Kadın hükümlü ve tutuklularda saldırganlığın algılanan ebeveyn stilleri, çocukluk çağı ihmal ve istismarı ve ahlaki uzaklaşma ile ilişkisi
The relationship of aggression with perceived parenting styles, childhood neglect and abuse, and moral disengagement among female sentenced prisoners and detainees
- Tez No: 1001292
- Danışmanlar: PROF. DR. SERAP AKGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ebeveyn duyarlılığı (kabul, ilgi, sevgi) ve talepkarlığı (sıkı denetim, kontrol) ile bu boyutların oluşturduğu dört farklı ebeveyn stilinin (otoriter, açıklayıcı otoriter, izin verici şımartan ve izin verici ihmalkâr) çocukluk çağı ihmal ve istismarı, ahlaki uzaklaşma ve saldırganlık ile ilişkileri incelenmiştir. Araştırmanın yürütülebilmesi için Bursa Teknik Üniversitesi Etik Kurulu'ndan etik izin ve Adalet Bakanlığından uygulama izni alınmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-55 yaş aralığında olan, adli suç sebebiyle ceza infaz kurumunda bulunan 301 yetişkin kadın hükümlü ve tutuklu oluşturmuştur. Araştırmaya katılmak isteyen kişiler araştırma hakkında bilgilendirildikten sonra gönüllü katılım onam formunu ve demografik bilgi formunu doldurmuşlardır. Ardından katılımcılardan Çocuk Yetiştirme Stilleri Ölçeği, Çocukluk Çağı Örselenme Yaşantıları Ölçeği Kısa Formu, Ahlaki Uzaklaşma Ölçeği ve Buss-Perry Saldırganlık Ölçeğini yanıtlamaları istenmiştir. Araştırmada anne ve babadan algılanan talepkarlık ve duyarlılığın saldırganlık ile ilişkisinde çocukluk çağı ihmal ve istismarı ile ahlaki uzaklaşmanın aracılık yaptığını öneren bir model yol analizi ile test edilmiştir. Bulgular anneden algılanan talepkarlığın saldırganlığı pozitif yönde direkt olarak yordadığını ancak bu ilişkide çocukluk çağı ihmal ve istismarının ve ahlaki uzaklaşmanın aracılık rollerinin anlamlı olmadığını göstermiştir. Baba talepkarlığı, baba duyarlılığı ve anne duyarlılığı ile saldırganlık arasındaki ilişkide ise çocukluk çağı ihmal ve istismarı ile ahlaki uzaklaşmanın aracı rolü olduğu bulunmuştur. Anne duyarlılığı ve baba duyarlılığı arttıkça çocukluk çağı ihmal ve istismarı azalmış, çocukluk çağı ihmal ve istismarı azaldıkça ahlaki uzaklaşma azalmış ve dolayısıyla saldırganlık azalmıştır. Baba talepkarlığı arttıkça çocukluk çağı ihmal ve istismarı artmış, çocukluk çağı ihmal ve istismarı arttıkça ahlaki uzaklaşma artmış ve dolayısıyla saldırganlık artmıştır. Anne ve babanın ebeveynlik stillerine (otoriter, açıklayıcı otoriter, izin verici şımartan ve izin verici ihmalkâr) bağlı olarak fiziksel istismar, duygusal istismar, cinsel istismar, fiziksel ihmal ve duygusal ihmalin, ahlaki uzaklaşmanın ve fiziksel saldırganlık, sözel saldırganlık, öfke ve düşmanlığın farklılık gösterip göstermediği tek yönlü çok değişkenli varyans analizleri ile test edilmiştir. Annelerini izin verici şımartan ebeveyn stiline sahip olarak algılayan katılımcılar annelerini otoriter, açıklayıcı otoriter ve izin verici ihmalkâr ebeveyn stiline sahip olarak algılayanlardan daha düşük fiziksel, cinsel, duygusal istismar ve daha düşük fiziksel ve duygusal ihmal yaşadıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca annelerini izin verici şımartan ebeveyn stiline sahip olarak algılayan katılımcıların ahlaki uzaklaşma, fiziksel saldırganlık, sözel saldırganlık, öfke ve düşmanlık puanları da annelerini otoriter ya da izin verici ihmalkâr olarak algılayanlardan daha düşük bulunmuştur. Benzer bulgular baba stili için de kaydedilmiştir. Babalarını izin verici şımartan ebeveyn stiline sahip olarak algılayan katılımcıların babalarını otoriter, açıklayıcı otoriter ve izin verici ihmalkâr stile sahip olarak algılayan katılımcılara kıyasla daha düşük düzeyde fiziksel, cinsel ve duygusal istismar, daha düşük düzeyde fiziksel ve duygusal ihmal yaşadıkları, ahlaki uzaklaşma, fiziksel saldırganlık, sözel saldırganlık, öfke ve düşmanlık puanlarının da daha düşük olduğu bulunmuştur. Bulgular genel olarak, yetişkin saldırganlığının ebeveyn tutumları ile ilişkili olduğuna ve bu ilişkide çocukluk çağı ihmal ve istismarının ve ahlaki uzaklaşmanın önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The present study examined parental responsiveness (acceptance, interest, warmth), parental demandingness (strict supervision, control), and the four parenting styles formed by these dimensions (authoritarian, authoritative, permissive/indulgent, and permissive/neglectful), and their relationships with childhood neglect and abuse, moral disengagement, and aggression. Ethical approval was obtained from the Bursa Technical University Ethics Committee and institutional permission to collect data was obtained from the Ministry of Justice. The sample of the study consisted of 301 adult female prisoners and detainees aged between 18 and 55 who were incarcerated due to criminal offenses. After being informed about the research, participants who agreed to take part completed an informed consent form and a demographic information form. Subsequently, participants were asked to complete the Parenting Styles Questionnaire, the Childhood Trauma Questionnaire–Short Form, the Moral Disengagement Scale, and the Buss–Perry Aggression Questionnaire. A model proposing that childhood neglect and abuse and moral disengagement mediate the relationship between perceived maternal and paternal demandingness and responsiveness and aggression was tested using path analysis. The findings indicated that perceived maternal demandingness directly and positively predicted aggression; however, the mediating roles of childhood neglect and abuse and moral disengagement in this relationship were not significant. On the other hand, childhood neglect and abuse and moral disengagement were found to mediate the relationships between paternal demandingness, paternal responsiveness, and maternal responsiveness and aggression. As maternal and paternal responsiveness increased, childhood neglect and abuse decreased; as childhood neglect and abuse decreased, moral disengagement decreased; and consequently, aggression decreased. Similarly, as paternal demandingness increased, childhood neglect and abuse increased; as childhood neglect and abuse increased, moral disengagement increased; and consequently, aggression increased. One-way multivariate analyses of variance (MANOVA) were conducted to examine differences in physical abuse, emotional abuse, sexual abuse, physical neglect, emotional neglect, moral disengagement, and aggression (physical, verbal, anger, and hostility) across maternal and paternal parenting styles (authoritarian, authoritative, permissive/indulgent, and permissive/neglectful). Participants who perceived their mothers as having a permissive/indulgent parenting style reported lower levels of physical, sexual, and emotional abuse, as well as lower levels of physical and emotional neglect, compared to those who perceived their mothers as authoritarian, authoritative, or permissive/neglectful. In addition, participants who perceived their mothers as permissive/indulgent reported lower levels of moral disengagement, physical aggression, verbal aggression, anger, and hostility than those who perceived their mothers as authoritarian or permissive/neglectful. Similar findings were obtained for paternal parenting style. Participants who perceived their fathers as having a permissive/indulgent parenting style reported lower levels of physical, sexual, and emotional abuse and lower levels of physical and emotional neglect compared to those who perceived their fathers as authoritarian, authoritative, or permissive/neglectful. They also reported lower levels of moral disengagement, physical aggression, verbal aggression, anger, and hostility. Overall, the findings indicated associations between adult aggression and parenting attitudes and highlighted the importance of childhood neglect and abuse and moral disengagement in this relationship.
Benzer Tezler
- Hükümlü ve tutukluların suç türüne göre; Çocukluk çağı travması, kişilik inancı ve dürtüsellik düzeylerinin karşılaştırılması
In terms of the crime types by the arrested and the sentenced: Comparison of ghildhood trauma, personality belief and impulsivity
BETÜL KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFİA ASLIHAN DÖNMEZ
- Ceza ve infaz kurumlarında uygulanan eğitim programlarına yönelik eğitimciler ile kadın hükümlü ve tutukluların görüşlerinin incelenmesi
İnvestigation of the opinions of educators and women on education programs implemented in penalties and prisoners
FATMA KİNİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY BEDİR
- Kadın suçluluğunu meydana getiren sosyokültürel etkenler (Çankırı ceza evinde bir uygulama)
The socio-cultural factors causing women criminality (a field study in Çankırı prison)
MURAT YAĞMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Savunma ve Savunma TeknolojileriKara Harp Okulu KomutanlığıGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER İLBARS
- Ceza infaz kurumlarında uygulanan eğitim-iyileştirme faaliyetlerinde tartışma türleri kullanımının hükümlü/tutukluların dinleme becerisi üzerine etkisi
The effect of using of discussion types in educational improvement activities which implemented in penal institutions on prisoners listening skills
BAHADIR AHMET ATİLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimDumlupınar ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FULYA TOPÇUOĞLU ÜNAL
- Ceza infaz kurumunda bulunan kadınlara verilen meme sağlığı beceri eğitiminin değerlendirilmesi
The evaluation of the efficacy of breast health training programme on women prisoners
ASİYE KOCATÜRK
Doktora
Türkçe
2010
Kadın Hastalıkları ve DoğumMarmara ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN KÖMÜRCÜ