Yapay zeka destekli chatbot modellerinin insan kaynakları alanında kullanımı
The use of artificial intelligence-powered chatbot models in the field of human resources
- Tez No: 1001361
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BİLEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Yapay zeka eğitimi, Artificial intelligence training
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşme süreçleri, işletmelerin İnsan Kaynakları (İK) departmanlarının operasyonel yükünü artırmakta ve çalışanların anlık ve doğru bilgiye erişim beklentilerini yükseltmektedir. Bu tez çalışmasında, İK birimlerindeki tekrarlayan iletişim yükünü azaltmak ve kurumsal mevzuata dayalı, güvenilir bilgi sunmak amacıyla Büyük Dil Modelleri (LLM) destekli ve Bilgi Erişim Destekli Metin Üretimi (Retrieval-Augmented Generation – RAG) mimarisine dayalı bir Dijital İK Asistanı prototipi geliştirilmiştir. Geleneksel kural tabanlı chatbot sistemlerinin sınırlı anlama kapasitesi ve yalnızca LLM tabanlı yaklaşımların kuruma özgü verilerde halüsinasyon riski taşıması, çalışmanın temel problemini oluşturmaktadır. Bu sorunu aşmak amacıyla geliştirilen prototipte, kurumsal yönetmelikler anlamsal bütünlüğü korunacak şekilde küçük parçalara ayrılmış, vektör temsillerine dönüştürülerek bir vektör veri tabanında saklanmış ve büyük dil modeli ile entegre edilmiştir. Kullanıcı sorguları, semantik arama yöntemleri kullanılarak yalnızca ilgili mevzuat bağlamında yanıtlanmıştır. Gerçekleştirilen senaryo testleri, RAG tabanlı mimarinin kurumsal doğruluk gerektiren durumlarda halüsinasyon riskini minimize ettiğini ve karmaşık politika maddeleri üzerinde mantıksal çıkarımlar yapabildiğini göstermiştir. Elde edilen bulgular, LLM ve RAG kombinasyonunun İK süreçlerinde güvenli ve ölçeklenebilir bir otomasyon aracı olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Digitalization processes increase the operational workload of Human Resources (HR) departments while raising employees' expectations for instant and accurate access to information. In this thesis, a Digital HR Assistant prototype based on Large Language Models (LLMs) and a Retrieval-Augmented Generation (RAG) architecture was developed to reduce repetitive communication burdens within HR units and to provide reliable information grounded in organizational regulations. The limited comprehension capabilities of traditional rule-based chatbot systems and the risk of hallucinations associated with purely LLM-based approaches when handling organization-specific data constitute the main problem addressed in this study. To overcome this challenge, organizational regulations were segmented into small semantic units, transformed into vector representations, stored in a vector database, and integrated with a large language model. User queries were answered exclusively within the context of relevant regulatory documents by employing semantic search methods. Scenario-based evaluations demonstrated that the RAG-based architecture minimizes hallucination risks in situations requiring high organizational accuracy and is capable of performing logical reasoning over complex policy provisions. The findings indicate that the combination of LLM and RAG can serve as a secure and scalable automation tool for Human Resources processes.
Benzer Tezler
- Türkçe Sözlük'te tarifler (Uzman görüşüne ve yapay zekâya göre)
Definitions in the Türkçe Sözlük (According to expert opinions and artificial intelligence)
SİBEL EKŞİ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SİNAN KAÇALİN
- Yapay zeka destekli proje bilgi sistemleri: Horizon Europe projeleri üzerinden bir chatbot modeli
Ai-powered project information systems: A chatbot model based on Horizon Europe projects
BÜŞRA TAŞDELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilim ve TeknolojiAnkara ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERİNÇ KARATAŞ
- Yapay zeka destekli iletişim stratejilerinin otobüs taşımacılığındaki rolü
The role of artificial ıntelligence supported communication strategies in bus transportation
MEHMET UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL KARAKAYA
- Açıklanabilir yapay zeka kullanarak saldırı tespit sistemi geliştirme
Developing an intrusion detection system using explainable artificial intelligence
SAMED AL
Doktora
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgi Güvenliği Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEREF SAĞIROĞLU
- Sağlık verileri üzerinde büyük dil modellerinin ince ayar performansı
Fine tuning performance of large language models on health data
MUHAMMED KAYRA BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolYıldız Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU DİRİ