Aktif yaşlılar için geliştirilen sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ölçeğinin güvenilirlik ve geçerlilik incelemesi
Reliability and validity review of the health-related quality of life scale developed for older adults
- Tez No: 1000513
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EREN TİMURTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Geriatri, Healthcare Management, Physiotherapy and Rehabilitation, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Hasta bildirimli sonuç ölçeği, sağlıklı yaşlanma, geçerlilik, yaşam kalitesi, Healthy aging, patient reported outcome measures, quality of life, validation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezin başlığı: Aktif Yaşlılar İçin Geliştirilen Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeğinin Güvenilirlik ve Geçerlilik İncelemesi Öğrencinin Adı Soyadı: Muhammed Furkan ORUÇ Danışmanın Adı Soyadı: Doç. Dr. Eren TİMURTAŞ Programın Adı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Yüksek Lisans Programı Amaç: Bu çalışmanın amacı, bağımsız olarak yaşayan 60 yaş ve üzeri aktif yaşlı bireylerin yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş olan Aktif Yaşlılar İçin Geliştiren Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği (AYYKÖ)'nin Türkçe uyarlamasını gerçekleştirmek ve söz konusu uyarlamanın güvenilirlik ile geçerlilik özelliklerini kapsamlı bir şekilde incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, T.C. ASHB İstanbul İl Müdürlüğüne bağlı kuruluşlarda hizmet alan bireylerin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan demografik veriler dışında performans düzeylerini ölçen test verileri ile hasta bildirimli sonuç ölçek verileri toplanmış ve analiz edilmiştir. AYYKÖ'nün Türkçe'ye çevirisi sonrası güvenilirliği iç tutarlılık analizi, test-tekrar test korelasyon analizi (r) ve test-tekrar test sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) yöntemleri ile; geçerliliği yapı geçerliliği, yakınsak geçerlilik ve bilinen gruplar geçerliliği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Güvenilirlik incelemesinde iç tutarlılık analizi (Cronbach's alpha = 0,913),test-tekrar test korelasyon analizi (r = 0,704; p<0,001) ve test-tekrar test sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC (2, 1) = 0,841; ICC (2, k) = 0,914) olarak tespit edilmiştir. Geçerlilik incelemesinde ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda tek faktörlü bir yapı elde edilmiş ve bu yapı toplam varyansın %42,94'ünü açıklamıştır. Yakınsak geçerlilik ölçekler düzeyinde AEFS (r = 0,536; p<0,01), EQ-5D-5L (r = 0,501; p<0,01), ADÖ (r = -0,578; p<0,01), KF-36 (r = 0,378; p<0,01), Aktif Yaşam Öz Bildirim Skalası (r = 0,318; p<0,01); performans testleri düzeyinde KHST (r = 0,485; p<0,01) Mini-BESTest (r = 0,325; p<0,01), Kadans (r = 0,324; p<0,01), İAO (r = 0,296; p<0,05), FGDÖ (r = 0,282; p<0,05) ve KKT (r = 0,262; p<0,05) olarak bulunmuştur. Bilinen gruplar geçerliliği kronik hastalık varlığı üzerinden değerlendirilerek Mann Whitney U Testi sonuçlarında anlamlı fark (p = 0,021) tespit edilmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, AYYKÖ Türkçe uyarlamasının klinik araştırmalarda kullanılmak üzere geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Title of Thesis: Reliability and Validity Review of the Health-Related Quality of Life Scale Developed for Older Adults Student Name, Surname: Muhammed Furkan ORUÇ Supervisor Name: Assoc. Prof. Dr. Eren TIMURTAŞ Program Name: Master's Program in Physiotherapy and Rehabilitation Objective: The aim of this study is to adapt the Turkish version of the Health-Related Quality of Life Scale for Older Persons Of Active Living (HRQL-OPAL), developed to assess the quality of life in actively aging individuals aged 60 and over who live independently, and to evaluate the reliability and validity of this version. Materials and Methods: This study was conducted with the participation of individuals receiving services at institutions affiliated with the Republic of Türkiye Ministry of Family and Social Services, Istanbul Provincial Directorate. In addition to demographic data, performance level test data and patient-reported outcome scale data were collected and analyzed from the participants. After translating the HRQL-OPAL into Turkish, its reliability was evaluated using internal consistency analysis, test-retest correlation analysis (r), and intraclass correlation coefficient (ICC) methods; its validity was assessed using construct validity, convergent validity, and known groups validity. Results: In the reliability review, internal consistency analysis (Cronbach's alpha = 0.913), test-retest correlation analysis (r = 0.704; p<0.001) and test-retest intraclass correlation coefficient (ICC (2, 1) = 0.841; ICC (2, k) = 0.914) were determined. In the validity review, exploratory factor analysis was applied to examine the construct validity of the scale. As a result of the analysis, a single-factor structure was obtained and this structure explained 42.94% of the total variance. Convergent validity was found at the scale level as follows: AEFS (r = 0.536; p<0.01), EQ-5D-5L (r = 0.501; p<0.01), ADÖ (r = -0.578; p<0.01), KF-36 (r = 0.378; p<0.01), Active Life Self-Report Scale (r = 0.318; p<0.01); and at the performance test level: KHST (r = 0.485; p<0.01), Mini-BESTest (r = 0.325; p<0.01), Cadence (r = 0.324; p<0.01), İAO (r = 0.296; p<0.05), FGDÖ (r = 0.282; p<0.05) and KKT (r = 0.262; p<0.05). The validity of known groups was evaluated based on the presence of chronic disease, and a significant difference (p = 0.021) was found in the Mann Whitney U Test results. Conclusion: The findings support the view that the Turkish adaptation of HRQL-OPAL is a valid and reliable measurement tool for use in clinical trials.
Benzer Tezler
- Kurumlarda kalan yaşlıların yaşam kalitesi ve bunu etkileyen faktörler: Ankara örneğinde bir alan araştırması
Quality of life and factors affecting quality of life of the elderly people living in institutions: A survey in The Ankara sample
MEHMET ZAFER DANIŞ
- Sağlığı geliştirme modeline dayalı olarak geliştirilen aktif yaşam programının yaşlı kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumlarına etkisi
The effect of the active life program developed based on the health promotion model on the healthy lifestyle behaviors and life satisfaction of older women
AYŞE ÇALMAZ
- Yaşlı bireylere yönelik sağlık hizmeti uygulamalarının ülkeler bazında karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Comparative evaluation of health care practices for elderly individuals by country
DERYA ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiÜsküdar ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYDAR SUR
- Sosyo-ekonomik haklar bağlamında yaşlılara yönelik sosyal koruma politikalarının seçili Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye açısından incelenmesi
Examination of social protection policies for the elderly in the context of socio-economic rights in terms of selected European Union countries and Turkey
ZÜLEYHA EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMersin ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN EJDER TEMİZ