Tip 2 diyabetli bireylerde Dunning Kruger etkisinin öz etkililiğin ve hasta aktiflik düzeyinin incelenmesi
Examination of Dunning Kruger effect, self effectivenness and patient activity level in individuals with type 2 Diabetes mellitus
- Tez No: 1002052
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZÜLFÜNAZ ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Tip 2 diyabetli bireylerde Dunning-Kruger etkisini, diyabet yönetimine ilişkin öz etkililiği ve hasta aktiflik düzeyini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel bir tasarımla gerçekleştirilen çalışma, Haziran 2024 ile Ekim 2024 tarihleri arasında İstanbul'da bir eğitim araştırma hastanesinde 401 hastanın katılımı ile yapılmıştır. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Diyabet Bilgi Anketi (DBA-24), Diyabet Yönetimine İlişkin Öz-Etkililik Ölçeği (DYİÖEÖ) ve Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçüm Aracı (HADÖA) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 55,54±6,72 yıl, ortalama diyabet süresi 67,97±34,03 ay ve BKI ortalaması 28,06±3,18 bulunmuştur. DBA-24 ortalama puanı 15.49±3.7, tahmin edilen ortalama DBA-24 puanı ise 20,89±2,67'dir. DYİÖEÖ ve HADÖA ortalama puanları sırasıyla 63,95±16,73 ve 58,15±17,85 bulunmuştur. Regresyon katsayıları incelendiğinde DBA-24 değişkeninin hasta aktivasyonu (β=0,805, p<0,001) ve diyabet yönetimine ilişkin öz etkililik (β=0,831, p<0,001) üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. HADÖA sonuçlarının, DYİÖEÖ sonuçlarına olan etkisinde DBA-24 sonuçları aracı rol oynamaktadır Katılımcıların diyabet bilgi düzeyi ve öz etkililik algısının orta düzeyde, hasta aktifliğinin ise Düzey 3 seviyesinde olduğu belirlenmiştir. Gerçek ve tahmin edilen bilgi puanları arasındaki fark, katılımcıların bilgi düzeyleri konusundaki farkındalıklarının yetersiz olduğunu ve bulguların Dunning Kruger etkisi ile uyumlu olduğunu göstermiştir. Çalışmada, hasta aktiflik düzeyinin öz etkililik algısını doğrudan etkilediği, bilgi düzeyinin farkındalığı arttırarak bu etkiyi güçlendirdiği ve Dunning-Kruger etkisinin aşılmasıyla bireylerin hastalık yönetim süreçlerine daha etkin katılım sağlayabilecekleri sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the Dunning-Kruger effect, self-efficacy perception related to diabetes management, and patient activation level in individuals with Type 2 diabetes. Conducted with a descriptive and cross-sectional design, the study was carried out between June 2024 and October 2024 at a training and research hospital in Istanbul, with the participation of 401 patients. Data were collected through face-to-face interviews using the Descriptive Information Form, the Diabetes Knowledge Questionnaire-24 (DKQ-24), the Diabetes Management Self-Efficacy Scale (DMSES), and the Patient Activation Measure (PAM). The participants' mean age was 55.54±6.72 years, the average duration of diabetes was 67.97±34.03 months, and the mean BMI was 28.06±3.18. The mean DKQ-24 score was 15.49±3.7, while the predicted mean DKQ-24 score was 20.89±2.67. The mean DMSES and PAM scores were 63.95±16.73 and 58.15±17.85, respectively. Examining the regression coefficients, the DKQ-24 variable was found to have a positive and significant effect on patient activation (β=0.805, p<0.001) and self-efficacy in diabetes management (β=0.831, p<0.001). The DKQ-24 results play a mediating role in the impact of PAM results on DMSES results. It was determined that participants' diabetes knowledge level and self-efficacy perception were at a moderate level, while their patient activation level was at Level 3. The difference between actual and predicted knowledge scores indicated that participants had insufficient awareness of their knowledge level, aligning with the Dunning-Kruger effect. The study concluded that patient activation level directly influences self-efficacy perception, knowledge level enhances this effect by increasing awareness, and overcoming the Dunning-Kruger effect may enable individuals to participate more effectively in disease management.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli bireylerde diyabet belirtileri kontrol listesi ölçeği'nin geçerlik güvenirlik çalışması
Assess the reliability and validity of the diabetes symptoms checklist scale among Turkish tip 2 diabetes mellitus patients
NURTEN TERKEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
HemşirelikAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİCRAN BEKTAŞ
- Tip 2 diyabetli bireylerde farklı öğünlerde tüketilen protein kaynaklı besin ve sebze tüketiminin kan şekeri üzerine etkisi
The effect of consumption of protein-based food and vegetable on blood glucose being consumed in different meals of patients diagnosed as TYPE 2 diabetes
ASLIHAN KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
- Tip 2 diyabetli bireylerde özbakım eksikliği hemşirelik teorisine dayalı girişimlerin sağlık sonuçlarına etkisi
Effects of nursing interventions based on the self-care deficit nursing theory on the health outcomes in Type-2 diabetic patients
HAMDİYE ARDA SÜRÜCÜ
Doktora
Türkçe
2013
HemşirelikDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVGİ KIZILCI
- Tip 2 diyabetli bireylerde uyku ve yaşam kalitesi
Sleep quality and quality of life of patiends whit type 2 diabetis
EZGİ GÖKPINAR
- Tip 2 diyabetli bireylerde, hastalığı kabullenme durumu ile etkin insülin uygulama ilişkisi
The relationship between illness acceptance status and active insulin-injecting in TYPE 2 diabetic patients
ŞENGÜL KORKMAZ BİNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKİNAZ AŞTI