Nöropeptit Phoenixin-14, Phoenixin-20 ve ileri glikasyon son ürünleri (AGE) ile çözünür reseptörleri (sRAGE)'nin tip 2 diyabet hastalarında kan serum düzeylerinin belirlenmesi ve glukoz metabolizması üzerine etkilerinin araştırılması
Determination of serum levels of the neuropeptides Phoenixin-14 and Phoenixin-20, advanced glycation end products (AGE), and their soluble receptors (sRAGE) in patients with type 2 diabetes mellitus and investigation of their effects on glucose metabolism
- Tez No: 1001797
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA ILIKSU GÖZÜ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet mellitus, Phoenixin-20, Phoenixin-14, ileri glikasyon son ürünleri, sRAGE, diyabetik komplikasyonlar, biyobelirteç
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç; Tip 2 diyabet mellitus (T2DM), insülin sekresyonu ve/veya insülin etkisindeki bozulmalar sonucu gelişen, kronik seyirli ve multifaktöriyel bir metabolik hastalıktır. Küresel prevalansındaki artış ve mikrovasküler ile makrovasküler komplikasyonlara yol açması nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. T2DM patogenezinin tam olarak aydınlatılamamış olması, glisemik parametrelerin ötesinde yeni biyobelirteçlerin araştırılmasını gerekli kılmıştır. İleri glikasyon son ürünleri (AGE) ve bunların reseptörü olan RAGE/sRAGE ekseni diyabetik komplikasyonların gelişiminde önemli rol oynarken, metabolik düzenleyici etkileri ile dikkat çeken nöropeptitlerden biri olan Phoenixin'in (PNX) diyabet patofizyolojisindeki yeri henüz yeterince açıklığa kavuşmamıştır. Bu çalışmada serum Phoenixin-14, Phoenixin-20, pentosidin ve sRAGE düzeylerinin T2DM, prediyabet ve sağlıklı kontrol grupları arasındaki dağılımının belirlenmesi; bu parametrelerin glisemik kontrol, biyokimyasal ve antropometrik parametreler ile o cümleden diyabetik komplikasyonlarla ilişkilerinin değerlendirilmesi ve AGE–RAGE ekseni ile Phoenixin sistemi arasındaki olası etkileşimin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem; Bu tek merkezli kesitsel çalışmaya Şubat 2024–Mayıs 2025 tarihleri arasında Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran 30–70 yaş arası toplam 240 birey dahil edildi. Katılımcılar sağlıklı kontrol, prediyabet ve T2DM gruplarına ayrıldı; T2DM hastaları ayrıca glisemik kontrol durumuna ve diyabetik mikrovasküler/makrovasküler komplikasyon varlığına göre alt gruplarda değerlendirildi. Serum Phoenixin-14, Phoenixin-20, pentosidin ve sRAGE düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Klinik, biyokimyasal ve antropometrik parametreler standart yöntemlerle değerlendirildi. İstatistiksel analizler SPSS 27.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda non-parametrik testler, korelasyon analizlerinde Spearman korelasyonu, bağımsız belirleyicilerin değerlendirilmesinde linear ve lojistik regresyon analizleri kullanıldı. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular; Çalışmaya dahil edilen 240 katılımcı; sağlıklı kontrol, prediyabet, kontrollü T2DM ve kontrolsüz T2DM olmak üzere dört grupta incelendi.Gruplar arasında cinsiyet, kreatinin, sigara içme durumu açısından anlamlı fark saptanmazken (p ≥0,05 ),alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), yüksek yoğunluklu lipoprotein-kolesterol (HDL) düzeyleri ve albuminüri evreleri açısından gruplar arasında anlamlı farklar saptandı (p<0,05). Buna karşın VKİ, VYO, Homa-IR, Homa-β, Homa-IS ,HbA1c ,APG ,insulin, c-peptit, düşük yoğunluklu lipoprotein-kolesterol (LDL-C), trigliserid , eGFR, bun, uacr değerleri açısından gruplar arasında çok anlamlı fark bulundu (p<0,001). Phoenixin-14 düzeyleri gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi (p>0.05). Buna karşın, Phoenixin-20, pentosidin ve sRAGE düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılıklar izlendi.Öyle ki,her üç biyobelirteç için de sağlıklı kontrol ve prediyabet gruplarındaki değerlerin birbirine yakın olduğu; lakin diyabet gelişimi ile birlikte düzeylerin azaldığı görüldü ve bu istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001). Phoenixin-20 düzeyleri kontrol grubunda 308 (231–404), prediyabet grubunda 299 (248–342), kontrollü tip 2 diyabet grubunda 221 (179–257) ve kontrolsüz tip 2 diyabet grubunda 222 (176–272) olarak saptandı. Pentosidin düzeyleri kontrol grubunda 4,1 (3,2–5,5), prediyabet grubunda 3,7 (3,3–5,0), kontrollü tip 2 diyabet grubunda 2,9 (2,5–3,3) ve kontrolsüz tip 2 diyabet grubunda 2,8 (2,5–3,2) bulundu. sRAGE düzeyleri ise kontrol grubunda 3,5 (2,9–4,4), prediyabet grubunda 3,4 (2,9–5,3), kontrollü tip 2 diyabet grubunda 3,1 (2,7–3,6) ve kontrolsüz tip 2 diyabet grubunda 2,8 (2,5–3,3) olarak belirlendi.Alt grup analizleri bu bulguları doğruladı ve biyobelirteç değişiminin prediyabet evresinden ziyade T2DM varlığı ile ilişkili olduğunu gösterdi. Glisemik kontrol durumuna göre yapılan karşılaştırmalarda, hem kontrollü hem de kontrolsüz T2DM gruplarında Phoenixin-20, pentosidin ve sRAGE düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu (p < 0.05 ), ancak iki diyabet alt grubu arasında istatistiksel olarak fark bulunmadığı belirlendi (p ≥ 0.05). Kontrollü ve kontrolsüz T2DM grupları arasında sRAGE için gözlenen p=0.029 değeri Bonferroni düzeltmesi sonrası anlamlı kabul edilmedi. Mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyon varlığına göre yapılan analizlerde, biyobelirteç düzeylerindeki azalmanın komplikasyon gelişiminden ziyade diyabet varlığı ile ilişkili olduğu görüldü. Diyabetik retinopati, diyabetik böbrek hastalığı ve diyabetik periferik nöropati alt gruplarında da benzer şekilde biyobelirteç düzeyleri komplikasyon varlığına göre farklılık göstermedi (p ≥ 0,05). Korelasyon analizlerinde, Phoenixin-20 düzeyinin Phoenixin-14 ile güçlü ve pozitif yönde korelasyon gösterdiği saptandı (r=0.611, p<0.001). Ayrıca Phoenixin-20'nin, ileri glikasyon son ürünleri ekseninde yer alan pentosidin (r=0.655, p<0.001) ve sRAGE (r=0.553, p<0.001) ile de anlamlı ve pozitif korelasyonlar sergilediği belirlendi. Phoenixin-20 düzeyinin HbA1c ve açlık plazma glukozu ile negatif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiği saptandı (sırasıyla r=−0.247, p<0.001; r=−0.270, p<0.001). Bunun yanı sıra, Phoenixin-20'nin β-hücre fonksiyon göstergesi olan HOMA-β (r=0.205, p=0.001) ve eGFR (r=0.205, p=0.001) ile pozitif yönde anlamlı ilişki sergilediği belirlendi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde Pentosidin ve Phoenixin 14 , düşük Phoenixin-20 düzeyleri için en güçlü bağımsız belirleyiciler olarak saptanmıştır (OR≈0.14, %95 GA: 0.055–0.362, p<0.001) ve (OR≈0.98, %95 GA: 0.986–0.996, p<0.001). Ayrıca, HOMA-β (OR≈0.991, %95 GA:0.983-0.999,p=0.03) ve eGFR(OR≈0.97, %95 GA: 0.942-0.999;p=0.04) de çok değişkenli düzeltme sonrası da anlamlılığını korumuştur. Destekleyici olarak bloklu enter yöntemiyle kurulan çok değişkenli linear regresyon analizinin nihai modelinde, Phoenixin-20 düzeyi ile yaş, LDL-kolesterol, eGFR, pentosidin, sRAGE ve Phoenixin-14 arasında bağımsız ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sonuç ; Phoenixin-20, T2DM varlığında azalan ve AGE–RAGE ekseni ile güçlü ilişki gösteren potansiyel bir metabolik biyobelirteçtir. Bulgular, Phoenixin sisteminin diyabet patogenezinde ve metabolik stres yanıtında rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Bu nöropeptidin erken tanı, komplikasyon öngörüsü ve bireyselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarındaki klinik değerinin belirlenmesi için daha geniş ölçekli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim; Type 2 diabetes mellitus (T2DM) is a chronic multifactorial metabolic disorder characterized by impaired insulin secretion and/or insulin action. Its increasing global prevalence and associated microvascular and macrovascular complications make it a major public health concern. Because the exact mechanisms underlying T2DM pathogenesis remain incompletely understood, novel biomarkers beyond traditional glycemic parameters are being investigated. Advanced glycation end products (AGEs) and the RAGE/sRAGE axis play crucial roles in diabetic complications, whereas Phoenixin (PNX), a recently identified neuropeptide with metabolic regulatory properties, has not yet been fully elucidated in human diabetes. This study aimed to determine serum Phoenixin-14, Phoenixin-20, pentosidine, and sRAGE levels in T2DM, prediabetes, and healthy controls; to evaluate their relationships with glycemic control, biochemical and anthropometric parameters, and diabetic complications; and to explore the potential interaction between the Phoenixin system and the AGE–RAGE axis. Materials and Methods; This single-center cross-sectional study included a total of 240 individuals aged 30–70 years who were admitted to Marmara University Pendik Training and Research Hospital between February 2024 and May 2025. Participants were classified into healthy control, prediabetes, and T2DM groups; patients with T2DM were further stratified according to glycemic control status and the presence of diabetic microvascular and macrovascular complications. Serum Phoenixin-14, Phoenixin-20, pentosidine, and sRAGE levels were measured using ELISA. Clinical, biochemical, and anthropometric parameters were assessed by standard laboratory methods. Statistical analyses were performed using SPSS version 27.0. Non-parametric tests were used for group comparisons, Spearman correlation for association analyses, and linear and logistic regression models to determine independent predictors. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results; A total of 240 participants were included in the study and analyzed in four groups: healthy control, prediabetes, controlled T2DM, and uncontrolled T2DM. No significant differences were observed among the groups in terms of sex distribution, creatinine levels, or smoking status (p ≥ 0.05). However, significant differences were detected in alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), high-density lipoprotein cholesterol (HDL-C) levels, and albuminuria stages (p < 0.05). In contrast, body mass index (BMI), body fat percentage, HOMA-IR, HOMA-β, HOMA-IS, HbA1c, fasting plasma glucose (FPG), insulin, C-peptide, low-density lipoprotein cholesterol (LDL-C), triglycerides, eGFR, blood urea nitrogen (BUN), and urinary albumin-to-creatinine ratio (UACR) differed highly significantly among the groups (p < 0.001). Phoenixin-14 levels did not differ significantly between the groups (p > 0.05). However, significant differences were observed in Phoenixin-20, pentosidine, and sRAGE levels. For all three biomarkers, values were similar in the healthy control and prediabetes groups, whereas levels decreased with the presence of diabetes, and this decrease was statistically significant (p < 0.001). Median Phoenixin-20 levels were 308 (231–404) in the control group, 299 (248–342) in the prediabetes group, 221 (179–257) in the controlled T2DM group, and 222 (176–272) in the uncontrolled T2DM group. Pentosidine levels were 4.1 (3.2–5.5), 3.7 (3.3–5.0), 2.9 (2.5–3.3), and 2.8 (2.5–3.2), respectively. Similarly, sRAGE levels were 3.5 (2.9–4.4), 3.4 (2.9–5.3), 3.1 (2.7–3.6), and 2.8 (2.5–3.3), respectively. Subgroup analyses confirmed that these biomarker alterations were associated with the presence of T2DM rather than the prediabetic stage. According to glycemic control status, both controlled and uncontrolled T2DM groups had significantly lower Phoenixin-20, pentosidine, and sRAGE levels compared with healthy controls (p < 0.05), whereas no significant difference was observed between the two diabetic subgroups (p ≥ 0.05). The p-value observed for sRAGE between controlled and uncontrolled T2DM groups (p = 0.029) was not considered significant after Bonferroni correction. Analyses based on the presence of microvascular and macrovascular complications demonstrated that the reduction in biomarker levels was associated with diabetes itself rather than with complication development. Likewise, in the subgroups of diabetic retinopathy, diabetic kidney disease, and diabetic peripheral neuropathy, biomarker levels did not differ according to complication status (p ≥ 0.05). Correlation analyses revealed a strong positive correlation between Phoenixin-20 and Phoenixin-14 (r = 0.611, p < 0.001). Phoenixin-20 also showed significant positive correlations with pentosidine (r = 0.655, p < 0.001) and sRAGE (r = 0.553, p < 0.001), both of which are components of the AGE axis. In contrast, Phoenixin-20 demonstrated significant negative correlations with HbA1c (r = −0.247, p < 0.001) and fasting plasma glucose (r = −0.270, p < 0.001). Additionally, Phoenixin-20 showed significant positive associations with HOMA-β (r = 0.205, p = 0.001) and eGFR (r = 0.205, p = 0.001). In multivariable logistic regression analysis, pentosidine and Phoenixin-14 were identified as the strongest independent predictors of low Phoenixin-20 levels (OR ≈ 0.14, 95% CI: 0.055–0.362, p < 0.001; and OR ≈ 0.98, 95% CI: 0.986–0.996, p < 0.001, respectively). Moreover, HOMA-β (OR ≈ 0.991, 95% CI: 0.983–0.999, p = 0.03) and eGFR (OR ≈ 0.97, 95% CI: 0.942–0.999, p = 0.04) remained significant after multivariable adjustment. In the final model of multivariable linear regression constructed using the block-enter method, Phoenixin-20 levels were independently and significantly associated with age, LDL-cholesterol, eGFR, pentosidine, sRAGE, and Phoenixin-14. Conclusion; Phoenixin-20 appears to be a promising metabolic biomarker decreased in T2DM and closely associated with the AGE–RAGE pathway. These findings suggest a potential role for the Phoenixin system in diabetes pathophysiology and metabolic stress responses. Further large-scale prospective studies are required to clarify its clinical utility in early diagnosis, complication prediction, and personalized treatment strategies. Keywords; Type 2 diabetes mellitus; Phoenixin-20; Phoenixin-14; advanced glycation end products; sRAGE; diabetic complications; biomarker
Benzer Tezler
- Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında kaşıntı semptomunun şiddeti ile serum Phoenixin düzeyinin arasındaki ilişkinin araştırılması
The relationship between the severity of pruritus symptoms and serum Phoenixin levels in end-stage renal disease patients
ALİ BARUTÇU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıFırat Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE AYGEN
- Deneysel diyabet modelinde Phoenixin-14'ün etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of Phoenixin-14 in experimental diabetes model
GÜLDENİZ ŞEKERCİ
- Enerji metabolizmasında rol oynayan hipotalamik nöropeptitler nesfatin-1, orexin a, spexin ve phoenixin'in insan glioblastoma ve nöroblastoma hücreleri üzerindeki etkilerinin in vitro olarak araştırılması
In vitro investigation of the effects of the hypothalamicneuropeptides nesfatin-1, orexin a, spexin and phoenixin, which involve in the energy metabolism, on human glioblastoma and neuroblastoma cells
CEREN OY
Doktora
Türkçe
2024
Histoloji ve EmbriyolojiBursa Uludağ ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ZEHRA MİNBAY
- Serebral palsi oluşturulan yenidoğan sıçanlarda nöropeptit W tedavisinin olası nöroprotektif etkilerinin araştırılması
Investigation of possible neuroprotective effects of neuropeptide W treatment in newborn rats with cerebral palsy
TÜRKAN KOYUNCUOĞLU
- Nöropeptit W (NPW)'nin sıçanlarda mide fonksiyonları üzerine etkilerinin araştırılması
The investigation of the effects of neuropeptide w on gastric functions in rats
SEVİL ARABACI TAMER