Yaşam sonu bakım veren hemşirelerin ağrı yönetiminde öz yeterlilik ve etik tutumlarına eğitimin etkisi
The effect of education on nurses' self-efficacy and ethical attitudes in pain management in end-of-life care
- Tez No: 1000884
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KÖROĞLU ÇAMDEVİREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ağrı, yaşam sonu bakım, öz yeterlilik, etik tutum, hemşire, Pain, end-of-life care, self-efficacy, ethical attitude, nurse
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yaşam sonu bakım veren hemşirelerin ağrı yönetiminde öz yeterlilik ve etik tutumlarına eğitimin etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yaşam sonu dönemde ağrının etkin yönetimi, klinik ve etik açıdan hemşirenin bakım kalitesini belirleyen önemli göstergelerden biridir. Ancak bu göstergeler, hemşirelerin bilgi ve farkındalık düzeylerine bağlı olarak değişebilmektedir. Bu nedenle, verilen eğitimlerde belirli bir standardizasyon oluşturmak ve eğitimin etkisini değerlendirmek klinik ve etik açıdan önemlidir. Bu gerekçeyle yapılan çalışmada, yapılandırılmış üç modüllü ve içeriği End-of-Life Nursing Education Consortium (ELNEC) gibi uluslararası ve ulusal kaynaklara dayandırılmış bir eğitim programının, hemşirelerin ağrı yönetimi öz yeterlilik düzeyleri ve etik tutumları üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Araştırma, randomize kontrollü bir eğitim müdahalesi çalışması olarak, 1 Haziran–30 Ağustos 2025 tarihleri arasında İstanbul'daki bir devlet hastanesinin yoğun bakım ünitesi, palyatif bakım ve dahiliye servislerinde görev yapan, yaşam sonu bakım sürecinde yer alan 62 hemşire ile yürütülmüştür. Her iki gruba ilk görüşmede Hemşire Bilgi Formu, Ağrı Yönetimi Öz-Yeterlilik Ölçeği ve Ağrı Yönetimi Etik Ölçeği uygulanarak ön test yapılmıştır. Müdahale grubundaki hemşirelere, uzman görüşü alınarak yapılandırılmış bir eğitim programı araştırmacı tarafından yüz yüze ve bireysel görüşme yoluyla uygulanmış; eğitimin ardından iki hafta içinde her iki gruba da aynı ölçeklerle son test yapılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 paket programı ile yapılmıştır. Hemşirelerin tanımlayıcı özelliklerine bakıldığında, başlangıçta müdahale ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Ki-kare testi sonuçlarına göre grupların homojen dağıldığı belirlenmiştir. Ağrı yönetimi öz-yeterlilik ölçeği ve alt boyutları incelendiğinde, Cohen's d = 0,88 olarak hesaplanmış ve müdahale grubuna verilen eğitimin hemşirelerin ağrı yönetimi öz-yeterliliklerini artırmada istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü bir etki yarattığı görülmüştür. Benzer şekilde, ağrı yönetiminde etik tutum ölçeğinde gruplar arası farkın etki büyüklüğü Cohen's d = 0,78 olarak bulunmuş ve bu farkın büyük düzeyde bir etkiyi temsil ettiği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, ağrı yönetiminin hem fizyolojik hem de etik açıdan önemli bir hemşirelik sorumluluğu olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda hemşirelerin yalnızca klinik bilgiye değil, aynı zamanda profesyonel etik değerlere ve tutumlara da sahip olmaları gerektiği vurgulanmıştır. Çalışmada uygulanan modüler eğitim programı, hemşirelerin ağrıya bütüncül bir bakış kazanmalarına, farmakolojik ve non-farmakolojik yaklaşımları bütünleştirebilmelerine ve etik temelli, hasta merkezli bakım sunabilmelerine önemli katkı sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effect of education on pain management self-efficacy and ethical attitudes of nurses providing end-of-life care. Effective pain management during the end-of-life period is one of the key indicators of nursing care quality from both clinical and ethical perspectives. However, these indicators may vary depending on nurses' levels of knowledge and awareness. Therefore, establishing standardization in educational interventions and evaluating their effectiveness are of clinical and ethical importance. Accordingly, this study evaluated the effect of a structured three-module educational program, developed based on international and national resources such as the End-of-Life Nursing Education Consortium (ELNEC), on nurses' pain management self-efficacy and ethical attitudes. The study was designed as a randomized controlled educational intervention and was conducted between June 1 and August 30, 2025, with 62 nurses working in intensive care units, palliative care units, and internal medicine wards of a state hospital in Istanbul who were involved in end-of-life care. At baseline, the Nurse Information Form, Pain Management Self-Efficacy Scale, and Pain Management Ethical Attitude Scale were administered to both groups as pretests. Nurses in the intervention group received the structured educational program through face-to-face individual sessions conducted by the researcher, based on expert consultation. Posttests using the same scales were administered to both groups within two weeks following the intervention. Data were analyzed using SPSS 25.0 software. No statistically significant differences were found between the intervention and control groups in terms of baseline characteristics (p> 0.05), indicating group homogeneity according to chi-square test results. Analysis of the Pain Management Self-Efficacy Scale and its subdimensions revealed a Cohen's d value of 0.88, indicating a statistically significant and strong effect of the educational intervention on nurses' pain management self-efficacy. Similarly, the effect size for the Pain Management Ethical Attitude Scale was calculated as Cohen's d = 0.78, representing a large effect. The findings demonstrate that pain management is a critical nursing responsibility encompassing both physiological and ethical dimensions. The structured modular educational program contributed significantly to nurses' holistic perspectives on pain, integration of pharmacological and non-pharmacological approaches, and delivery of ethical, patient-centered care.
Benzer Tezler
- Hastanede yatan çocuk hastalarda ağrı prevalansının, yoğunluğunun ve ağrı yönetiminin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MEHTAP ALTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ZEHRA ÖZTEK ÇELEBİ
- Onkoloji hastalarına bakım veren hemşirelere yönelik verilen palyatif bakım eğitiminin hemşirelerin bilgi düzeyleri üzerine etkisi
The effect of palliative care education on nurses' knowledge levels fornurses caring for oncology patients
MERZİYE ALTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikKoç Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADER TEKKAŞ KERMAN
- Ankara il merkezinde jinekolojik onkoloji ünitelerinde çalışan ebe ve hemşirelerin palyatif bakım konusunda uygulamalarının belirlenmesi
Determination of the palliative care practices of the midwives and nurses in the gynecological oncology units in the centrum of Ankara
FATMA USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Kadın Hastalıkları ve DoğumHacettepe ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN TERZİOĞLU
- Hekim ve hemşirelerin bazı özelliklerinin saygın ölüm ilkelerine ilişkin tutumlar üzerine etkisi
Effect of certain characteristics of the physicians and nurses on attitudes related to principles about die with dignity
AYTEN DAĞ
- Terminal dönem hastalara bakım veren hemşirelerin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors affecting the attitude and behavior of nurses careing to patients with terminal period
NEVVAL DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN TOKEM