Sosyal medya bağımlılığı ve ortoreksiya nervoza arasındaki ilişkide romantik ilişki kalitesinin düzenleyici rolünün incelenmesi
Examining the effect of romantic relationship quality on the relationship between social media addiction and orthorexia nervosa
- Tez No: 1001262
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZGE ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya Bağımlılığı, Ortoreksiya Nervoza, Romantik İlişki Kalitesi, Sosyal Destek, Çatışma, Social Media Addiction, Orthorexia Nervosa, Romantic Relationship Quality, Social Support, Conflict
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz dünyasında sosyal medya bağımlılığın yeme bozuklukları üzerindeki etkisinde romantik ilişki kalitesinin rolü oldukça etkili olabilmektedir. Bu araştırma, sosyal medya bağımlılığı ile ortoreksiya nervoza arasındaki ilişkide romantik ilişki kalitesinin düzenleyici rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya, kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan, romantik ilişkisi bulunan 18 yaş ve üzeri 232'si kadın (%63.2) 135'i erkek (%36.8) olmak üzere 367 kişi katılım sağlamıştır. Araştırma yöntemi olarak nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde, araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, İlişki Niteliği Ölçeği ve Ortoreksiya Nervoza Envanteri kullanılmıştır. Veriler Google Formlar üzerinden çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış, analiz sürecinde ise IBM SPSS 26.0 ve Hayes Process Macro (Model 1) programlarından yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, sosyal medya bağımlılığı ile ortoreksiya nervoza arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Düzenleyici rol analizleri, romantik ilişki niteliğinin sosyal medya bağımlılığı ile ortoreksiya nervoza arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici role sahip olduğunu ortaya koymuştur. Demografik bulgulara göre, sosyal medya bağımlılığı kadınlarda, bekârlarda ve yüksek eğitimlilerde daha yüksek seyretmektedir. Ortoreksiya nervoza düzeyinin ise erkeklerde, evlilerde ve eğitim düzeyi düşük bireylerde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bulgular literatür ışığında tartışılmıştır. Araştırma sonuçları, klinik alanda ortoreksiya nervoza ve sosyal medya bağımlılığı ile çalışan uzmanların, tedavi süreçlerine partnerleri de dâhil etmelerinin ve ilişkisel çatışma-destek dengesine odaklanmalarının önemine işaret etmektedir. Ayrıca, sağlıklı beslenme takıntısının dijitalleşen dünyada artık cinsiyetten bağımsız bir risk faktörü haline geldiği ve özellikle ilişkisel stresin bu süreci tetiklediği öngörülmektedir. Gelecekte yapılacak çalışmaların farklı örneklem grupları ve boylamsal desenlerle yürütülmesinin alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
In today's world, the quality of romantic relationships can play a significant moderating role in the impact of social media addiction on eating disorders. This research was conducted to examine the moderating role of romantic relationship quality in the relationship between social media addiction and orthorexia nervosa. The study included 367 participants (232 females, 63.2%; 135 males, 36.8%) aged 18 and over, who were in a romantic relationship and reached through convenience sampling. As a research method, the relational survey model, one of the quantitative research designs, was adopted. In the data collection process, a Socio-Demographic Information Form prepared by the researcher, the Social Media Addiction Scale, the Relationship Quality Scale, and the Orthorexia Nervosa Inventory were used. Data were collected online via Google Forms, and IBM SPSS 26.0 and Hayes Process Macro (Model 1) programs were utilized during the analysis process. As a result of the statistical analyses, a positive and significant relationship was found between social media addiction and orthorexia nervosa. Moderation analyses revealed that romantic relationship quality has a significant moderating role in the relationship between social media addiction and orthorexia nervosa. According to demographic findings, social media addiction is higher in women, single individuals, and those with high education levels. It was found that orthorexia nervosa levels were higher in men, married individuals, and individuals with lower education levels. Results indicate that clinicians working with orthorexia nervosa and social media addiction should include partners in the treatment processes and focus on the relational conflict-support balance. Furthermore, it is predicted that the obsession with healthy eating has become a risk factor independent of gender in the digitalizing world, and relational stress particularly triggers this process. Conducting future studies with different sample groups and longitudinal designs will contribute to the literature.
Benzer Tezler
- Egzersiz bağımlılığı ile yeme tutum ve davranışları ilişkisi: Sosyal medyanın aracı rolü
The relationship exercise addiction and eating attitude and behaviour: The mediating role of social media
EDANUR KAYA TOPAL
- Y ve Z kuşaklarında sosyal medya ve yapay zeka sohbet botu bağımlılığının ortorektik eğilimler üzerindeki rolü
The role of social media and artificial intelligence chatbot addiction on orthorexic tendencies among generation Y and Z individuals
DİLAN CONBA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP AKÇİL OK
- Obezite polikliniğine başvuran erişkinlerde sosyal medya bağımlılığı ve ortoreksiya nervoza ilişkisinin araştırılması
The relationship between social media addiction and orthorexia nervosa in adult individuals admitted to obesity polyclinic
BEYZA SENA ŞENER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Yetişkin bireylerde sosyal medya bağımlılığı ve yeme bozukluğu ilişkisi
The relationship of social media addiction and eating disorder in adult individuals
ÖYKÜ GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE MERAL KOÇ
- Sosyal medya kullanımı ile ilişkili ikincil travmatik stresin sağlıklı ve patolojik ortoreksiya davranışı üzerine etkileri
Effects of secondary traumatic stress associated with social media use on healthy and pathological orthorexia behavior
DERYA BİÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHADIR GENİŞ