Hazır giyim üretiminde sıfır atık kalıp yöntemlerinin uygulanabilirliğinin incelenmesi
Investigation of the applicability of zero-waste pattern making methods in ready-to-wear production
- Tez No: 1001033
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL İŞLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Giyim Endüstrisi, Clothing Industry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moda Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hazır giyim endüstrisinde kalıp hazırlama ve pastal planlama süreçlerinde üretimde kullanılacak kumaş miktarı netleştiğinden, bu süreçler ürün maliyeti ile üretim sırasında oluşacak atık açısından kritik öneme sahiptir. Bu süreçlerde meydana gelen kumaş kayıpları hem çevresel sürdürülebilirlik hem de üretim verimliliği açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Sıfır atık moda yaklaşımı kapsamında geliştirilen alternatif kalıp yöntemleri, üretim sürecinde ortaya çıkan bu kayıpların azaltılmasına yönelik stratejik çözümler sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hazır giyim üretiminde kullanılan sıfır atık kalıp yöntemlerinin endüstriyel seri üretim koşullarında uygulanabilirliğini incelemek ve bu yöntemlerin kumaş kullanım verimliliği üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Araştırma kapsamında seri üretimi gerçekleştirilmiş 4 farklı giysi türünde 36 farklı modelde kadın giyim ürünü incelenmiştir. Çalışma 9 tunik, 9 elbise, 9 uzun ceket ve 9 pardösü modelinden oluşmaktadır. Tüm modeller için ana beden 44 esas alınarak klasik kalıp yöntemiyle temel kalıplar hazırlanmış, bunun yanında sıfır atık yaklaşımları arasında yer alan yapboz (jigsaw) ve mozaik (tessellation) yöntemleriyle alternatif kalıp düzenlemeleri gerçekleştirilmiştir. Her üç yöntem için bir beden küçük ve bir beden büyük olacak şekilde serileme uygulanmıştır. Kalıp oluşturma, düzenleme ve serileme işlemleri, hazır giyim üretiminde kalıp çizimi, serileme ve pastal planlamayı dijital ortamda gerçekleştiren bilgisayar destekli tasarım (CAD) tabanlı StyleCAD yazılımı kullanılarak yürütülmüştür. Kalıp hazırlığı sonrasında, 120 cm, 145 cm ve 165 cm kumaş enlerinde, beden asortisi 1 olacak şekilde (42-1, 44-1, 46-1) pastal planları hazırlanmıştır. Pastal boyları ve kumaş kullanım verimlilik oranları hesaplanmış; elde edilen veriler model türü, beden serisi, kumaş eni ve kalıp yöntemi değişkenleri doğrultusunda tablolaştırılarak karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, sıfır atık kalıp hazırlama sistemlerinin seri üretimde atık miktarını azaltma konusundaki etkinliğinin koşulsuz bir genelleme olarak kabul edilmemesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In the ready-to-wear industry, pattern making and marker planning processes are of critical importance in terms of both product cost and the amount of waste generated during production, as these stages determine the exact amount of fabric required for manufacturing. Fabric losses occurring during these processes constitute a significant problem in terms of both environmental sustainability and production efficiency. Alternative pattern-making methods developed within the framework of the zero-waste fashion approach provide strategic solutions aimed at reducing these losses that occur during the production process. The aim of this study is to examine the applicability of zero-waste pattern-making methods used in ready-to-wear production under industrial mass production conditions and to comparatively evaluate their effects on fabric utilization efficiency. Within the scope of the research, women's apparel products consisting of 36 different models in four different garment categories that are produced through mass production were examined. The study includes nine tunic, nine dress, nine long jacket, and nine overcoat models. For all models, base patterns were prepared using the conventional pattern-making method based on the main size 44. In addition, alternative pattern arrangements were developed using the jigsaw and tessellation methods, which are among the zero-waste approaches. For each of the three methods, grading was applied with one size smaller and one size larger. Pattern creation, modification, and grading processes were carried out using the CAD-based StyleCAD software, which enables digital pattern drafting, grading, and marker planning in ready-to-wear production. Following the pattern preparation stage, marker plans were created for fabric widths of 120 cm, 145 cm, and 165 cm with a size assortment of 1 (42–1, 44–1, 46–1). Marker lengths and fabric utilization efficiency rates were calculated, and the obtained data were comparatively analyzed by tabulating them according to model type, size series, fabric width, and pattern-making method variables. The findings indicate that the effectiveness of zero-waste pattern-making systems in reducing waste in mass production should not be accepted as an unconditional generalization.
Benzer Tezler
- A quality oriented sustainability approach to supply chain management systems
Tedarik zinciri yönetim sistemlerine yönelik kalite odaklı sürdürülebilirlik yaklaşımı
AYŞENUR ERDİL
Doktora
İngilizce
2017
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMarmara ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTURUL TAÇGIN
- Tokat bölgesi folklorik giysileri
Başlık çevirisi yok
ESEN ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Halk Bilimi (Folklor)Gazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİRDEVS KAYA
- Hazır giyim üretiminde iş etüdü
Başlık çevirisi yok
SEVAL BAŞARER
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMİHA AYDIN
- Hazır giyim üretiminde kullanılan yan sanayi ürünleri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AYŞE ÖZKURT FIÇICIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Giyim EndüstrisiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. TUBA VURAL
- Hazır giyim üretiminde model, yapı ve maliyet arasındaki ilişkilerin incelenmesi
A Research about the relationships between model, construction and cost in ready wear production
CEREN LÜLECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZİYNET ÖNDOĞAN AKTUĞLU