Türkiye from transit corridor to energy hub: A hybrid framework of an AI-based optimization system and market resilience
Türkiye transit koridorundan enerji merkezine: Yapay zeka tabanlı optimizasyon sistemi ve piyasa direncinin hibrit çerçevesi
- Tez No: 999800
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜKERREM ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Enerji, Engineering Sciences, Energy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye, Hazar ve Orta Doğu kaynaklarını Avrupa pazarlarıyla birleştiren eşsiz coğrafyasını bir geçiş koridorundan bölgesel bir enerji merkezine dönüştürmeyi hedefleyen kritik bir dönüm noktasındadır. Bu stratejik hedef, arz çeşitlendirmesini ve güzergah güvenliğini önceliklendiren 2022 sonrası AB enerji politikalarının değişmesiyle ivme kazanmaktadır. Ancak, bu potansiyelin hayata geçirilmesi altyapı darboğazları, ithalat bağımlılığı riskleri ve katı operasyonel protokoller nedeniyle kısıtlıdır. Mevcut literatür genellikle bu zorlukları ayrı jeopolitik veya tekno-ekonomik analizlere ayırmakta ve fiziksel kısıtlamalar ile piyasa dayanıklılığı arasındaki etkileşimi nicel olarak ortaya koyamamaktadır. Bu tez, Derin Güçlendirmeli Öğrenme ile geliştirilmiş yeni bir Yapay Zeka destekli Ağ Akışı Optimizasyon Sistemini (NFOS) Kısmi Denge artı Monte Carlo (PEM+MC) piyasa modeliyle birleştirerek bu boşluğu ele almaktadır. Bu hibrit çerçeve, yapay zeka destekli operasyonel kontrolü stokastik ekonomik dayanıklılık değerlendirmesiyle birleştirerek Türk gaz sistemini karmaşık stres senaryoları altında simüle etmektedir. Sonuçlar, yapay zeka destekli dağıtımın, statik bazlara kıyasla işletme maliyetlerini %7 azalttığını ve akış verimliliğini %17 artırdığını, geleneksel yöntemlerin başarısız olduğu ciddi arz kesintilerinde hizmeti %100 oranında geri kazandırdığını ortaya koymaktadır. Stratejik analiz, tek kaynaklı şoklara karşı neredeyse mükemmel bir dayanıklılık gösterirken, jeopolitik ve iklimsel stresin bir araya gelmesiyle sistemik kırılganlıkları da ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Yapay Zeka'yı ağ optimizasyonu için kullanarak ve esnek piyasa mekanizmalarını benimseyerek Türkiye'nin coğrafi kaderini sürdürülebilir ve ekonomik olarak dirençli bir enerji merkezine dönüştürebileceğine dair sağlam nicel kanıtlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Türkiye stands at a critical juncture, aiming to transform its unique geography bridging Caspian and Middle Eastern resources with European markets from a transit corridor into a regional energy hub. This strategic ambition is accelerated by shifting EU energy policies post-2022, which prioritize supply diversification and route security. However, realizing this potential is constrained by infrastructure bottlenecks, import dependence risks, and rigid operational protocols. Existing literature typically divides these challenges into separate geopolitical or techno-economic analyses, failing to quantify the interplay between physical constraints and market resilience. This thesis addresses that gap by coupling a novel AI-driven Network Flow Optimization System (NFOS) enhanced by Deep Reinforcement Learning (Double DQN) with a Partial Equilibrium plus Monte Carlo (PEM+MC) market model. This hybrid framework couples AI-driven operational control with stochastic economic resilience assessment to simulate the Turkish gas system under complex stress scenarios. The results identify that AI-assisted dispatch reduced operating costs by 7% and improved flow efficiency by 17% compared to static baselines, successfully restoring 100% of service during severe supply cuts where traditional methods failed. Strategic analysis shows near-perfect resilience against single-source shocks but revealing systemic vulnerabilities under combined geopolitical and climatic stress. This study provides robust quantitative evidence that by leveraging Artificial Intelligence for network optimization and embracing flexible market mechanisms, Türkiye can transform its geographic destiny into a sustainable, economically resilient energy hub.
Benzer Tezler
- Siyasi coğrafya açısından kuşak ve yol girişimi: Orta koridor kapsamında Türkiye'nin rolü
Belt and road initiative in terms of political geography: Türkiye's role in the scope of the middle corridor
ZEHRA DURUKAN
- Securty of EC energy supply and affects over Turkey
AB enerji arz güvenliği ve Türkiye'ye etkisi
EMİNE EBRU BAYDAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Enerjiİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RAMAZAN KURTOĞLU
- Zengezur'un coğrafi konumu ve Türkiye -Azerbaycan için jeopolitikalar
For Zengezur's geographical location and Turkey-Azerbaijan geopolicies
TÜRKAN İSAYEVA
- Küresel enerji arzı perspektifinden Türkiye-Azerbaycan ilişkileri
Turkey-Azerbaijan relations from global energy supply perspective
AYNURA BAGHIROVA
- AB enerji bağımlılığı bağlamında, alternatif enerji nakil güzergahı olarak Türkiye
Başlık çevirisi yok
SÜLEYMAN BAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Uluslararası İlişkilerUluslararası Kıbrıs ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZKER KOCADAL