Romatoid artrit hastalarında JAKi kullanımının lipid profili ve osteoporoz üzerine etkileri ve bunun hastalara yansımasının retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective evaluation of the effects of JAK inhibitor use on lipid profile and osteoporosis and its clinical implications in patients with rheumatoid arthritis
- Tez No: 1000888
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTEN YAZICI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Romatoloji, Rheumatology
- Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, JAKi, osteoporoz, hiperlipidemi, Rheumatoid arthritis, JAK inhibitors, osteoporosis, hyperlipidemia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: RA, eklem hasarının yanı sıra sistemik tutulumlara yol açabilen, kronik inflamasyonla seyreden otoimmün bir hastalıktır. RA tedavisinde metotreksat (MTX), biyolojik hastalık modifiye edici ilaçlar (DMARD) ve Janus kinaz inhibitörleri (JAKi) yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak bu tedavilerin osteoporoz ve lipid profili üzerindeki etkileri tam olarak netleşmemiştir. Bu çalışmanın amacı, RA tanılı hastalarda farklı tedavi yaklaşımlarının kemik mineral dansitometresi (KMD) ve lipid profili üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, RA tanısı ile JAKi kullanan, kontrol grubu olarak JAKi dışı tek bir biyolojik ajan kullanan ve yalnızca MTX alan, sistemde KMD verileri bulunan toplam 126 hasta dâhil edildi. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar verileri ile kullandıkları tedaviler retrospektif olarak hasta dosyalarından elde edildi. Her tedavi grubu için tedavi öncesi ve sonrası KMD ve lipid parametrelerindeki değişimler analiz edildi. Bulgular: Hastaların median yaşı 60 yıl olup %86,5'i kadındı. Hastaların %44,2'sinde komorbid hastalık mevcuttu ve osteoporoz 39 hastada (%31) saptandı. Tedavi öncesi ve sonrası dönemlerde osteoporoz sıklığı açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi (sırasıyla p=0,242 ve p=0,190). Lipid profili değerlendirilen 38 hastanın %73,6'sında hiperlipidemi mevcuttu. Lipid izlemi yapılan hasta oranı her üç grupta da düşük olup, gruplar arasında hiperlipidemi sıklığı açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0,121). Tedavi öncesi ve sonrası hiperlipidemi gelişimi ile total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid ve VLDL düzeylerindeki değişimler açısından da gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (tüm p>0,05). Sonuç: Çalışmada RA hastalarında JAKi, biyolojik tedavi ve sadece MTX kullananlar arasında osteoporoz ve osteopeni sıklığı açısından anlamlı bir fark saptanmadığı için osteoporoz gelişiminin kullanılan tedaviden bağımsız olarak hastalık süresi, inflamasyon yükü ve eşlik eden risk faktörleriyle daha yakın ilişkili olduğu düşünülmüştür. Hastalarımızda lipidler parametrelerine bakılma oranının düşük olması hiperlipideminin yorumlanmasını sınırlayan önemli bir faktördü; fakat rutin klinik pratiği yansıtması açısından önemli idi. RA hastalarında, özellikle JAKi kullananlarda lipid izleminin klinik pratikte daha düzenli yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: RA is an autoimmune disease characterized by chronic inflammation that may lead not only to joint damage but also to systemic involvement. Methotrexate (MTX), biologic disease-modifying antirheumatic drugs (DMARDs), and Janus kinase inhibitors (JAKi) are widely used in the treatment of RA; however, the effects of these therapies on osteoporosis and lipid profiles have not yet been fully clarified. The aim of this study was to comparatively evaluate the effects of different treatment approaches on bone mineral density (BMD) and lipid profiles in patients with RA. Materials and Methods: A total of 126 patients diagnosed with RA were included in the study: patients treated with JAKi, a control group receiving a single biologic agent other than JAKi, and patients treated with MTX alone, all of whom had available BMD data in the system. Demographic, clinical, and laboratory data, as well as treatment information, were obtained retrospectively from patient medical records. Changes in BMD and lipid parameters before and after treatment initiation were analyzed for each treatment group. Results: The median age of the patients was 60 years, and 86.5% were female. Comorbid conditions were present in 44.2% of the patients, and osteoporosis was detected in 39 patients (31%). No statistically significant differences were observed in osteoporosis prevalence between the treatment groups either before (p=0.242) or after treatment (p=0.190). Hyperlipidemia was present in 73.6% of the 38 patients whose lipid profiles were available. The proportion of patients undergoing lipid monitoring was low across all three groups, and no significant difference was found in hyperlipidemia prevalence among the groups (p=0.121). Similarly, no significant differences were observed between the groups in terms of pre-treatment or post-treatment development of hyperlipidemia, nor in changes in total cholesterol, LDL, HDL, triglyceride, and VLDL levels (all p>0.05). Conclusion: No significant differences were observed in the prevalence of osteoporosis or osteopenia among RA patients treated with JAKi, biologic agents, or MTX alone. These findings suggest that osteoporosis development may be more closely related to disease duration, inflammatory burden, and accompanying risk factors rather than the type of treatment used. Although the low rate of lipid profile assessment limited the interpretation of hyperlipidemia, it reflects routine clinical practice. The results highlight the need for more regular lipid monitoring in patients with RA, particularly those receiving JAKi therapy.
Benzer Tezler
- Investigation of baff expression and signaling pathway in Helicobacter-infected gastric epithelial cells on molecular level
Helikobakter – infekte mide epitel hücrelerinden baff üretiminin ve sinyal yolağının moleküler düzeyde araştırılması
MİRAY KARAYILAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Allerji ve İmmünolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. AYÇA SAYI YAZGAN
- Romatoid artrit hastalarında aktivasyon ve remisyon tanımlamada el bilek yumuşak doku ultrasonografisinin değeri
The Value of wrist ultrasonography in defining remission and activation in rheumatoid arthritis patients
FUNDA DEMİR (UYSAL)
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2000
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAnkara ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY DİNÇER
- Romatoid artrit hastalarında IGF-1 (insülin-like growth faktör-1), IGFBP-3 (insülin, like growth faktör binding protein-3) düzeylerinin osteoporoz etyopatogenezindeki rolü
The Role of insulin-like growth factor binding protein 3 levels in the etiopathogenesis of osteoporosis in rheumatoid arthritis
ALEV YÜCEL (KAZANCI)
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAnkara ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ŞEBNEM ATAMAN
- Romatoid artrit hastalarında periferik kan mononükleer hücrelerinde BCL-2 ve serum TNF alfa, sFAS düzeyleri aktif SLE ile karşılaştırmalı çalışma
Peripheral blood mononuclear cell BCL-2 and serum TNF alfa, sFAS levels in patients with rheumatoid arthritis: a comparitive study with SLE patients
SANEM ÖZCÜLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
RomatolojiÇukurova Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EREN ERKEN
- Romatoid artrit hastalarında böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SALİHA ÇEKİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
NefrolojiYüzüncü Yıl Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET SAYARLIOĞLU