Geri Dön

Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesinde bulunan eser motiflerinin tekstil tasarımlarına uygulanması

The application of artifact motifs from the Kaman Kalehöyük Archaeological Museum to textile designs

  1. Tez No: 1001157
  2. Yazar: MUSTAFA ARIK
  3. Danışmanlar: PROF. HANDE KILIÇARSLAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, El Sanatları, Textile and Textile Engineering, Crafts
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Geçmişten günümüze ilk insanların yaşam tarzlarını, inanışlarını ve kültürel birikimlerini çeşitli yüzeylere çizgisel ve figürsel ifadelerle, mağara duvarlarına resmettikleri sembollerle aktardıkları bilinmektedir. Çatalhöyük Örenyeri, Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesi, Göbeklitepe Arkeoloji Müzesi gibi alanlar, Anadolu'nun zengin tarihine ışık tutan arkeolojik buluntularıyla kültürel mirasın önemli temsilcilerindendir. Kırşehir Kaman ilçesinde bulunan ve halen kazı çalışmaları devam eden Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesinde sergilenen seramik, metal ve taş eserler üzerindeki geometrik, stilize bitkisel ve hayvan motifleri; tarih öncesi dönemin estetik anlayışını yansıtmakta ve özgün tasarım öğeleri barındırmaktadır. Bu çalışma, kültürel miraslarımızın çağdaş tasarım disiplinine ilham kaynağı olabileceği ve bu mirasın yaşatılmasında yaratıcı endüstrilerin dönüştürücü bir rol üstlenebileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, geleneksel motiflerin estetik ve kavramsal olarak yeniden yorumlanması, özgün ve kültürel bağlamla ilişkili tasarım ürünlerinin geliştirilmesine olanak tanımaktadır. Bu bağlamda, müze koleksiyonlarının sadece sergileme işleviyle değil, aynı zamanda yaratıcı üretim süreçlerine katkı sunan dinamik bir kaynak olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu çalışmada, müzede sergilenen seramik ve taş yüzeylerdeki bazı motiflerin günümüz tekstil tasarımına aktarılabilirliği denenmiş, kültürel süreklilik ve özgünlük ilkeleri doğrultusunda motifler bilgisayarlı desen tasarımı olarak uyarlanmıştır. Öncelikle müzede yapılan yerinde inceleme çalışmasında eserler üzerindeki motifler kayıt altına alınmış, tasarıma uygun olanlar Corel Draw programında vektörel çizime dönüştürülmüştür. Dijital ortamda çizime dönüştürülmüş motifler teknolojik temalarla birleştirilerek yeni tasarımlar elde edilmiştir. Araştırma sürecinde müzede sergilenen seramik ve taş eserler başta olmak üzere farklı arkeolojik yüzeyler yerinde incelenmiş; tasarım açısından uygun bulunan motifler belgelenmiştir. Çalışma kapsamında toplam 15 adet özgün tekstil tasarımı üretilmiştir. Tasarım sürecinde kullanılan motifleri geometrik formlar ve stilize edilmiş bitkisel motifler oluşturmaktadır. Renk seçimlerinde, arkeolojik eserlerin özgün yüzey renklerinden ve tarihsel bağlamlarından esinlenilmiştir. Bu doğrultuda tasarımlarda ağırlıklı olarak toprak tonları, bej, kahverengi, krem, siyah, antrasit ve sınırlı ölçüde kontrast oluşturan sıcak ve soğuk renkler kullanılmıştır. Renkler hem motiflerin tarihsel karakterini yansıtacak hem de çağdaş tekstil tasarımına uyum sağlayacak biçimde dengeli kompozisyonlar halinde düzenlenmiştir. Çalışmanın sonucunda, Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesi'nde bulunan arkeolojik eser motiflerinin çağdaş tekstil tasarımında estetik, işlevsel ve kültürel açıdan uygulanabilir olduğu ortaya konmuştur. Üretilen özgün tasarımlar, kültürel mirasın güncel tasarım disiplinleriyle ilişkilendirilebileceğini göstermekte; müze koleksiyonlarının yalnızca sergileme amacıyla değil, aynı zamanda yaratıcı üretim süreçlerine ilham kaynağı olabilecek dinamik bir kaynak olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

From the past to the present, it is known that early humans conveyed their lifestyles, beliefs, and cultural accumulation through linear and figurative expressions, depicting symbols on cave walls and various surfaces. Sites such as Çatalhöyük Archaeological Site, Kaman Kalehöyük Archaeology Museum, and Göbeklitepe Archaeology Museum are among the most significant representatives of cultural heritage, shedding light on the rich history of Anatolia through their archaeological findings. The geometric, stylized vegetal, and animal motifs found on ceramic, metal, and stone artifacts exhibited at the Kaman Kalehöyük Archaeology Museum, located in the Kaman district of Kırşehir and where excavation works are still ongoing, reflect the aesthetic understanding of prehistoric periods and contain distinctive design elements. This study demonstrates that cultural heritage can serve as a source of inspiration for contemporary design disciplines and that creative industries can play a transformative role in sustaining this heritage. Furthermore, the aesthetic and conceptual reinterpretation of traditional motifs enables the development of original design products that are closely connected to their cultural context. In this regard, it is emphasized that museum collections should be considered not only for their exhibition function but also as dynamic resources contributing to creative production processes. In this study, the transferability of certain motifs found on ceramic and stone surfaces exhibited in the museum to contemporary textile design was examined, and the motifs were adapted as computer-aided pattern designs in line with the principles of cultural continuity and originality. First, the motifs on the artifacts were documented through on-site examinations conducted at the museum, and those suitable for design were converted into vector drawings using the Corel Draw software. The digitally rendered motifs were combined with technological themes to create new designs. During the research process, various archaeological surfaces primarily ceramic and stone artifacts were examined on site, and motifs suitable for design were documented. Within the scope of the study, a total of 15 original textile designs were produced. The motifs used in the design process consist of geometric forms and stylized vegetal motifs. In terms of color selection, inspiration was drawn from the original surface colors and historical contexts of the archaeological artifacts. Accordingly, the designs predominantly feature earth tones, beige, brown, cream, black, anthracite, and a limited use of contrasting warm and cool colors. These colors were arranged in balanced compositions to both reflect the historical character of the motifs and ensure compatibility with contemporary textile design. As a result of the study, it was concluded that the archaeological artifact motifs found in the Kaman Kalehöyük Archaeology Museum are aesthetically, functionally, and culturally applicable in contemporary textile design. The original designs produced demonstrate that cultural heritage can be integrated into modern design disciplines and reveal that museum collections can be regarded not only as objects of display but also as dynamic sources of inspiration for creative production processes.

Benzer Tezler

  1. Müzelerde seramik eserleri koruma (Önleyici) ve sergileme yöntemleri

    Methods of preserving (Preventive) and exhibiting ceramic artifacts in museums

    DERYA ÇEVİK

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Güzel SanatlarSüleyman Demirel Üniversitesi

    Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı

    DOÇ. DR. YUSUF BİLEN

  2. Kültürel mirasın korunması ve sergilenmesi: Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesi örneği

    Protection and exhibition of cultural heritage: Example of Kaman-Kalehoyuk Archaeological Museum

    ÖZGE ALPARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    ArkeolojiAtılım Üniversitesi

    İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞULE PFEIFFER TAŞ

  3. The Late Iron Age pottery from Kaman-Kalehöyük

    Kaman-Kalehöyük Geç Demir Çağ seramikleri

    ZEYNEP AKKUZU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Arkeolojiİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

    Arkeoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DOMİNİQUE SELİN TEZGÖR

  4. Japon bahçesi tasarım kriterleri açısından Türkiye'deki bazı Japon bahçelerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of some Japanese gardens in Turkey in terms of Japanese garden design criteria

    MERTKAN FAHRETTİN TEKİNALP

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Peyzaj MimarlığıDüzce Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR YERLİ

  5. Erken Demir Çağı'nda Orta Anadolu: Kültürel yapı ve arkeolojik veriler

    Cultural characteristics of Central Anatolia during the Early Iron Age: The archaeological evidence

    İLKER ÇAKMAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    ArkeolojiHitit Üniversitesi

    Arkeoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YAŞAR ERKAN ERSOY