Geri Dön

Havf ve recâ ayetlerinin me'ânî ilmi açısından incelenmesi

Exmination of the verses of fear and hope in terms of rhetoric

PDF İndir

  1. Tez No: 1001455
  2. Yazar: MEHMET ZEKİ ÇETİN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. USAME İHTİYAR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bingöl Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İnsan psikolojisi ve eylemleri üzerinde derin bir etkiye sahip olan havf (korku) ve recâ (umut), İslam düşünce geleneğinde incelenen temel kavramlardandır. Havf, kişinin dünya veya ahirette hoşlanılmayan bir durumla karşılaşmasından veya arzulanan bir şeye ulaşamamasından duyduğu kaygı ve korku; recâ ise, sevip istediği nimete gelecekte kavuşacağına dair beslediği ümit olarak tanımlanır. Her iki duygu da mutedil insan fıtratının ayrılmaz parçaları olup, insanın dini ve dünyevi hayatına yön verir. Nitekim insan hayatı, bu iki duygu arasında kurulan sağlıklı bir denge üzerine inşa edilmiştir. Kur'ân-ı Kerîm'de her iki duyguyla ilgili birçok ayet mevcuttur. Söz konusu ayetlerin tefsiriyle ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı ise daha önce yapılan çalışmalardan farklı olarak söz konusu ayetleri tespit edip onları me'ânî ilmi açısından incelemeye almaktır. Bu tez giriş, üç bölüm ve sonuç şeklinde düzenlenmiştir. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi, amacı, çerçevesi, metodu ve kaynakları belirlenmiştir. Birinci bölümde hafv ve recâ ifadelerinin kavramsal çerçevesi çizilmiştir. İkinci bölümde haber ve inşâ cümleleri ve belâgî amaçları örnekleriyle birlikte açıklandıktan sonra havf ve recâ ayetlerindeki bazı örneklere yer verilmiş ve belâgî amaçları tahlil edilmiştir. Üçüncü bölümde ise ilkin takdîm-tehir ve amaçlarıyla ilgili açıklamalarda bulunulmuş, havf ve recâ ayetlerindeki örneklere yer verilmiştir. Ardından yine üçüncü bölümün bir konusu olan zikir ve hazifin tanımı ve gayeleriyle ilgili bilgi verdikten sonra söz konusu ayetlerden örnekler getirilmiş ve belâgî amaçları ortaya konmuştur.

Özet (Çeviri)

Fear (khawf) and hope (rajāʾ), which exert a profound influence on human psychology and actions, are among the fundamental concepts examined within the Islamic intellectual tradition. Khawf is defined as the anxiety and fear a person feels at the possibility of encountering an undesirable situation in this world or the hereafter, or of failing to attain something desired; whereas rajāʾ is described as the hope one nurtures of attaining a beloved blessing in the future. Both emotions are integral parts of a balanced human nature and guide a person's religious and worldly life. Indeed, human life is constructed upon a sound balance established between these two emotions. The Qur'an contains numerous verses related to both emotions, and many studies have been conducted concerning the interpretation of these verses. The aim of the present study, however—distinct from previous works—is to identify these verses and examine them from the perspective of the science of maʿānī (rhetorical semantics). This thesis is organized as an introduction, three chapters, and a conclusion. The introduction outlines the subject, significance, purpose, scope, methodology, and sources of the study. The first chapter delineates the conceptual framework of the expressions khawf and rajāʾ. In the second chapter, after presenting declarative (khabar) and performative (inshāʾ) sentences together with their rhetorical purposes, certain examples from the verses of fear and hope are discussed and their rhetorical aims analyzed. In the third chapter, explanations concerning taqdīm and taʾkhīr (fronting and delaying) and their purposes are provided first, followed by examples from the verses related to fear and hope. Subsequently, after defining dhikr (mention) and ḥadhf (ellipsis) and explaining their objectives—another topic of the third chapter—examples are cited from the relevant verses, and their rhetorical purposes are elucidated.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    514331

    İslam kültüründe havf ve recanın tasavvufi yönü, psikolojik etkisi ve dindarlık gelişimine katkısı

    Fear and hope in İslamic culturein the perspetive of mysticism, its psychological efficiency and support on advancing in piety

    ÖMER EKİNCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    DinFırat Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İHSAN SOYSALDI

  2. Tez No

    480640

    Kur'an'da korku kavramı

    The term of 'khavf' in the Guran

    AHMET NAİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    DinYalova Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN AYDIN

  3. Tez No

    330167

    Tasavvufta havf ve recâ (korku ve ümit) anlayışı

    The concept of havf (fear) and recâ (hope) in Islamic mysticisim

    MEHMET MANSUR GÖKCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    DinÇukurova Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAYRİ KAPLAN

  4. Tez No

    330876

    Havf (kaygı) ve reca (ümit) kavramlarının semantik ve teolojik tahlili

    Theological and semantic analysis of the concept of havf (fear) and reca (hope) in religion

    SİBEL KAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞABAN ALİ DÜZGÜN

  5. Tez No

    427265

    Kur'an ayetleri ışığında havf ve reca

    Fear and hope accordi̇ng to verso of the Koran

    İBRAHİM SÜRÜCÜ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    DinYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELAHATTİN SÖNMEZSOY

Geri Dön