Moda tasarımında simetri ve asimetri analizi: 1960'lı ve 1980'li yıllar
Symmetry and asymmetry analysis in fashion design: The 1960s and 1980s
- Tez No: 1000315
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA KOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Giyim Endüstrisi, Clothing Industry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moda Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 1960-1969 ve 1980-1989 yılları arasında kadın giyiminde simetri ve asimetri kullanımını, moda tarihi ve tasarım ilkeleri bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Giyim, yalnızca bedenin örtülmesine yönelik işlevsel bir gereksinim olmanın ötesinde, tarihsel süreç içerisinde toplumsal, kültürel ve estetik anlamlar taşıyan bir ifade aracı olarak gelişmiştir. Bu bağlamda simetri ve asimetri, giysi tasarımında hem biçimsel düzenin kurulmasında hem de dönemsel estetik anlayışların yansıtılmasında belirleyici tasarım ilkeleri arasında yer almaktadır. Araştırmanın evrenini 1960–1969 ve 1980–1989 yılları arasında tasarlanmış kadın elbiseleri oluşturmaktadır. Çalışmada, her dönem için günlük ve abiye elbiselerden oluşan toplam 600 elbise modeli örneklem olarak belirlenmiştir. Araştırma, nicel araştırma ve betimsel tarama modelinde kurgulanmış; veriler, literatür taraması ve görsel analiz yöntemiyle toplanmıştır. Simetri ve asimetri değerlendirmelerinde, elbise ön ortası ve bel çizgisi esas alınarak geliştirilen ölçme aracı kullanılmış; yaka, kol, elbise boyu, siluet, kapama, pens, cep, süsleme ve desen gibi tasarım unsurları simetri-asimetri açısından sınıflandırılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ki-kare (χ²) testi uygulanarak dönemler, elbise çeşitleri ve tasarım unsurları arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, 1960-1969 yılları arasında kadın günlük ve abiye elbiselerinde simetrik düzenin baskın olduğunu; geometrik, sade ve dengeli formların ön plana çıktığını göstermektedir. Buna karşılık 1980-1989 yılları arasında, postmodern estetik anlayışın etkisiyle asimetrik düzenlemelerin, parçalı formların ve görsel vurgu yaratan tasarım yaklaşımlarının belirgin biçimde arttığı saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, kadın günlük ve abiye elbiselerinde simetri ve asimetri kullanımının dönemsel estetik, toplumsal ve kültürel değişimlerle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymakta; moda tarihi, giysi tasarımı ve görsel algı alanlarına özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This research continues the examination of the expression of symmetry and asymmetry in women's clothing between 1960-1969 and 1980-1989, as well as the history and design principles of fashion. Clothing, while initially kept at a functional level solely for its distributive appearance, has evolved throughout history as a means of expression carrying social, aesthetic, and cultural meanings. This flexible symmetry and asymmetry are among the unifying design models in design, both in establishing formal order and in reflecting the aesthetic understandings of the period. The research universe consists of women's dresses created between 1960–1969 and 1980–1989. In the study, the principles of a total of 600 dress models, consisting of daily wear and evening dresses for that period, were determined. The research was structured in a good research and good scanning model; data were collected using the adjustment literature and visual analysis method. In the evaluation of symmetry and asymmetry, cutting tools are used based on the front center and waistline of the dress; Design elements such as collar, sleeve, dress length, silhouette, closure, pens, pockets, embellishments, and patterns were classified in terms of symmetry and asymmetricalness. The chi-square (χ²) test was applied to analyze the obtained data, summarizing and evaluating the performance across periods, dress types, and design elements. The findings show that between 1960 and 1969, symmetrical arrangements were dominant in women's casual and formal dresses; geometric, simple, and balanced forms were prominent. In contrast, between 1980 and 1989, the content of the postmodern aesthetic changed significantly, with asymmetrical arrangements, fragmented forms, and visually striking designs becoming more prominent. In conclusion, this study reveals that the management of symmetry and asymmetry in women's casual and formal dresses directly emerges from period aesthetic, social, and cultural changes; fashion history, project design, and visual perception intensity offer a unique contribution.
Benzer Tezler
- Kıvrım geometrisi ve felsefesi: Bir türev olarak mimarlık
Geometry and philosophy of folding: Architecture as a derivative
TUĞBA MENŞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURBİN PAKER KAHVECİOĞLU
- Wind turbine protection and modelling
Rüzgar türbinleri koruma ve modelleme
ERIC NDUWAYEZU
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BAYRAK
- Giysi tasarımında fraktal geometrik boyut
The fractal dimension in costume design
HATİCE KABAKULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Giyim Endüstrisiİstanbul Arel ÜniversitesiModa ve Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEYHUN BERKOL
- Design and simulation of fractal-based ring antennas for 5G wireless communications
5G kablosuz haberleşme için fraktal tabanlı halka antenlerin tasarımı ve simülasyonu
ABDULAZEEZ ETHAR ALTALEB
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEBAHATTİN EKER
- Yeni DO-OTA-C osilatör topolojileri
Başlık çevirisi yok
AYDIN ÖZPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN KUNTMAN