Heki̇m ve sağlık çalışanlarının yapay zekâ destekli̇ ruh sağlığı asi̇stanlarina yöneli̇k tutumlarının i̇ncelenmesi̇
An ınvestigation of physicians' and healthcare professionals' attitudes toward AI-supported mental health assistants
- Tez No: 1000132
- Danışmanlar: PROF. DR. TUĞBA ALTINTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Psikiyatri, Yönetim Bilişim Sistemleri, Healthcare Management, Psychiatry, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Akıllı asistanlar, Mobil sanal asistan, Personel bilişim sistemi, Sanal asistan, Toplum ruh sağlığı hizmetleri, Toplum ruh sağlığı merkezleri, Tıbbi bilişim, Tıbbi bilişim uygulamaları, Yönetim bilişim sistemleri, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Smart assistants, Smart mobile assistant, Personnel information system, Virtual assistant, Community mental health services, Community mental health centers, Medical informatics, Medical informatics applications, Management information systems, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Bilişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Bilişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşen sağlık sistemlerinde yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin klinik karar süreçlerine entegrasyonu, özellikle ruh sağlığı gibi hassas alanlarda hem büyük fırsatlar sunmakta hem de çeşitli etik çekinceleri beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, hekimlerin ve diğer sağlık çalışanlarının yapay zekâ destekli ruh sağlığı asistanlarına yönelik tutumlarını belirlemek ve bu tutumları şekillendiren demografik, mesleki ve teknolojik faktörleri analiz etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'nin farklı sağlık kurumlarında görev yapan 200 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Veriler, Yapay Zekâ Destekli Ruh Sağlığı Asistanlarına Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmış ve parametrik test varsayımları doğrultusunda analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, sağlık çalışanlarının YZ asistanlarına yönelik genel tutumlarının orta-üst düzeyde olumlu olduğu saptanmıştır. Katılımcıların teknolojik yeterlilik algısı ve YZ konusundaki bilgi düzeyleri ile kullanım eğilimleri arasında pozitif yönlü, anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçları farkındalık, güven, etik algı ve teknolojik yeterlilik değişkenlerinin, kullanım istekliliğindeki varyansın %38,6'sını açıkladığını ortaya koymuştur. Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, güven puanlarının farkındalık ve kullanım eğilimi puanlarına kıyasla daha düşük seyretmesidir. Bu durum, sağlık çalışanlarının teknolojinin hız ve verimliliğine inanç duymakla birlikte, klinik doğruluk ve etik sorumluluk noktalarında henüz tam bir güven mutabakatı sağlamadıklarını göstermektedir. Ayrıca, hekimler ve diğer sağlık çalışanları arasında ya da farklı yaş grupları arasında tutum açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu bulgu, YZ'ye yönelik bakış açısının mesleki kimlik veya kuşak farkından ziyade, bireysel bilgi düzeyi ve teknolojik yatkınlıkla şekillendiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, yapay zekânın sağlık sistemine başarılı entegrasyonu için sadece teknik mükemmelliğin yeterli olmadığı, çalışanların güvenini kazanacak şeffaf modellerin geliştirilmesi ve dijital okuryazarlık eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
In digitalizing healthcare systems, the integration of artificial intelligence (AI) technologies into clinical decision-making processes offers significant opportunities, particularly in sensitive fields such as mental health, while also bringing forth various ethical concerns. This study was conducted to determine the attitudes of physicians and other healthcare professionals toward AI-assisted mental health assistants and to analyze the demographic, professional, and technological factors shaping these attitudes. The sample of the study consists of 200 healthcare professionals working in various healthcare institutions in Turkey. Data were collected using the Attitude Scale Toward Artificial Intelligence Assisted Mental Health Assistants and analyzed in line with parametric test assumptions. According to the research results, it was found that healthcare professionals' general attitudes toward AI assistants are moderately to highly positive. A positive and significant relationship was identified between participants' perceived technological competence, AI knowledge levels, and their usage intention. Multiple linear regression analysis revealed that awareness, trust, ethical perception, and technological competence variables explained 38.6% of the variance in the willingness to use AI. One of the most striking findings of the study is that trust scores remained lower compared to awareness and usage intention scores. This indicates that while healthcare professionals believe in the speed and efficiency of the technology, they have not yet reached a full consensus on trust regarding clinical accuracy and ethical responsibility. Furthermore, no significant difference in attitudes was found between physicians and other healthcare professionals, or among different age groups. This suggests that the perspective on AI is shaped by individual knowledge levels and technological inclination rather than professional identity or generational differences. Consequently, it is concluded that technical excellence alone is insufficient for the successful integration of AI into the healthcare system transparent models that earn the trust of professionals must be developed, and digital literacy training must be expanded.
Benzer Tezler
- La proposition D'Un modéle de direction et de l'organisation pour le secteur de sous industrie de l'automobile Turque
Türk otomotiv yan sanayi için yönetim ve organizasyon modeli önerisi
SERKAN ANDI
Yüksek Lisans
Fransızca
2004
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ETHEM TOLGA
- Hekime tanı koymada yardımcı, yapay zeka destekli hastalık tespit uzmanı
Assistant in diagnosis for doctor, artificial intelligence supported disease detection specialist
ETHEM KARAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Ticaret ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN TURAN
- Birinci basamakta çalışan hekim, ebe ve hemşirelerde yapay zekâ kaygısı, yapay zekâ okuryazarlığı ve sağlık hizmetlerinde yapay zekâ kullanımına yönelik tutumun değerlendirilmesi
Evaluation of artificial intelligence anxiety, AI literacy, and attitudes toward the use of artificial intelligence in health services among physicians, midwifes, and nurses working in primary care
AFRANUR ŞENTÜRK HAYAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUĞU USANMA KOBAN
- Sağlık hizmetlerinde yapay zekâ kullanımına yönelik hekim ve hemşirelerin kaygı düzeylerinin incelenmesi: Bir üniversite hastanesinde uygulama
Investigation of the anxiety levels of doctors and nurses towards the use of artificial intelligence in health care: Application in a
DEMET KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Kurumları YönetimiLokman Hekim ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEVLÜT KARADAĞ
- Hekim dışı sağlık çalışanlarının dijital sağlık okuryazarlığı ile yapay zekâya yönelik tutumları arasındaki ilişki: Ankara ili örneği
The association between digital health literacy and attitudes towards artificial intelligence among non-physician healthcare workers: The case of Ankara
AHMET YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık Kurumları YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EDİBE ASUMAN ATİLLA