Orman yollarında araç lastiklerinden kaynaklı yüzey bozulmasının lidar tarama ile incelenmesi
Investigation of surface deformation on forest roads caused by wheel ruts using lidar scanning
- Tez No: 1001039
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNANÇ TAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Orman İnşaatı ve Transportu Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Orman yolları, ormancılık faaliyetlerinin yürütülmesi, odun üretimi, yangınla mücadele ve koruma çalışmalarının etkinliği açısından önemli bir altyapı unsurudur. Ancak stabilize kaplamaya sahip orman yolları, ağır tonajlı araçların kullanımı, tekrarlı trafik yükleri, zemin özellikleri ve drenaj yetersizlikleri nedeniyle kısa sürede yüzey bozulmalarına maruz kalmaktadır. Bu bozulmalar genellikle tekerlek izleri, yüzey çökmesi, bombelenme ve genel sıkışma şeklinde ortaya çıkmakta ve yolun taşıma kapasitesini ve hizmet ömrünü olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, stabilize bir orman yolunda araç lastiklerinden kaynaklanan yüzey deformasyonlarının belirlenmesinde İnsansız Hava Aracı (İHA) tabanlı fotogrametri ve LiDAR yöntemlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma alanı, Bursa Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı İnegöl Orman İşletme Müdürlüğü sınırları içerisindeki Yenice Orman İşletme Şefliği'nde yer almaktadır. Yaklaşık 45 m uzunluğundaki bir orman yolu kesimi, yol yapımının hemen ardından ve yaklaşık üç aylık aktif kullanım süresi sonunda olmak üzere iki farklı zamanda ölçülmüştür. İHA ile yapılan ölçümlerde DJI Mavic 2 Pro kullanılarak hava fotoğrafları elde edilmiş ve bu veriler Agisoft Metashape yazılımı ile işlenerek sayısal yükseklik modelleri (SYM) üretilmiştir. LiDAR verileri ise iPad Pro 11'e entegre LiDAR sensörü kullanılarak toplanmış, nokta bulutları işlenerek aynı çözünürlükte SYM'ler oluşturulmuştur. Her iki yöntemle elde edilen SYM'ler üzerinden enine kesitler alınmış, fark katmanları üretilmiş ve yol yüzeyindeki hacimsel değişimler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, yol yüzeyinde özellikle tekerlek izlerinin bulunduğu kesimlerde belirgin çökme ve deformasyonların oluştuğunu göstermiştir. Yolun orta kesimlerinde deformasyonun görece daha az olduğu, ancak bazı kesitlerde bombelenmelerin meydana geldiği tespit edilmiştir. Hacim analizleri sonucunda, üç aylık kullanım süresi sonunda yaklaşık 40–45 m'lik yol kesiminde 14–15 m³ düzeyinde bir yüzey sıkışması oluştuğu belirlenmiştir. İHA ve LiDAR verileri arasında yapılan istatistiksel analizlerde çok yüksek korelasyon (r = 0,986) elde edilmiş ve iki yöntem arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Özet (Çeviri)
Forest roads are essential infrastructure elements for forest management, timber transportation, fire suppression, and protection activities. However, stabilized forest roads are highly susceptible to surface deformations due to heavy vehicle traffic, repetitive loads, soil conditions, and insufficient drainage. These deformations typically appear as wheel ruts, surface subsidence, crown deformation, and overall compaction, negatively affecting road performance and service life. This study aims to compare UAV-based photogrammetry and LiDAR methods for detecting surface deformations caused by vehicle tires on a stabilized forest road. The study area is located in the Yenice Forest Management Unit under the İnegöl Forest Enterprise Directorate within the Bursa Regional Directorate of Forestry, Türkiye. A forest road section approximately 45 m in length was surveyed at two different times: immediately after construction and after about three months of active use. UAV data were collected using a DJI Mavic 2 Pro, and digital elevation models (DEMs) were generated through photogrammetric processing in Agisoft Metashape software. LiDAR data were acquired using the integrated LiDAR sensor of an iPad Pro 11, and dense point clouds were processed to generate DEMs with comparable resolution. Cross-sectional analyses, difference maps, and volumetric assessments were conducted using the DEMs derived from both methods. The results indicate that significant surface deformations developed within a short period, particularly along wheel track zones where noticeable rutting and subsidence occurred. The central part of the road showed relatively less deformation, although localized crown formation was observed in some sections. Volumetric analysis revealed that approximately 14–15 m³ of surface compaction occurred along the 40–45 m road segment during the three-month period. Statistical analyses demonstrated a very high correlation between UAV- and LiDAR-derived measurements (r = 0.986), with no statistically significant difference between the two methods. In conclusion, both UAV-based photogrammetry and LiDAR were found to be reliable techniques for detecting forest road surface deformations. The study highlights the importance of integrating modern remote sensing methods into forest road maintenance and management practices.
Benzer Tezler
- Geometric factors in roadway drainage
Yol drenajında geometrik faktörler
SEVGİ ÇAVDAR
Doktora
İngilizce
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ UYUMAZ
- Electromagnetic shielding and acoustic properties of recycled carbon black enhanced polyurethane
Geri dönüştürülmüş karbon siyahı takviyeli poliüretanın elektromanyetik kalkanlama ve akustik özellikleri
ETHEM GÖKHAN ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiPolimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜNYAMİN KARAGÖZ
- Orman yollarında nakliyat ve sürüş güvenliğinin sağlanmasına yönelik tekniklerin analizi
Analysi̇s of the techni̇ques for ensuri̇ng transportati̇on and dri̇vi̇ng safety on forest roads
YUNUS EMRE BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT DEMİR
- Orman yollarından kaynaklanan sedimantasyonun uluslararası toprak kaybı denklemi ile belirlenmesi (Kastamonu/Araç yöresi)
Determining of sedimentation from forest roads by universal soil loss equation (Kastamonu /Arac region)
RAMAZAN ERDEM
Doktora
Türkçe
2018
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKastamonu ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORHAN ENEZ
- Orman yolu üst yapı bozulmalarının uçangöz ile izlenmesi
Monitoring of forest road pavement degradation using uavs
FEYZİ BOZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiDüzce ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ TÜRK