Geri Dön

Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ışığında sendikal haklar

Trade union rights in light of the case law of the Constitutional Court and the European Court of Human Rights

  1. Tez No: 1000242
  2. Yazar: BURAK ERDEM
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET TURHAN, DOÇ. DR. CEM DURAN UZUN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çankaya Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Sanayi Devriminin ve kapitalizmin çalışan kitleler açısından yarattığı olağanüstü zorluklara tepki olarak ortaya çıkan sendikal örgütlenmeler, gerek çalışma şartlarının düzeltilmesi gerek emekçi kesimin yaşam standartlarının artırılması amaçları doğrultusunda, tarihsel süreç içerisinde çeşitli faaliyette bulunmuşlardır. Bu kapsamda sendikalar, kimi zaman, ekonomik ve mesleki yönleri ağır basan fiillere girişmişler; yaşanan sorunların asıl kaynağının siyasi ve iktisadi düzen olduğunun farkına vardıkları vakit ise, politik veçheyi haiz eylemlere başvurmaktan kendilerini alıkoyamamışlardır. Buna karşın, istisnai durumlar haricinde, iki asrı aşkın zaman zarfında, dünyanın dört bir yanında benimsenen kapitalist ve neoliberal ekonomi politikaları, sendikal hak ve özgürlüklerin hukuk sistemlerinde ziyadesiyle sınırlı biçimde güvence altına alınması neticesini doğurmuştur. Bahse konu vaziyet ise, geçmişten günümüze, sendikal faaliyetlerde bulunan örgütlenmeler ve bireylerin devlet organlarıyla sıklıkla karşı karşıya gelmelerine sebebiyet vermiştir. Nitekim bu çalışmada da esasen, sözü edilen problemin özel bir yönüne yoğunlaşılmakta; insan haklarının korunması amacı doğrultusunda, Avrupa kıtasında akla ilk gelen yargısal organ olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile bireysel başvuru yolu vasıtasıyla, on yılı aşkın zaman zarfında, ülkemizdeki temel hak ve özgürlük ihlallerinin giderilmesi misyonu ekseninde faaliyet gösteren Türk Anayasa Mahkemesinin sendikal hak ve özgürlüklere karşı temel bakış açısı, ortaya koyulmaya çalışılmaktadır. Bu bağlamda, hem neoliberal düzenlerle kaçınılmaz bir çatışma içerisinde olan hem de yoğun bir siyasi karaktere sahip bulunan sendikal haklara, anılan yargısal merciler tarafından ne gibi gerekçelerle, hangi düzeyde hukuki koruma sağlandığı sorusu, bu tezin ana konusunu teşkil etmektedir. Bu doğrultuda, sendika kurma ve sendika üyesi olma, toplu pazarlık veya grev benzeri sendikal hakları merkeze alan başvurular gündeme geldiğinde, bir yandan, söz konusu mahkemelerin hukuki tespit ve çıkarımlarının nelerden ibaret olduğu açıklanmakta; öte yandan, bu hukuksal değerlendirmelerin ardındaki politik ve iktisadi gerekçeler, elden geldiğince, gün yüzüne çıkarılmaya çabalanmaktadır.

Özet (Çeviri)

Trade unions, which emerged as a reaction to the extraordinary hassles created by the Industrial Revolution and capitalism for workers, have carried out many activities throughout history with the aim of improving working conditions and increasing the living standards of the working class. In this context, trade unions sometimes engaged in activities that were predominantly economic and professional; however, when they figured out that political and economic order was the actual reason of problems, they could not refrain from resorting to political actions. Yet, except for exceptional cases, the capitalist and neoliberal economic policies adopted around the world for more than two centuries, have resulted in very limited safeguards for trade union rights in legal systems. For this reason, from past to present, trade union organizations and their members have frequently come into conflict with states. Indeed, this study focuses primarily on a specific aspect of the problem in question: it attempts to reveal the fundamental perspective on trade union rights and freedoms of the European Court of Human Rights, the first court that comes to mind in the European continent in line with the aim of protecting human rights and the Turkish Constitutional Court, which has been operating for over ten years with the mission of redressing violations of fundamental rights and freedoms in our country through individual applications. In this regard, the question of on what grounds and at what level of legal protection are provided by the aforementioned courts to trade union rights, which are both in inevitable conflict with neoliberal orders and have an intensely political character, constitutes the main subject of this thesis. Accordingly, when individual applications are brought to the agenda that focus on trade union rights such as forming and joining a union, collective bargaining or striking, the legal findings and conclusions of the courts in question are explained. At the same time, the political and economic rationales behind these legal assessments are explored with might and main.

Benzer Tezler

  1. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ışığında uluslararası normların Türk Toplu İş Hukukuna etkisi

    The effect of international norms on Turkish collective labour law in light of European Court of Human Rights case law

    GÖKBERK EKİNCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HukukAnkara Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SÜLEYMAN BAŞTERZİ

  2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında adil yargılanma hakkı

    The right to a fair trial in light of the decisions of the European Court of Human Rights and the decisions of the Constitutional Court

    ZEYNEP YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    FelsefeHacettepe Üniversitesi

    İnsan Hakları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HARUN TEPE

  3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları ve Türk Anayasa Mahkemesi kararları ışığında seçilme hakkı

    The Right to Stand for Election in the Light of the Decisions of the European Court of Human Rights and the Turkish Constitutional Court

    HİLAL KALYONCU KOÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DEMİRHAN BURAK ÇELİK

  4. Türkiye'de adil yargılanma hakkının gelişimi ve Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında adil yargılanma hakkı

    The development of the right to a fair trial in Turkey and the right to a fair trial in light of the judgments of the Constitutional Court and the European Court of Human Rights

    HÜSEYİN YUNUS

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HukukHatay Mustafa Kemal Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞENOL ADIGÜZEL

  5. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararları ışığında ceza muhakemesinde yargı kararlarının gerekçeli olması (Sorunlar ve çözüm önerileri)

    Justification of judicial decisions in criminal proceedings in the light of the decisions of the European Court of Human Rights (Problems and solution suggestions)

    ZEYNEP BÜŞRA KORKMAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HukukGaziantep Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET BOZDAĞ