Fibromiyalji hastalarında santral sensitizasyon parametreleri ile denge değişiklikleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigetion of the relationship between central sensitization parameters and balance changes in patients with fibromyalgia
- Tez No: 1001709
- Danışmanlar: PROF. DR. EMRE ATA, DOÇ. DR. FEYZA NUR YÜCEL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji, Santral Sinir Sistemi Sensitizasyonu, Postüral Denge, Propriosepsiyon, Fibromyalgia, Central Nervous System Sensitisation, Postural Balance, Proprioception
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Fibromiyalji Sendromu (FMS) tanılı hastalarda santral sensitizasyonun (SS) varlığını kantitatif duyusal testler (KDT) aracılığıyla belirlemek ve sensitizasyon parametreleri ile statik ve dinamik denge performansı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca, hastalardaki ağrı modülasyon bozukluğunun düşme riski ve postüral stabilite ile ilişkisinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma gözlemsel ve tek merkezli olarak, polikliniğimize başvuran, dahil edilme kriterlerine uyan FMS tanılı 67 kadın hasta ve 20 sağlıklı kadın kontrol ile gerçekleştirildi. SS varlığı; Basınç Ağrı Eşiği (BAE), Koşullu Ağrı Modülasyonu (KAM), Yavaşça Tekrarlanan Uyarılmış Ağrı (Slowly Repeated Evoked Pain Assessment Protocol, SREP) protokolleri ve Santral Sensitizasyon Ölçeği (SSÖ) ile araştırıldı. Denge performansı ve düşme riski Biodex Denge Sistemi (BDS) ve Time Up and Go (TUG) Testi ile ölçüldü. Ayrıca ağrı, yorgunluk, kinezyofobi ve yaşam kalitesi klinik ölçeklerle değerlendirildi. Bulgular: FMS grubunda sağlıklı kontrollere kıyasla BAE ve KAM değerleri anlamlı düzeyde düşük, SREP indeks skorları ile SSÖ puanları anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p < 0.001). Denge analizlerinde; statik denge testi genel postüral salınımda gruplar arasında fark gözlenmedi ve Vücut Kitle İndeksi (VKİ) dengede ana belirleyici faktör olarak bulundu (p < 0.001). Sağ tek bacak denge testlerinde FMS grubu anlamlı derecede daha düşük performansa sahipti (p = 0.004). KAM etkinliği ile düşme riski indeksi (r = -0.29, p = 0.016) ve tek bacak denge skorları (r = -0.39, p = 0.001) arasında anlamlı negatif korelasyon bulundu. Ayrıca SREP tolerans değerleri azaldıkça mediolateral salınımın arttığı gözlendi (Spearman's rho = −0.25, p = 0.045). Sonuç: FMS hastalarında yaygın hiperaljeziye ek olarak inen ağrı inhibisyonunda yetersizlik (düşük KAM) ve spinal hipereksitabilite (artmış SREP) mevcuttur. FMS hastalarında denge bozukluğu, basit statik duruşlarda tolere edilebilirken, zorlu motor görevlerde açığa çıkan latent bir instabilite karakteri taşımaktadır. Özellikle dominant bacak avantajının kaybolması ve KAM ile denge arasındaki ilişki; SS'nin ince motor kontrolü bozabileceğini düşündürmektedir. FMS'de rehabilitasyon programları kilo kontrolüne ek olarak postüral dengeyi iyileştirmeyi amaçlayan proprioseptif uyarımı artırıcı ve ağrı modülasyonunu hedefleyen müdahaleleri de içermelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim is to determine the presence of central sensitization (CS) in patients diagnosed with Fibromyalgia Syndrome (FMS) using quantitative sensory tests (QST) and to investigate the relationship between sensitization parameters and static and dynamic balance performance. Additionally, the aim is to reveal the relationship between pain modulation disorder in patients and the risk of falling and postural stability. Materials and Methods: The study was observational and single-centre, involving 67 female patients diagnosed with FMS who met the inclusion criteria and attended our outpatient clinic, along with 20 healthy female controls. The presence of SS was investigated using the Pressure Pain Threshold (PPT), Conditioned Pain Modulation (CPM), Slowly Repeated Evoked Pain Assessment Protocol (SREP), and Central Sensitization Inventory (CSI). Balance performance and fall risk were measured using the Biodex Balance System (BDS) and the Time Up and Go (TUG) Test. Pain, fatigue, kinesiophobia, and quality of life were also assessed using clinical scales. Results: Compared to healthy controls, the FMS group had significantly lower PPT and CPM values and significantly higher SREP index scores and CSI scores (p < 0.001). In balance analyses, no difference was observed between groups in the static balance test for general postural sway, and Body Mass Index (BMI) was found to be the main determining factor (p < 0.001). In single-leg balance tests, the FMS group showed significantly lower performance ( p= 0.004). A significant negative correlation was found between CPM efficiency and the fall risk index (r = -0.29, p= 0.016) and single-leg balance scores (r = -0.39, p = 0.001). Furthermore, mediolateral sway increased as SREP tolerance values decreased (Spearman's rho = −0.25, p = 0.045). Conclusion: In addition to widespread hyperalgesia, patients with FMS exhibit deficiencies in descending pain inhibition (impaired CPM) and spinal hyperexcitability (increased SREP). Balance impairment in FMS patients is characterized by a“latent instability”that is tolerable during simple static postures but becomes apparent during challenging motor tasks. Notably, the loss of dominant leg advantage and the relationship between CPM and balance suggest that CS may impair fine motor control. In FMS, rehabilitation programs should, in addition to weight control, incorporate interventions aimed at improving postural balance, enhancing proprioceptive input, and targeting pain modulation.
Benzer Tezler
- Fibromiyalji ve miyofasiyal ağrı sendromlarında spinal ağrı yolaklarının değerlendirilmesinde kutanöz sessiz periyot çalışmasının yeri ve klinik parametrelerle olan ilişkisi
Cutaneous silent period study in the evaluation of spinal pain pathways and its relationship with clinical parameters in fibromyalgia syndrome and myofascial pain syndrome
ÖZDEN KILINÇ
- Aşırı aktif mesane sendromlu kadın hastalarda fibromiyalji sendrom sıklığı ve hastalık şiddeti ile ilişkisi
Frequency of fibromyalgia and its relationship with disease severity in women with overactive bladder
ESİN ÇAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELCEN KANYILMAZ TURGUT
- Fibromiyalji sendromunda trapez kasının kantitatif ultrason analiz sonuçlarının hastalık parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
HATİCE BETİGÜL MERAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİstanbul Medipol ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN REZVANİ
- Fibromiyalji hastalarında serum nöron spesifik enolaz düzeylerinin araştırılması
İnvesti̇gati̇on of serum neuron speci̇fi̇c enolase levels i̇n fi̇bromyalgi̇a pati̇ents
SABAHATTİN VERİM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDicle ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ ÇEVİK
- Fibromiyalji sendromu ve klinik bulgularının geçici reseptör potansiyel kanalları (TRP) ile ilişkisi
Relationship between fibromyalgia syndrome and its clinical findings with transient receptor potential (TRP) channels
FATMA SARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KARADAĞ