modelling on a case study
Bir vaka analizi üzerinden bilgisayar destekli bina bilgi modellemesi kullanarak bölgesel düzeyde yeniden yapılandırma stratejilerinin uygulanması
HANIYEH KAMANEH AZARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Prof. Dr. HATİCE SÖZER
- An IFC-based framework for sustainable construction
Sürdürülebilir yapım için IFC-tabanlı bir yaklaşım
BAHRİYE İLHAN