Radyoterapi alan akciğer kanserli hastalarda anksiyete düzeyi, uyku kalitesi ve beslenme durumunun belirlenmesi
Determination of anxiety levels, sleep quality, and nutritional status in lung cancer patients receiving radiotherapy
- Tez No: 1000372
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK EFE ARSLAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ DİCLE ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Radyasyon Onkolojisi, Beslenme ve Diyetetik, Psychology, Radiation Oncology, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, Anksiyete, Beslenme, Uyku kalitesi, Anxiety, Lung cancer, Nutrition, Sleep quality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Radyoterapi tedavisi gören akciğer kanserli hastalarda anksiyete düzeyi, uyku kalitesi ve beslenme durumunu değerlendirmek, bu değişkenlerin sosyodemografik ve hastalığa ilişkin özelliklerle olan ilişkisini incelemek amacıyla kesitsel tasarımda gerçekleştirilmiştir. Çalışma 15.04.2025-15.11.2025 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Mehmet Kemal Dedeman Hematoloji ve Onkoloji Hastanesi Radyoterapi Ünitesi'nde yürütülmüştür. Araştırma örneklemine güç analizi sonucu 71 hasta dâhil edilmiştir. Araştırma verileri; Hasta Bilgi Formu, anksiyete düzeylerini değerlendirmek amacıyla Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), uyku kalitesini değerlendirmek amacıyla Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve beslenme durumunu değerlendirmek amacıyla Mini Nütrisyonel Değerlendirme Kısa Formu (MNA-SF) kullanılarak toplanmıştır. Radyoterapi tedavisi alan akciğer kanserli hastaların anksiyete düzeyi, uyku kalitesi ve beslenme durumuna ilişkin değerlendirmede; hastaların anksiyete puan ortalamasının 12,80 ± 5,54 olduğu ve katılımcıların büyük bir kısmının hafif düzeyde anksiyete yaşadığı (%57,7), yaklaşık dörtte birinin ise orta düzeyde anksiyete gösterdiği (%25,4) belirlenmiştir. PUKİ puan ortalamasının 6,17 ± 1,87 olması ve katılımcıların %54,9'unun kötü uyku kalitesine sahip olması, örneklem grubunda uyku sorunlarının yaygın olduğunu göstermektedir. MNA-SF puan ortalamasının 10,87 ± 2,61 olarak saptanmasıyla birlikte katılımcıların %45,1'inin beslenme riski altında, %8,5'inin ise malnütrisyonlu olduğu belirlenmiştir. Ölçekler arası ilişkiler incelendiğinde anksiyete düzeyi, uyku kalitesi ve beslenme durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. Tanımlayıcı özellikler ile BAÖ, PUKİ ve MNA-SF puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Hastalık özellikleri açısından yapılan değerlendirmede de anksiyete, uyku kalitesi ve beslenme durumu üzerinde anlamlı etkisi olan bir değişken belirlenmemiştir. Bununla birlikte tedavi alanının kapsamına göre yapılan karşılaştırmada, lenf nodu dâhil tedavi alanına sahip bireylerde uyku kalitesi puanlarının anlamlı düzeyde daha kötü olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu sonuçlar, hastaların bütüncül değerlendirilmesinin önemine işaret etmekte olup radyoterapi sürecinde psikososyal ve beslenme desteğinin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın güçlü yönü, radyoterapi alan metastatik olmayan akciğer kanserli hastalarda anksiyete, uyku kalitesi ve beslenme durumunun birlikte değerlendirilmesi; sınırlılığı ise tek merkezli ve sınırlı örneklemle yürütülmesidir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted using a cross-sectional design to evaluate anxiety levels, sleep quality, and nutritional status in lung cancer patients receiving radiotherapy and to examine the distribution of these variables according to sociodemographic and disease-related characteristics. The study was carried out between 15.04.2025 and 15.11.2025 at the Radiotherapy Unit of Erciyes University Mehmet Kemal Dedeman Hematology and Oncology Hospital. Based on the results of the power analysis, a total of 71 patients were included in the study. Data were collected using a Patient Information Form, the Beck Anxiety Inventory (BAI) to assess anxiety levels, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) to assess sleep quality, and the Mini Nutritional Assessment–Short Form (MNA-SF) to evaluate nutritional status. In the evaluation of anxiety levels, sleep quality, and nutritional status of lung cancer patients receiving radiotherapy, the mean anxiety score was found to be 12.80 ± 5.54, with the majority of participants experiencing mild anxiety (57.7%) and approximately one quarter exhibiting moderate anxiety (25.4%). A mean PSQI score of 6.17 ± 1.87 and the finding that 54.9% of participants had poor sleep quality indicate that sleep problems are common in the study sample. The mean MNA-SF score was 10.87 ± 2.61, with 45.1% of participants identified as being at risk of malnutrition and 8.5% as malnourished. No statistically significant correlation was found between anxiety level, sleep quality, and nutritional status. Additionally, no statistically significant differences were observed between sociodemographic characteristics and BAI, PSQI, and MNA-SF scores (p > 0.05). Similarly, no disease-related variable was found to have a significant effect on anxiety, sleep quality, or nutritional status. However, when comparisons were made according to the scope of the treatment field, patients whose treatment field included lymph nodes had significantly poorer sleep quality scores (p < 0.05). These results highlight the importance of a holistic assessment of patients and indicate the need to strengthen psychosocial and nutritional support during the radiotherapy process. The strength of this study lies in the combined evaluation of anxiety, sleep quality, and nutritional status in non-metastatic lung cancer patients receiving radiotherapy, while its limitation is that it was conducted at a single center with a limited sample size.
Benzer Tezler
- Yetişkin onkoloji hastalarının yaşam kalitesi, kaygı ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Assesment of quality of life, anxiety and nutritional status in adult oncology patients
GÖZDE ÖZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER
- Onkoloji hastalarına uygulanan farklı tıbbi tedavi yöntemlerinin beslenme durumu ve kaygı düzeyi üzerine etkisi
Various medical treatments' that applied to oncology patients effects on nutritional status and anxiety levels
KÜBRA KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde yorgunluğun egzersiz kapasitesine ve vücut kompozisyonuna etkisi
The effect of fatigue on exercise capacity and body composition in NON-small cell LUNG cancer
GÖKÇE DURMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR ERGÜN
UZMAN SEHER SATAR
- Radyoterapi alan akciğer, meme, baş-boyun kanserli hastalarda yürüme ve derin soluk alıp verme egzersizlerinin yorgunluğun azaltılması üzerine etkisi
Effects of walking and deep respiration exercise on the ameliortion of the fatigue in patients with lung, breast and head-neck carcinomas who received radiotherapy
HATİCE AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÖZCAN
- İmmunoterapi alan akciğer kanserli hastalarda gelişen akciğer toksisitesi ve predispozan faktörler
Pulmonary toxicity and predisposing factors in lung cancer patients receiving immunotherapy
HİCRET GÜNEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Göğüs HastalıklarıPamukkale ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİN BAŞER ÖNCEL