İsmail Turan'ın“Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl”tefsirinde ulumu'l Kur'an
Ulûm al-Qur'ân in İsmail Turan's commentary called Wujûh al-Ta'wîl fî Asrâr al-Tanzîl
- Tez No: 1000016
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Ismail Turan, Tafsir, ʿUlûm al-Qurʾân, Riwayah, Dirayah
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İsmail Turan'ın Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl adlı tefsirini merkeze alarak, söz konusu eserin Ulûmü'l-Kur'ân disiplini içerisindeki yerini ve katkılarını incelemektedir. Türk kökenli bir yüksek mühendis olan Turan'ın, çağımızda yazılmış en kapsamlı tefsirlerden birini Arapça olarak kaleme alması onu klasik ve çağdaş tefsir literatürü arasında köprü kuran istisnai bir müfessir konumuna taşımaktadır. Mühendislik tecrübesinin de etkisiyle, tefsirinde zaman zaman bilimsel ve teknik yorumlamalar geliştirmiş; özellikle bilimsel tefsir konularında özgün yorumlar ortaya koymuştur. Turan'ın, eserinde Ulumu'l Kur'an konularında özellikle de nesih konusundaki yaklaşımı dikkat çekicidir: Turan, klasik ayrımların ötesine geçerek“tahfifât”ve“teşdîdât”şeklinde yeni başlıklar önererek, Kur'ân'daki ahkâm âyetlerinde tedrîcî değişimlerini daha farklı bir çerçevede değerlendirmiştir. Ayrıca tekrârü'l-Kur'ân bahsine getirdiği yaklaşım, geleneksel tekrar anlayışını aşarak“taaddüd”ve“tefennün”kavramlarıyla yeniden yorumlamıştır. Sonuç olarak, Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl, klasik tefsir mirasını yeniden yorumlayan, çağdaş bağlamları dikkate alan ve kavramsal yenilikler öneren bir eser olarak değerlendirilmiştir. Tefsirinde Rivâyet-Dirâyet ve Mukâren çizgilerini takip eden müfessir bu metotları kendi birikimleri ile mezcederek özgün bir tutum sergilemiştir. Turan'ın yorumları, geleneksel tefsir anlayışına eleştirel bir derinlik kazandırmakta ve Ulûmü'l-Kur'ân çalışmalarına yeni açılımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study centers on the tafsīr Wujūḥ al-Taʾwīl fī Asrār al-Tanzīl by Ismāʿīl Turān, and examines its position and contributions within the discipline of Qurʾānic studies (ʿUlūm al-Qurʾān). Turān, a Turkish-born senior engineer, authored one of the most comprehensive tafsīrs in a modern context in Arabic, thereby bridging classical and contemporary exegetical literatures and positioning him as an exceptional exegete in the field. Influenced by his engineering background, he occasionally develops scientific and technical readings in his exegesis, and he offers original insights, particularly in topics related to scientific exegesis. Of particular note is his treatment of naskh (abrogation), where he moves beyond classical categorizations by proposing new conceptual distinctions such as takhfîfât (alleviations) and tashdîdât (intensifications). Furthermore, his approach to Qur'anic repetition transcends traditional understandings, reframing it through the dual concepts of taʿaddud (multiplicity) and tafannun (variety). This interpretive framework offers a novel semantic and structural reading of repetition in the Qur'an. This study assesses Wujūh al-Taʾwīl fī Esrāri't-Tenzīl as a work that reinterprets the classical tafsīr heritage, attends to contemporary contexts, and proposes conceptual innovations. The exegete, who follows the strands of Rivāyah-Dirāyah and Muqāren (rival or comparative) approaches in his commentary, blends these methodologies with his own cognitive accumulation to present an original stance. Turān's interpretations introduce a critical depth to the traditional understanding of tafsīr and open new avenues for Ulūm al-Qurʾān scholarship.
Benzer Tezler
- İsmail Turan'ın Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl adlı tefsirinde Taberî'ye yöneltilen eleştiriler
The criticisms of İsmail Turan in the tafsir of Vücûhu't-Te'vîl fi Esrâri't-Tenzîl towards al-Tabari
KEVSER ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinAdıyaman ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK
- İsmail Turan'ın“Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl”tefsirinde“arş”kavramı
The concept of“arsh”in İsmail Turan's testament of“Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl”
HÜSEYİN BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinAdıyaman ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK
- İsmail Turan'ın“Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl”tefsirinde rahmet
Mercy in İsmail Turan's commentary called Wujûhu't-Ta'wîl fî Asrâri't-Tanzîl
BÜŞRA AYİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinAdıyaman ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK
- Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
- Juglon'un kavun fidelerinde protein ve enzim parametreleri üzerine etkisi
Effect of juglone on protein and enzyme parameters in muskmelon seedlings
EMEL TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
BiyolojiDumlupınar ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL KOCAÇALIŞKAN