Türkiye'de şahıs arşivciliği uygulamaları hakkında bir model önerisi: Azra Erhat Özel Arşivi örneği
A model proposal for personal archiving practices in Türkiye: The case of the Azra Erhat Private Archive
- Tez No: 1000657
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ANAMERİÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilgi ve Belge Yönetimi, Information and Records Management
- Anahtar Kelimeler: Bilgi ve belge yönetimi, Kişisel arşiv, Özel arşiv, Information and records management, Personal archive, Private archive
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şahıs arşivleri arşiv sahibinin yaşamına dair ipuçları barındıran birincil kaynaklardan oluşmaktadır. Bu arşivler sayesinde arşiv sahibinin hayata bakış açısı, çalışma tekniği, entelektüel çevresi, eğitim hayatı ve profesyonel yaşamı hakkında birtakım bilgiler elde etmek mümkündür. Arşivlerde yer alan materyaller, bireylerin toplumsal olaylara verdikleri tepkileri ve dönemin koşullarının günlük hayat içinde nasıl deneyimlendiğini de ortaya koymaktadır. Bu bağlamda seçimler, ihtilaller, savaşlar, doğal afetler ile teknolojik ve kültürel değişimlerin toplumda nasıl karşılık bulduğunu değerlendirme imkânı sunmaktadır. Bu yönüyle şahıs arşivleri, bireysel yaşam öykülerinin ötesine geçerek arşivin oluştuğu ve geliştiği döneme ilişkin sosyal, kültürel ve ekonomik yapının anlaşılmasına katkı sağlayan önemli bilgi kaynakları hâline gelmektedir. Bu çalışma, şahıs arşivlerini yalnızca korunması gereken belge toplulukları olarak değil, bireysel hafızadan toplumsal ve kültürel hafızaya uzanan dinamik ve çok katmanlı yapılar olarak ele almaktadır. Bu çerçevede, bireylerin arşiv oluşturma motivasyonları ile bu süreci biçimlendiren kişisel, toplumsal ve tarihsel etkenler incelenmiştir. Bunun yanı sıra şahıs arşivlerinin toplumsal, kültürel ve tarihsel bağlam içerisindeki işlevleri değerlendirilerek, bu arşivlerin kültürel mirasın aktarımındaki rolü ortaya konulmuştur. Çalışma kapsamında ayrıca şahıs arşivlerinin oluşum bağlamını ve içerik yapısını görünür kılmayı amaçlayan kavramsal ve yöntemsel bir arşivleme modeli önerilmektedir. Önerilen model, şahıs arşivlerinin düzenlenmesi ve tanımlanması sürecinde bireysel bağlamın korunmasını, arşivin oluşum / gelişim sürecinin izlenebilir kılınmasını ve arşiv içeriğinin araştırmacılar tarafından daha bütüncül, erişilebilir ve anlamlı biçimde değerlendirilebilmesini hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Personal archives consist of primary sources that contain clues about the life of the archive owner. Through these archives, it is possible to obtain information about the creator's worldview, working methods, intellectual environment, educational background, and professional life. The materials contained within such archives also reveal how individuals responded to social events and how the conditions of a given period were experienced in everyday life. In this context, they offer an opportunity to examine how elections, revolutions, wars, natural disasters, and technological and cultural changes were perceived and responded to within society. In this respect, personal archives go beyond individual life stories and become significant sources of information that contribute to an understanding of the social, cultural, and economic structures of the period in which the archive was formed and developed. This study approaches personal archives not merely as collections of documents requiring preservation, but as dynamic and multi-layered structures extending from individual memory to social and cultural memory. Within this framework, the motivations behind individuals' archive-creating practices and the personal, social, and historical factors shaping these processes are examined. In addition, the functions of personal archives within social, cultural, and historical contexts are assessed, and their role in the transmission of cultural heritage is articulated. The study also proposes a conceptual and methodological archival arrangement model aimed at making the formation context and content structure of personal archives more visible. The proposed model seeks to preserve individual context during the arrangement and description of personal archives, ensure the traceability of their formation and development, and enable researchers to evaluate archival content in a more holistic, accessible, and meaningful manner.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Döneminde arşiv çalışmaları
Archive studies in republican period
YUSUF ZİYA SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
ArşivHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYTEN SEZER
- Sinema kültür mirasının korunması ve dijital teknolojik gelişmelerin film arşivciliğine etkileri
Preserving the cultural heritage of cinema and the effects of digital technological improvements on film archiving
ESRA EREN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2012
Sahne ve Görüntü SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF. ASİYE KORKMAZ
- Sinemada kültürel mirasın korunması ve devletlerin tutumu
Başlık çevirisi yok
MELİS TURHAN
Sanatta Yeterlik
İngilizce
2004
Sahne ve Görüntü SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF. SAMİ ŞEKEROĞLU
- Türkiye'de özel arşivlerin yeniden yapılandırılması: Kent arşivi modeli
Reconstruction of private archives in Turkey: A city archive model
YUSUF YALÇIN
Doktora
Türkçe
2013
Bilgi ve Belge YönetimiAnkara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. SEKİNE KARAKAŞ
- Dijital çağda değişen belge olgusunun geleneksel arşiv düzenleme ve tanımlama uygulamalarına etkisi
The effect of the phenomenon of record that changed in the digital era on traditional applications of arrangement and description in archives
AYGÜL ÇİÇEK
Doktora
Türkçe
2022
Arşivİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİYAZİ ÇİÇEK