Ruminasyon ile travma sonrası büyüme ilişkisinde duyguları ifade etmenin düzenleyici rolü
The moderating role of emotional expression in the relationship between rumination and post-traumatic growth
- Tez No: 1001261
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Travma Sonrası Büyüme, Ruminasyon, Duyguları İfade Etme, Düzenleyici Etki, Deprem, Post-Traumatic Growth, Rumination, Emotional Expression, Moderating Effect, Earthquake
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Travmatik yaşam olayları, bireylerin psikolojilerinde derin ve çok boyutlu etkiler yaratabilmektedir. Bu tür yaşantılar sonrasında ortaya çıkan bilişsel ve duygusal süreçlerin anlaşılması, travmay sonrası tepkilerin hem olumsuz hem de olumlu sonuçlarını açıklamak açısından değerli bulunmuştur. Bu araştırmanın temel amacı, 6 Şubat 2023 depremi gibi travmatik bir yaşantı geçirmiş bireylerde ruminasyon ile Travma Sonrası Büyüme (TSB) arasındaki ilişkide, duyguları ifade etmenin düzenleyici rolünü incelemektir. Aynı zamanda, araştırmanın temel değişkenleri olan ruminasyon, TSB ve duyguları ifade etmenin; cinsiyet, gelir düzeyi ve dindarlık gibi demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılarak, kesitsel desende araştırma gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de yaşanan 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depreminden etkilenen, 18 yaş ve üzeri 234 katılımcı oluşturmuştur. Veriler Demografik Bilgi Formu, Duyguları İfade Ölçeği, Olay İlişkili Ruminasyon Envanteri ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri aracılığıyla toplanmış; analizler Pearson Korelasyonu, t-testi/ANOVA ve Hayes PROCESS Macro (Model 1) ile gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre hem amaçlı ruminasyonun hem de girici ruminasyonun TSB ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu; ruminasyon ile TSB arasındaki ilişkide duyguları ifade etmenin düzenleyici rol oynamadığı görüşmüştür. Duygulaı ifade etmenin bir alt boyutu olan olumlu duygu ifadesinin ruminasyon ve TSB arasındaki ilişkide düzenleyici rol oynadığı tespit edilmiştir. Olumlu duygu ifadesi düzeyi arttıkça, ruminasyonun TSB üzerindeki pozitif etkisinin de anlamlı olarak güçlendiği araştırmada elde edilen bulgulardandır. Buna ek olarak fark analizlerinde, kadın katılımcıların hem ruminasyon hem de duyguları ifade etme puanlarının erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Geliri giderinden düşük olan bireylerin, diğer gruplara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek girici ruminasyona sahip olduğu; son olarak, dindarlık düzeyi arttıkça TSB'nin de anlamlı biçimde yükseldiği görülmüştür. Bulgular, özellikle kültürel bağlamda, girici ruminasyonun anlam arayışı ve bilişsel yeniden yapılandırma sürecinin başlangıcı olarak işlev görebileceğini ve olumlu duygusal ifadenin, bilişsel işlemlemeyi hızlandırarak TSB gelişiminde kritik bir katalizör görevi üstlendiğini düşündürmektedir. Bu sonuçlar, travma sonrası psikolojik müdahalelerde kültürel ve manevi kaynakların (dindarlık gibi) entegrasyonuna ve bireylerin duygusal ifade repertuarlarının güçlendirilmesine odaklanmanın önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Traumatic life events can exert profound and multidimensional effects on individuals' psychological functioning. Understanding the cognitive and emotional processes that emerge following such experiences is considered crucial for explaining both the negative and positive outcomes of trauma-related responses. The primary aim of this study was to examine the moderating role of emotional expression in the relationship between rumination and Post-Traumatic Growth (PTG) among individuals who experienced a traumatic event such as the February 6, 2023 earthquake. In addition, the study investigated whether the core variables—rumination, PTG, and emotional expression—differed according to demographic characteristics including gender, income level, and religiosity. The study was conducted using a quantitative research design, employing a relational survey model with a cross-sectional approach. The sample consisted of 234 participants aged 18 years and older who were affected by the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake in Türkiye. Data were collected using the Demographic Information Form, the Emotional Expression Questionnaire, the Event-Related Rumination Inventory, and the Post-Traumatic Growth Inventory. Statistical analyses included Pearson correlation analysis, independent samples t-tests/ANOVA, and Hayes' PROCESS Macro (Model 1). The results indicated that both deliberate rumination and intrusive rumination were positively and significantly associated with PTG. However, emotional expression did not demonstrate a general moderating role in the relationship between rumination and PTG. Notably, positive emotional expression, a subdimension of emotional expression, was found to play a significant moderating role in this relationship. Specifically, as the level of positive emotional expression increased, the positive effect of rumination on PTG was found to strengthen significantly. Furthermore, group difference analyses revealed that female participants reported significantly higher levels of both rumination and emotional expression compared to male participants. Individuals whose income was lower than their expenses exhibited significantly higher levels of intrusive rumination compared to other income groups. Finally, PTG was found to increase significantly as levels of religiosity increased. Overall, the findings suggest that, particularly within a cultural context, intrusive rumination may function as an initial step in meaning-making and cognitive restructuring processes, and that positive emotional expression serves as a critical catalyst in facilitating PTG by accelerating cognitive processing. These results underscore the importance of integrating cultural and spiritual resources (such as religiosity) into post-trauma psychological interventions, as well as strengthening individuals' emotional expression repertoires.
Benzer Tezler
- Yas yaşantısında travma sonrası büyümenin yordayıcıları olarak duygusal şemalar ve öz anlayış
Emotional schemas and self-compassion as predictors of post-traumatic growth in grief experience
AYŞE ASLANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN AVŞAROĞLU
- Kronik hastalıklarda psikolojik büyüme ve uzamış yas için bir yol haritası: Bilişsel, duygusal ve varoluşsal faktörler
A roadmap for psychological growth and prolonged grief in chronic illnesses: Cognitive, emotional, and existential factors
MERVE CESUR ATİNTAŞ
Doktora
Türkçe
2022
PsikolojiAnkara ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL DURAK BATIGÜN
- Kanser hastalarında ruminasyon ve üstbilişlerin travma sonrası büyüme ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between rumination and metacognitions and post-traumatic growth in cancer patients
FULYAGÜL DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA AY
- Kanseri olan çocuğa sahip ebeveynlerde ruminasyon ve üstbilişlerin travma sonrası büyüme ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of relationship between rumination and metacognition with posttraumatic growth in parents of children with cancer
SÜMEYYE İLAYDA DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YETER SİNEM ÜZAR ÖZÇETİN
- 6 Şubat depremini yaşayan bireylerde travma sonrası büyüme, ruminasyon, psikolojik uyum ve mental iyi oluş
Post-traumatic growth, rumination, psychological adjustment and mental well-being i̇n individuals who experienced the February 6 earthquake
ZEYNEP BEGÜM KÜRTÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYDİ AHMET SATICI