Osmanlı'da bir bâni: Atik Ali Paşa
A patron in the Ottoman Empire: Atik Ali Pasha
- Tez No: 1000343
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH SARIMEŞE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Tarih, Art History, History
- Anahtar Kelimeler: Ali Paşa Cami, Bayezid II, Edirne, Mimari arşiv, Osmanlı arşivi, Osmanlı mimarisi, İstanbul, Ali Paşa Mosque, Bayezid II, Edirne, Architectural archive, Ottoman archive, Ottoman architecture, Istanbul
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı Devleti'nde vakıf kurumu, padişahlar, devlet adamları ile farklı sosyal ve idarî kademelerden bireylerin imkânları ölçüsünde kamu yararına hizmet eden eserler ortaya koymalarında etkin bir rol oynamıştır. İslam dininde yardımlaşma ve infaka verilen önem ile sadaka-i cariye anlayışı, bu tür hayır faaliyetlerinin yaygınlaşmasında belirleyici olmuştur. Bu çerçevede, mülkünü hayır amaçlı değerlendiren II. Bayezid dönemi sadrazamlarından Atik Ali Paşa da bâni kimliğiyle temayüz etmektedir. Bu çalışmada, Atik Ali Paşa tarafından inşa ettirilen eserler ile bu yapıların günümüzdeki durumları; vakfiye kayıtları, arşiv belgeleri, tarihsel veriler ve görsel kaynaklar doğrultusunda incelenmiştir. Paşa'nın eserlerini bütüncül biçimde ele alan kapsamlı bir araştırmanın bulunmaması, çalışmanın temel gerekçesini oluşturmaktadır. Bu kapsamda, yeri tespit edilen yapıların korunma durumları, özgünlükleri ve geçirdikleri onarımlar görsel belgeler eşliğinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
In the Ottoman Empire, the waqf (foundation) institution played an effective role in enabling sultans, statesmen, and individuals from various social and administrative strata to produce works serving the public good in accordance with their means. The emphasis placed on charity and almsgiving in Islam, together with the concept of ṣadaqa jāriya (continuous charity), was a decisive factor in the widespread development of such philanthropic activities. Within this framework, Atik Ali Pasha, one of the grand viziers of the reign of Bayezid II, stands out with his identity as a patron (bānī) who devoted his property to charitable purposes. This study examines the buildings commissioned by Atik Ali Pasha and their present conditions based on waqf deeds, archival documents, historical data, and visual sources. The absence of a comprehensive study addressing his works in a holistic manner constitutes the main rationale of this research. Accordingly, the locations of the identified structures, their state of preservation, authenticity, and the repairs they have undergone are evaluated and presented together with visual documentation.
Benzer Tezler
- 16. yüzyıl Osmanlı yapılarını etkileyen bâni-sanat-sanatçı ilişkisinin İstanbul camileri özelinde incelenmesi
The analysis of the relation between the patronage-art-artist that effects the 16th era of the Ottoman buildings in the speciality of Istanbul mosques
AYSUN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. NUR URFALIOĞLU
- XVI. yüzyılda İstanbul'daki Halveti tekkeleri
Khalwati convents in the Sixteenth century of Istanbul
AYŞE BÖLÜKBAŞI
Doktora
Türkçe
2015
Tarihİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA İLKNUR KOLAY
- Demokratik sistemde baskı grupları (Türkiye örneği)
Oppression groups in democratic system
HALİL GÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiSosyoloji ve Antropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜMNİ SEZEN
- İstanbul' da etkin bir Bani Ailesi: Köprülüler
An effective patronage family in İstanbul: Köprülüs
YASEMİN KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ YENİŞEHİRLİOĞLU
- Osmanlı mimarlığında Bir Bani: Çorlulu Ali Paşa ve eserleri
A constructor in Ottoman arthitecture: Ali Pasha of Çorlu and his works
SELİN ÖZHASTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiSelçuk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÇETİNASLAN