Bölgesel örgütlerin çatışma çözümü rolü:Bir bulanık küme nitel karşılaştırmalı analiz (fsQCA) yaklaşımı
The role of regional organizations in conflict resolution : A fuzzy-set qualitative comparative analysis (fsQCA) approach
- Tez No: 999923
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN GÜDER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Bilimsel araştırma yöntemleri dersi, Bölgesel çatışmalar, Demokratik barış, Dini çatışmalar, Düşük yogunluklu çatışmalar, Etnik çatışmalar, Silahlı çatışma, Teritoryal çatışma, Uluslararası barış, İç çatışma, Scientific research methods course, Regional conflicts, Democratic peace, Religious conflicts, Low intensity conflicts, Ethnic conflicts, Armed conflicts, Teritorial conflicts, International peace, Inner conflict
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Soğuk Savaş sonrası uluslararası sistemde yaşanan dönüşüm, çatışmaların doğasını devletlerarasından devlet içine kaydırmış ve çözüm süreçlerinde Birleşmiş Milletler'in yanı sıra bölgesel örgütlerin de kritik aktörler olarak öne çıkmasını sağlamıştır. Bu tez çalışması, bölgesel örgütlerin çatışma çözümü ve barış inşası süreçlerindeki rollerini, etkinliklerini ve başarı koşullarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, bölgesel örgütlerin çatışmalara müdahale motivasyonlarını, kapasitelerini ve kullandıkları yöntemleri bütüncül bir perspektifle ele almaktadır. Tezde, Afrika, Amerika, Asya, Avrupa ve Orta Doğu bölgelerinden seçilen ve bölgesel örgütlerin müdahil olduğu 14 farklı çatışma vakası (Liberya, Sierra Leone, Ruanda, Darfur, Filipinler-Moro, Preah Vihear, Kolombiya-FARC, Kıbrıs, Suriye, Filistin- İsrail, Somali, Kosta Rika-Nikaragua, Dağlık Karabağ ve Rusya-Ukrayna) incelenmiştir. Metodolojik olarak, vaka odaklı derinlik ile değişken odaklı genellenebilirliği birleştiren Bulanık Küme Nitel Karşılaştırmalı Analiz (fsQCA-bkNKA) yöntemi kullanılmış; istatistiki bulguların nedensel mekanizmalarını ve aykırı vakaları açıklamak için ise Süreç Analizi (Process Tracing) yönteminden faydalanılmıştır. Çalışmada; müdahale şekli, demokratik yönetim durumu, darbe geçmişi ve aktörler arası iletişim düzeyi koşullarının çatışma çözüm başarısı üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Analiz bulguları, bölgesel örgütlerin başarısı için tekil ve zorunlu bir gerekli koşul bulunmadığını, bunun yerine eş-sonluluk ilkesi ekseninde şekillenen üç farklı stratejik konfigürasyonun varlığını ortaya koymaktadır. Bunlar: (1) Örgütlerin sert güç kullanımı ve doğrudan müdahaleden kaçınarak tarafsız bir kolaylaştırıcı rol üstlendiği Sessiz Diplomasi ve Müdahalesizlik (∼Müdahale), (2) Siyasi istikrarın ve demokratik kurumların dış bir zorlamaya gerek kalmadan çatışmayı yönettiği Kurumsal İstikrar Modeli (Demokrasi * Darbe Yokluğu) ve (3) Demokratik zemin ile yoğun iletişim ağlarının etkileşimine dayanan Müzakereci Barış ve İletişimsel Eylem'dir (Demokrasi * İletişim). Çalışma, bölgesel örgütlerin başarısının her zaman aktif ve zorlayıcı bir müdahaleye bağlı olmadığını; bağlamsal koşullara göre gözlemci, yapısal garantör veya diyalog kurucu rollerini üstlenerek de çözüme ulaşabildiğini ampirik olarak kanıtlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The transformation of the international system in the post-Cold War era has shifted the nature of conflicts from inter-state to intra-state, necessitating the emergence of regional organizations as critical actors in conflict resolution alongside the United Nations. This dissertation aims to analyze the roles, effectiveness, and conditions for success of regional organizations in conflict resolution and peacebuilding processes. The study comprehensively examines the motivations, capacities, and methods employed by regional organizations in their interventions. The thesis investigates 14 distinct conflict cases from Africa, Asia, Europe, the Middle East, and the Americas involving regional organizations (Liberia, Sierra Leone, Rwanda, Darfur, Philippines-Moro, Preah Vihear, Colombia-FARC, Cyprus, Syria, Palestine-Israel, Somalia, Costa Rica-Nicaragua, Nagorno-Karabakh, and Russia-Ukraine). Methodologically, Fuzzy-set Qualitative Comparative Analysis (fsQCA) is employed, combining case-oriented depth with variable-oriented generalizability. Additionally, Process Tracing is utilized to elucidate the causal mechanisms behind the statistical findings and to explain deviant cases. The study analyzes the effects of conditions such as intervention type, democratic governance status, history of coups, and level of communication between actors on the outcome of conflict resolution success. The analysis findings reveal that there is no single necessary condition for the success of regional organizations; instead, three distinct strategic configurations emerge within the framework of the principle of equifinality. These are: (1) Silent Diplomacy and Non-intervention (~Intervention), where organizations assume a neutral facilitative role by avoiding the use of hard power and direct intervention; (2) the Institutional Stability Model (Democracy * Absence of Coup), where political stability and democratic institutions manage the conflict without the need for external coercion; and (3) Deliberative Peace and Communicative Action (Democracy * Communication), which relies on the interaction between a democratic foundation and intensive communication networks. The study empirically demonstrates that the success of regional organizations does not always depend on active and coercive intervention; rather, they can achieve resolution by assuming roles such as observer, structural guarantor, or dialogue builder depending on the contextual conditions.
Benzer Tezler
- Etnik temelli çatışma çözümleri sürecinde istihbarat teşkilatlarının rolü
The role of intelligence services in conflict resolutions towards ethnic-based terrorist organizations
KENAN ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kamu YönetimiPolis AkademisiGüvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NECATİ ANAZ
- An assessment of“basin conservation plan”as a tool for ecological resilience of socio-ecological systems: Case of Eğirdir Basin
Sosyo-ekolojik sistemlerin ekolojik dayanıklılığında bir araç olarak“havza koruma planı”nın irdelenmesi: Eğirdir Havzası örneği
EREN ÇAĞDAŞ BİLGİÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİME TEZER
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL